Κώστας Μ. Σταματόπουλος

Ο ήλιος δεν είχε ακόμη προβάλει πίσω από την οροσειρά του Βάλτου κι η βάρκα – από τις χαρακτηριστικές λιμνίσιες βάρκες του Αμβρακικού – παραπλέει ήδη αργά τον λόφο της Λασκάρας με το μικρό στην κορυφή του οθωμανικό οχυρό, και προσπερνώντας τον Γάιδαρο, ξέρα γεμάτη ψαροπούλια, βάζει πλώρη στον Κέφαλο, το μυστηριώδες νησάκι στα ανοικτά της Βόνιτσας, με τα σεβάσμια και σχεδόν ακατάληπτα χαλάσματα πελώριων βασιλικών να προβάλλουν μέσα από την αδιαπέραστη βλάστηση, ενώ άλλα εισχωρούν και χάνονται στα βάθη της θάλασσας, καθώς έχει ανέβει η στάθμη του νερού. Αντίκρυ, η κορυφή των Τζουμέρκων έχει ακόμη λίγο χιονάκι, η Αρτα χάνεται στην πρωινή καταχνιά, εγγύτερα φαίνεται ο απαλός λόφος της Σαλαώρας με το παλιό κουμέρκι, ο μακρόστενος λόφος της Ροδιάς και καταμεσίς του κόλπου το μικρό αρχιπέλαγος της Κορωνησίας. Χαρά Θεού! Δελφίνια και θαλάσσιες χελώνες και πλήθος νεροπούλια κάθε λογής κι ο σκοτεινός βάλτος του Λούρου πίσω από τα αβαθή της Τσουκαλούς και της Ροδιάς, λιμνοθάλασσες που από εκεί φαίνονται σαν να είναι στα πόδια σχεδόν του Ζαλόγγου… Χθες μόλις τον περπάτησα. Κι εντυπωσιάστηκα που τον βρήκα παρθένο, χωρίς σωρούς σκουπιδιών, χωρίς μπάζα, χωρίς ανθρώπινες επεμβάσεις, χωρίς λαθροκυνηγούς. Και χαμογέλασα στον ύπνο μου ευτυχής, ευτυχής και ευγνώμων, καθώς επιτέλους είχε γίνει το θαύμα.

Θαύμα πολύπλευρο και μεταμόρφωση εκ βάθρων. Από πλευράς της πολιτείας κατ’ αρχάς που επί τέλους έπαυσε να προστατεύει τον κόλπο μόνο για τον τύπο, ενώ στην ουσία συνεργούσε με τους δολοφόνους του, τους κάλυπτε και τους προστάτευε και επομένως τους ενθάρρυνε να συνεχίσουν. Κι αυτοί αχαλίνωτοι, βλέποντας το ίδιο το κράτος να παρανομεί, να μη σέβεται τους νόμους του, ρίχνουν δηλητηριώδη λήμματα στα ποτάμια, με μπουλντόζες δημοτικής αρχής αλλάζουν κατά το δοκούν τον ρουν του νερού και ανεγείρουν αυθαίρετα αναχώματα, ενώ τα μπάζα και τα σκουπίδια σωρός καλύπτουν τα ρηχά τενάγη και οι κυνηγοί ανενόχλητοι, μαζί με άλλους που έρχονται από το εξωτερικό, κυνηγούν όλον τον χρόνο, εξολοθρεύοντας τις τελευταίες πάπιες, τους τελευταίους πελεκάνους – τουφεκώντας τους ενίοτε από το παράθυρο του αυτοκινήτου τους, για τη χαρά να δουν το βαρύ πουλί να πέφτει νεκρό στο νερό. Και οι κατ’ όνομα φύλακες, υπάλληλοι του Φορέα Διαχείρισης, ανίσχυροι, καθότι ο νόμος δεν τους επιτρέπει να κάνουν παρά μόνο συστάσεις… Δεν θα αναφέρω το δράμα των εκατοντάδων παρατημένων σκύλων στον βάλτο, στη Σαλαώρα και στην Κόπραινα που λιμοκτονούν, ούτε τις ιχθυοκαλλιέργειες που σε παράτυπα πυκνή σειρά κλείνουν το στόμιο του Αμβρακικού, θάλασσα κλειστή που από καιρό έπαυσε επαρκώς να οξυγονούται, αλλά και το λιμάνι της Πρέβεζας που συνεχώς επεκτείνεται, δυσχεραίνοντας στις περίφημες «μπασιές» του Ακτίου το νερό του Ιονίου να εισχωρήσει στον κόλπο. Κι αποσιωπώ την απειλή κατασκευής δημόσιου δρόμου καταμεσίς στην α’ ζώνη προστασίας του Αμβρακικού, τις εκατοντάδες χελώνες που ψοφούν από τις πλαστικές σακούλες, αλλά και τις φαγωμένες βαθιά κορυφές του Ξηρόμερου από την παράταξη των ανενογεννητριών. Και πάει λέγοντας.

Εχοντας για τα καλά ξυπνήσει, σφίγγω τα μάτια, μετρώ, πάλι και πάλι ως τα εκατό, μήπως και με πάρει ξανά ευσπλαχνικά ο ύπνος και με μεταφέρει στον επίγειο παράδεισο που μας χάρισε ο Θεός και τον οποίο εμείς, πρόστυχοι, άπληστοι και αδαείς, μαγαρίζομε και ταχύτατα μεταβάλλομε σε κατ’ εικόνα και ομοίωσή μας.

Ο Κώστας Μ. Σταματόπουλος είναι ιστορικός, αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού.