«Η δημοκρατία πρέπει να ανανεώνεται με κάθε γενιά»

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν συγκέντρωσε περισσότερους από 100 παγκόσμιους ηγέτες σε μια ψηφιακή «Σύνοδο Κορυφής για τη Δημοκρατία» βάζοντας ως στόχο την αντιμετώπιση του αυταρχισμού – με τη Ρωσία και την Κίνα να έχουν λάβει πρόσκληση.

Στην εναρκτήρια ομιλία, ο Μπάιντεν ανέφερε ότι η παγκόσμια ελευθερία απειλείται από αυταρχικούς ηγέτες που επιδιώκουν να επεκτείνουν την εξουσία τους, να εξαγάγουν επιρροή και να δικαιολογήσουν πρακτικές καταστολής. «Η δημοκρατία δεν συμβαίνει τυχαία. Και πρέπει να την ανανεώνουμε με κάθε γενιά» τόνισε. «Κατά την άποψή μου, αυτή είναι η καθοριστική πρόκληση της εποχής μας».

Το βέβαιο είναι ότι η δημοκρατία δέχεται επιθέσεις. Σε 73 χώρες καταγράφηκε διάβρωση των ελευθεριών των πολιτών το 2020, ο υψηλότερος αριθμός τα τελευταία 15 χρόνια. Το 2021 αυταρχικά καθεστώτα φυλάκισαν ακτιβιστές από τη Μιανμάρ έως το Σουδάν, τους εξόρισαν, τους βασάνισαν και τους εκτέλεσαν. Μέσα σε αυτό το διεθνές περιβάλλον, η Σύνοδος Κορυφής για τη Δημοκρατία του Τζο Μπάιντεν – μια διήμερη διαδικτυακή συνάντηση όπου συμμετείχαν ηγέτες από 110 χώρες – αποτελεί, σύμφωνα με αναλυτές, μια κίνηση της αμερικανικής ηγεσίας να τεθεί και πάλι, έπειτα από την θητεία Τραμπ, στην εμπροσθοφυλακή της προάσπισης των δικαιωμάτων σε διεθνές επίπεδο. Μάλιστα προεκλογικά ο Τζο Μπάιντεν είχε υποσχεθεί ότι θα αναλάβει πρωτοβουλία για μια διεθνή διάσκεψη ενάντια στον αυταρχισμό και τη διαφθορά.

Ο αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε στις νομοθετικές του πρωτοβουλίες που, όπως είπε, ενισχύουν τη δημοκρατία στο εσωτερικό της χώρας – μεταξύ των οποίων ο νόμος για πολύ μεγάλες επενδύσεις στις υποδομές και οι νόμοι για την αντιμετώπιση της Διαφθοράς και η Στρατηγική για Ισότητα των Φύλων. «Βρισκόμαστε σε ένα σημείο καμπής στην Ιστορία, κατά την άποψή μου» σημείωσε ο Μπάιντεν. «Οι επιλογές που κάνουμε… αυτή τη στιγμή θα καθορίσουν θεμελιωδώς την κατεύθυνση που θα πάρει ο κόσμος μας τις επόμενες δεκαετίες. Θα επιτρέψουμε να συνεχιστεί ανεξέλεγκτη η οπισθοδρόμηση των δικαιωμάτων και της δημοκρατίας; Ή θα έχουμε το όραμα και το θάρρος να οδηγήσουμε ξανά την πορεία της ανθρώπινης προόδου και της ανθρώπινης ελευθερίας μπροστά;».

Νέες δράσεις. Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν υποσχεθεί ότι θα ακολουθήσει ένα έτος δράσης μετά τη διήμερη συγκέντρωση των ηγετών. Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι συνεργάζεται με το Κογκρέσο για να παράσχει 424,4 εκατ. δολάρια σε μια νέα πρωτοβουλία για την ενίσχυση της δημοκρατίας σε όλον τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένης της υποστήριξης σε ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης.

Ερωτήματα. Η εκδήλωση συμπίπτει με ερωτήσεις σχετικά με την κατάσταση της αμερικανικής δημοκρατίας. Ο Δημοκρατικός πρόεδρος αγωνίζεται να περάσει τις νομοθετικές του πρωτοβουλίες μέσα από ένα πολωμένο Κογκρέσο και αφού ο Ρεπουμπλικανός προκάτοχός του Ντόναλντ Τραμπ αμφισβήτησε το εκλογικό αποτέλεσμα του 2020, οδηγώντας υποστηρικτές του σε επίθεση στο Καπιτώλιο των ΗΠΑ στις 6 Ιανουαρίου.

Οι προετοιμασίες επισκιάστηκαν και από  ερωτήματα για τα δημοκρατικά διαπιστευτήρια ορισμένων προσκεκλημένων. Μεταξύ των προσκληθέντων ήταν ηγέτες χωρών οι οποίες κατηγορούνται από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ότι φιλοξενούν αυταρχικές τάσεις, όπως οι Φιλιππίνες, η Πολωνία και η Βραζιλία. Η Ουάσιγκτον χρησιμοποίησε την προετοιμασία της Συνόδου Κορυφής για να ανακοινώσει κυρώσεις κατά αξιωματούχων στο Ιράν, στη Συρία και στην Ουγκάντα τις οποίες κατηγορεί ότι καταπιέζουν τους πληθυσμούς τους και εναντίον ανθρώπων τους οποίους κατηγορεί ότι συνδέονται με τη διαφθορά και τις εγκληματικές συμμορίες στο Κοσσυφοπέδιο και στην Κεντρική Αμερική.

Στελέχη της αμερικανικής κυβέρνησης ελπίζουν να κερδίσουν υποστήριξη κατά τη διάρκεια των συναντήσεων για παγκόσμιες πρωτοβουλίες όπως η χρήση της τεχνολογίας για την ενίσχυση της ιδιωτικότητας ή την παράκαμψη της λογοκρισίας και για να αναλάβουν οι χώρες συγκεκριμένες δημόσιες δεσμεύσεις για τη βελτίωση των δημοκρατιών τους πριν από μια σύνοδο κορυφής που έχει προγραμματιστεί για τα τέλη του 2022, η οποία θα πραγματοποιηθεί κανονικά.