Ανεξάρτητο, αποτελεσματικό και καλά πληρωμένο

Το πρώτο που πρέπει να κάνουμε με το ΕΣΥ είναι να το ονομάσουμε σωστά: «Ελληνικό» μάλλον, παρά «Εθνικό», κατά το αγγλικό πρότυπο που χρησίμευσε στο σχέδιο του Σπύρου Δοξιάδη (επί Καραμανλή). Να παραδεχτούμε δηλαδή πως το φορτώσαμε, στη σαρακονταετή διαδρομή του, με πάμπολλες «εθνικές» αδυναμίες και αντιφάσεις. Το δεύτερο είναι να γυρίσουμε πίσω στη βασική αποστολή του, την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, η οποία έχει στο κέντρο της τον γενικό ιατρό ή όπως θα λέγαμε σήμερα οικογενειακό ιατρό. Αντίληψη που διαπερνούσε τον Γιώργο Γεννηματά, τον, τελικά, ιδρυτή του ΕΣΥ, που πρόλαβε να ζήσει, δυστυχώς, την αποτυχία των φιλόδοξων Κέντρων Υγείας. Η πανδημία του Covid απέδειξε πόσο πολύ έλειψε ο προσωπικός σύμβουλος και καθοδηγητής σε θέματα υγείας. Εδειξε ακόμη πως, από μόνα τους, τα πιο καλά μηχανήματα, όπως αυτά των ΜΕΘ, και οι άριστοι εξειδικευμένοι θεράποντες, όπως οι εντατικολόγοι και οι αναισθησιολόγοι, δεν αρκούν για να πείσεις τον γενικό πληθυσμό στην αξία της πρόληψης, που είναι το εμβόλιο και στην εξατομικευμένη φροντίδα υγιεινής, που απαιτεί η πολύτιμη προφύλαξη.

Υπάρχει όμως ένας πιο σύγχρονος στόχος. Για να αποκτήσουμε υψηλό επίπεδο παροχών, πρέπει να παντρέψουμε τη δημόσια διάσταση του συστήματος περίθαλψης με τις ιδιωτικές ικανότητες ιατρών και νοσηλευτών, με την τεχνολογία και, οπωσδήποτε, με το σύστημα ασφάλισης. Πρέπει να διορθώσουμε τα ελλείμματα που συνοδεύουν τη δημιουργία μεγάλων περιφερειακών τριτοβάθμιων νοσοκομείων, που κατασκευάστηκαν με ευρωπαϊκά κεφάλαια αλλά υπολειτούργησαν λόγω δημοσιονομικών αδυναμιών. Πρέπει να ενοποιήσουμε, επιστημονικά, διαχειριστικά και οικονομικά τις υπάρχουσες ηγέτιδες νοσοκομειακές μονάδες, ώστε να συμπεριλαμβάνουν τις κρίσιμες εργασίες των δευτεροβάθμιων δομών με την εξειδίκευση τριτοβάθμιας φροντίδας.

Με άλλα λόγια, χρειαζόμαστε ένα Νέο Ελληνικό Σύστημα Υγείας, που δεν μπορεί να γίνει όμως χωρίς να «σπάσουν αβγά» και γι’ αυτό η επικείμενη κυβερνητική προσπάθεια οφείλει να μην περιοριστεί σε κτιριολογικές ανασκευές και προμήθειες. Καλούς γιατρούς μπορεί να έχουμε (αν και πολλά πτυχία αμφισβητούνται), πρέπει όμως το επιστημονικό προσωπικό να αξιολογείται. Αρχικώς κατά την πρόσληψη αλλά και περιοδικά σε όλη την καριέρα του. Πέραν των βαθμίδων μιας μάλλον δημοσιοϋπαλληλικής εξέλιξης. Ωστε να πληρώνονται καλύτερα από σήμερα, έξω από το δημόσιο λογιστικό που κατήντησε, μεσολαβούσης της δημοσιονομικής κρίσης και των μνημονιακών στρεβλώσεων, ένας «ισοπεδωτικός ζουρλομανδύας». Στη βάση όμως συγκεκριμένων κριτηρίων ειδικότητας, βαρύτητας και αποτελεσματικότητας του παραγώμενου ιατρικού έργου.

Τελικά, πρέπει να επιτύχουμε εκεί που απέτυχαν ή «κουράστηκαν» προηγούμενες κυβερνητικές ομάδες. Να καταστήσουμε τις μεγάλες υγειονομικές μονάδες ανεξάρτητες: επιστημονικά, διοικητικά και οικονομικά. Με προϋπολογισμό, απολογισμό και κίνητρα. Να τιμολογήσουμε τις παρεχόμενες υπηρεσίες σε ανοικτή διαπραγμάτευση με το ασφαλιστικό σύστημα (κρατικό και εταιρικό) ώστε να πληρώνονται τα οφειλόμενα στην ώρα τους και σε πραγματικές τιμές. Γιατί ο πολίτης πρέπει να γνωρίζει πόσο πράγματι κοστίζει η φροντίδα υγείας, πόσο η περίθαλψη και να ξέρει ποιος πληρώνει «τι και γιατί». Αυτό θα ήταν ένα ρεαλιστικό, αλλά ανοικτό στην πρόοδο Εθνικό Σχέδιο Υγείας.

Ο Μπάμπης Παπαδημητρίου είναι δημοσιογράφος και βουλευτής