Αλήθειες και μύθοι για τους θανάτους στις ΜΕΘ

H πίεση που δέχεται το σύστημα Υγείας, η υγειονομική ανισότητα που χωρίζει την Αττική από την υπόλοιπη Ελλάδα, αλλά και η επάρκεια κλινών στις ΜΕΘ, ώστε να μη διασωληνώνονται βαριά περιστατικά σε κοινούς θαλάμους, αποτελούν τους «σκληρούς νοσοκομειακούς δείκτες» που καθορίζουν τη θνητότητα εν μέσω πανδημίας. Μάλιστα, στους κρίσιμους αυτούς παράγοντες – που φαίνεται να αποτελούν «κλειδιά» για την επιβίωση ή μη των ασθενών με Covid – αποδίδονται συνολικά 1.535 θάνατοι που εντάχθηκαν στη «μαύρη λίστα» κατά τη διάρκεια της πανδημικής κρίσης. Αυτά είναι τα συμπεράσματα της επίμαχης έρευνας, που συνυπογράφουν ο καθηγητής Λοιμωξιολογίας Σωτήρης Τσιόδρας και ο αναπληρωτής καθηγητής Επιδημιολογίας Θεόδωρος Λύτρας, και έχει ξεσηκώσει θύελλα αντιδράσεων και πολιτικών αντιπαραθέσεων. Στην πραγματικότητα, όμως, η μάχη εντυπώσεων που έχει ξεσπάσει μοιάζει να μαίνεται για το… αυτονόητο.

Οπως προκύπτει από τα δεδομένα της μελέτης (με στοιχεία από την 1η Σεπτεμβρίου 2020 έως την 6η Μαΐου 2021), όσο σφοδρότερο είναι το κύμα που «σκάει» στα νοσοκομεία της χώρας, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος για περισσότερες απώλειες ανά ημέρα νοσηλείας, γεγονός που θα μπορούσε να αποδοθεί, μεταξύ άλλων, στην εξάντληση των διαθέσιμων πόρων, έμψυχων και άψυχων. Αναλυτικότερα, ο κίνδυνος θνητότητας αυξάνεται έως και 25% όταν οι διασωληνωμένοι ασθενείς ξεπερνούν τους 400. Μάλιστα, το ίδιο ποσοστό που καθρεφτίζει το ρίσκο που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς με βαριές επιπλοκές καταγράφει ανοδικές, διαδοχικές τάσεις, αγγίζοντας το 57% όταν το σύνολο των διασωληνωμένων ξεπερνά τους 800.

Επιπρόσθετα, οι υγειονομικές ανισότητες αποτελούν έναν ακόμη αποφασιστικό παράγοντα για την έκβαση των πιο δύσκολων περιστατικών. Πιο συγκεκριμένα, τα στοιχεία δείχνουν ότι η διασωλήνωση εκτός Αττικής σχετίζεται με αύξηση από 35% έως 40% στη θνητότητα. Είναι ενδεικτικό ότι κατά τη χρονική περίοδο στην οποία εστιάζει η έρευνα, από τους συνολικά 2.811 ασθενείς που διασωληνώθηκαν στα νοσοκομεία της Αττικής, το 57% προκύπτει πως απεβίωσε. Ομως, το ποσοστό αυτό φτάνει το 66% στη Θεσσαλονίκη (σε σύνολο 1.492 διασωληνωμένων) και στην υπόλοιπη Ελλάδα το 70% (σε σύνολο 1.979 διασωληνωμένων).

Ισως όμως το πιο… φλέγον κεφάλαιο της μελέτης να είναι αυτό που αφορά τη διαφορά στη θνητότητα που καταγράφεται στους διασωληνωμένους ασθενείς εντός και εκτός ΜΕΘ, με τα συμπεράσματα να δείχνουν αύξηση έως και 87% για εκείνους με βαριές επιπλοκές που δεν βρίσκουν κλίνη εντατικής θεραπείας.

Πολιτική αντιπαράθεση. Σε κάθε περίπτωση, η δημοσιοποίηση της έρευνας Τσιόδρα – Λύτρα οδήγησε το Μαξίμου σε θέση αντεπίθεσης καθώς κλιμακωνόταν το σφυροκόπημα του ΣΥΡΙΖΑ – εξού και οι σκληροί χαρακτηρισμοί προς τον Αλέξη Τσίπρα -, ρίχνοντας λάδι στη φωτιά της αντιπαράθεσης για την πανδημία. Στην κυβέρνηση θεωρούν ότι στην πραγματικότητα το ζήτημα που αναδεικνύεται είναι πως όσο περισσότερο πιέζεται το ΕΣΥ τόσο αυξάνονται οι θάνατοι, γεγονός που, όπως επιμένουν, μπορεί να ανατραπεί με αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης. Και μιλούν για επιλεκτική, «με χυδαίο τρόπο», επίκληση των επιστημονικών στοιχείων από την Κουμουνδούρου.

Αν και οι επίσημες θέσεις διά στόματος του κυβερνητικού εκπροσώπου εστιάζουν κυρίως σε αιχμές και ευθείες κατηγορίες για τη στάση του ΣΥΡΙΖΑ, ο Γιάννης Οικονόμου επιχείρησε κάποιες απαντήσεις. Στο πλαίσιο αυτό, δείχνει εκ νέου προς την ανάγκη ανασχεδιασμού του υγειονομικού χάρτη, επαναλαμβάνοντας λόγια του Κυριάκου Μητσοτάκη ότι «τα μεγάλα προβλήματα τα είδαμε σε περιφερειακά νοσοκομεία, των οποίων συχνά η ίδια η πανδημία ξεπέρασε τις δυνατότητές τους». Σε ό,τι αφορά πάλι τη θνητότητα εκτός ΜΕΘ, επικαλείται τις αναφορές των επιστημόνων στην προσπάθεια να αποκρούσει τις αιτιάσεις ΣΥΡΙΖΑ, σχολιάζοντας πως ο Αλέξης Τσίπρας αποκρύπτει τα στοιχεία που «δεν βολεύουν την ερμηνεία του». Την ίδια ώρα, η Κουμουνδούρου κρατά ψηλά τους τόνους, μιλώντας για «συνειδητά ψέματα Μητσοτάκη».