Αέρας νίκης για τον Νίκο Ανδρουλάκη

Η κάλπη μίλησε – και μάλιστα βροντοφώναξε, στην πιο κρίσιμη καμπή για το Κίνημα Αλλαγής, σχεδόν αναπάντεχα. Δύο ήταν οι νικητές αυτής της εκλογικής αναμέτρησης, που από την αρχή μέχρι το τέλος της θυμίζει μυθιστόρημα: ο πρώτος ήταν εμφανώς ο Νίκος Ανδρουλάκης, ο οποίος κατάφερε, παρά τις εκτιμήσεις στην αρχή της ημέρας, όχι μόνο να περάσει όλους τους εσωκομματικούς του αντιπάλους, αλλά να χτίσει μια σημαντική διαφορά από τον δεύτερο, που στην πραγματικότητα σχεδόν του εξασφαλίζει την εκλογή του. Ο δεύτερος νικητής, παραδόξως, ήταν το ίδιο το κόμμα. Η αμφισβήτηση της δυναμικής του Κινήματος Αλλαγής (που μπορεί, στο επόμενό του συνέδριο, να ξαναλέγεται ΠΑΣΟΚ) είναι πια παρελθόν: με 270.000 ψηφοφόρους στην κάλπη, αυξημένη συμμετοχή από το 2017 και ένα δημοσκοπικό ποσοστό που ξεπερνάει το 10%, το ΚΙΝΑΛ μπαίνει δυναμικά πλέον στην τελευταία ευθεία για τις εθνικές κάλπες, διεκδικώντας την ολική του επαναφορά στο προσκήνιο. Κι αυτό είναι ένα από τα σημεία που χθες κοιτούσαν με ενδιαφέρον και τα υπόλοιπα κομματικά επιτελεία, καθώς το ΚΙΝΑΛ δεν είναι πια το ΚΙΝΑΛ της προηγούμενης περιόδου – και αυτό οφείλεται και στα όσα συνέβησαν την προηγούμενη περίοδο, με τις βάσεις που μπήκαν στο κόμμα, αλλά και με τον τελευταίο μήνα και την απώλεια της Φώφης Γεννηματά.

Ακόμα και η επιλογή του προσώπου που ξεχώρισε δείχνει πιο συμβολική: ο Ανδρουλάκης «σήκωσε» στην προεκλογική περίοδο το ότι δεν έφυγε ποτέ από το κόμμα, πως έμεινε στα δύσκολα και πως, στο τέλος, επέλεξε μια πιο ήπια γραμμή απέναντι στη Γεννηματά, δημιουργώντας μια πιο ενωτική διάθεση. Από την άλλη, ο Γιώργος Παπανδρέου πλήρωσε εκ νέου την επιλογή του ΚΙΔΗΣΟ, που στη σκληρή βάση των πασόκων δεν συγχωρέθηκε, ενώ ο Ανδρέας Λοβέρδος το κλίμα που τον ήθελε ως την πιο φιλοκυβερνητική υποψηφιότητα.

Η ισχυρή συμμετοχή είναι από μόνη της μια παρακαταθήκη ενότητας, καθώς δείχνει το ενδιαφέρον που υπάρχει για τον χώρο και την ανοικοδόμησή του – «κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει τη βούληση της κοινωνίας», έλεγαν χθες χαρακτηριστικά από το επιτελείο του Ανδρουλάκη. Χωρίς «το κόμμα των μηχανισμών», που θα αποτελούσε επιχείρημα σε περίπτωση μικρής συμμετοχής, κανένας δεν έχει αφορμή εξόδου από το κόμμα.

Η ηλικία του ευρωβουλευτή σηματοδοτεί επίσης την ανάδειξη μιας νεότερης γενιάς που αναμένει να αναλάβει το τιμόνι του κόμματος, περιμένοντας υπομονετικά (ή όχι και τόσο) την τελευταία τετραετία, σε μια περίοδο που το πιο βασικό επιχείρημα ενάντια στο ΚΙΝΑΛ είναι ότι πρόκειται για ένα γερασμένο κόμμα που θα πεθάνει όταν φύγουν από τη ζωή οι ψηφοφόροι του. Αυτή η αλλαγή γενιάς, ωστόσο, δεν σηματοδοτεί αυτόματα απόσυρση της προηγούμενης, παρά την εμφανή πρόθεση για ανανέωση.

Πρόθεση από την πλευρά του ευρωβουλευτή είναι να υπάρξει μια ομαλή μετάβαση, χωρίς αποκλεισμούς, ακόμα και για τους πολιτικούς του αντιπάλους. Από εκεί και πέρα, δεν διαφαίνεται διάθεση παραίτησης από κανέναν – πράγμα που σημαίνει ότι οι χαμένοι θα διεκδικήσουν την παρουσία τους την επόμενη μέρα, ως τάσεις. Και πάλι, εντός και όχι εκτός του κόμματος. Η ανανέωση «και όχι η ανακύκλωση», όπως την περιέγραψε και ο πρώτος της χθεσινής μάχης, αποδείχθηκε πάντως ισχυρό σύνθημα που δεν κατάφερε να το κερδίσει κανείς, ούτε η εμπειρία των αντιπάλων του ούτε η πολιτική τους τοποθέτηση.

Στην κάλπη, παρά την παραφιλολογία, δεν παρατηρήθηκαν ηχηρές παρεμβάσεις από την πλευρά της ΝΔ. Ομως, παρατηρήθηκαν επιστροφές από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ. Κυρίως στην περιφέρεια, αλλά και στις κάλπες της Αττικής, πρώην πασόκοι που τα τελευταία χρόνια επέλεγαν άλλα κόμματα εμφανίστηκαν και πάλι στην εκλογική διαδικασία, αποδεχόμενοι να γραφτούν ξανά μέλη και φίλοι της παράταξης. Αυτή η τάση παρατηρήθηκε από όλα τα επιτελεία και προς στιγμήν φάνηκε πως ευνοούσε τον Γιώργο Παπανδρέου – στην πραγματικότητα, όμως, η τάση ευνόησε τον Νίκο Ανδρουλάκη. Ο ευρωβουλευτής, που θέλει να διατηρήσει τη θέση του μέχρι τις επόμενες εθνικές εκλογές, κέρδισε το μεγαλύτερο ποσοστό των ψηφοφόρων της Κρήτης, κράτησε ποσοστά και επικράτησε στην Βόρεια Ελλάδα παρά την αυξημένη δύναμη του Λοβέρδου στην περιοχή και δεν δυσκολεύτηκε στην Αττική. Αυτή η περιφέρεια τριχοτομήθηκε, καθώς οι τρεις πρώτοι μοιράστηκαν τα κέρδη – η αυξημένη παρουσία της νέας γενιάς, ιδιαίτερα στην Α’ Αθήνας, επέτρεψε στον Ανδρουλάκη να διατηρήσει τη διαφορά του από τον δεύτερο. Ανάμεσα στον Παπανδρέου και στον Λοβέρδο παίχτηκε ένα ντέρμπι για τη δεύτερη θέση, καθώς θεωρήθηκε πως ο Λοβέρδος, που ήταν δυνατός στην Αττική, θα κάλυπτε τη μικρή διαφορά ανάμεσά τους. Ομως αυτό δεν συνέβη, καθώς και ο Παπανδρέου αποδείχτηκε δυνατός στο Λεκανοπέδιο. Σε κάθε περίπτωση, η παρουσία των ψηφοφόρων στην Αττική έδωσε κι αυτή ελπίδες για αυξημένα ποσοστά στις επόμενες εθνικές κάλπες.

Η μάχη των δύο για τη δεύτερη θέση έδειξε πως ο χώρος δεν θέλει την πολιτική πόλωση και τον ετεροπροσδιορισμό – ανεξαρτήτως του αν έγινε δίκαια ή άδικα, καθεμία από αυτές τις υποψηφιότητες είχαν προσδιοριστεί ως πιο κοντά στη ΝΔ ή πιο κοντά στον ΣΥΡΙΖΑ. Το ζήτημα της αυτονομίας φάνηκε ως ύψιστης σημασίας και από τους διαλόγους στις ουρές που είχαν σχηματιστεί από το πρωί στα εκλογικά κέντρα. Ο Παπανδρέου, πάντως, έβαλε στον διάλογο την προοδευτική διακυβέρνηση, ενώ ο Λοβέρδος την ανάγκη ενός μεταρρυθμιστικού κόμματος στον χώρο του Κέντρου, που θα λειτουργεί ως ρυθμιστής. Κανένα από τα τρία αουτσάιντερ (Παύλος Γερουλάνος, Παύλος Χρηστίδης και Χάρης Καστανίδης) δεν άντεξε την πίεση της τελευταίας εβδομάδας – παρά τις καλές τους εμφανίσεις στο ντιμπέιτ, ειδικά σε σχέση με αυτή του Νίκου Ανδρουλάκη. Οι τρεις τους κινήθηκαν πέριξ του 3%, αποδεικνύοντας ότι ίσως από την αρχή οι υποψήφιοι θα έπρεπε να είναι τρεις και όχι έξι.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι μια νέα εποχή ξεκινάει για το ΚΙΝΑΛ – με μια ηγεσία που θα έχει αναγνωρισμένο πρόεδρο από τη βάση, που θα αναλάβει από την επόμενη Κυριακή τη σκληρή προσπάθεια να οδηγήσει το κόμμα στην κάλπη της απλής αναλογικής. Κι αυτό χωρίς να μειώσει το κεφάλαιο που έχει δημιουργηθεί και από τη χθεσινή διαδικασία, αλλά και από τα αυξημένα ποσοστά που φαίνονται στο προσκήνιο. Παράλληλα, το νέο δείγμα του κεντροαριστερού ψηφοφόρου πρέπει να προσδιοριστεί εκ νέου: καμία δημοσκόπηση δεν κατάφερε να πετύχει το αποτέλεσμα, ούτε να προσδιορίσει τη συμμετοχή. Το νέο μείγμα ψηφοφόρων αποτελείται πλέον από εκείνους που εμφανώς διεκδικούν μια εναλλακτική λύση απέναντι στη ΝΔ, από τη στιγμή που ο ΣΥΡΙΖΑ δεν τους καλύπτει.

Νίκος Ανδρουλάκης «Το ΠΑΣΟΚ επιστρέφει»

«Δώσαμε έναν αγώνα με πολιτικό πολιτισμό, αξιοπρέπεια και ενότητα. Η ενότητα είναι βασική παρακαταθήκη της αείμνηστης Φώφης Γεννηματά. Από την αρχή της προσπάθειας είπα ότι είναι η βάση της παράταξης καθώς και όσοι την επιθυμούν περήφανη και ισχυρή – θέλω να τους ευχαριστήσω για την τιμή που μου έκαναν. Δεσμεύομαι ότι θα τιμήσω την εντολή τους. Για ανανέωση, ενότητα και αυτονομία. Η δημοκρατική παράταξη απόψε επιστρέφει. Το ΠΑΣΟΚ επιστρέφει».

Γιώργος Παπανδρέου

«Απόφαση για την ταυτότητά μας»

«Αυτήν την Κυριακή πετύχαμε το στόχο να κινητοποιήσουμε μαζικά μεγάλο αριθμό προοδευτικών πολιτών. Την άλλη Κυριακή οι πολίτες που σήμερα μας τίμησαν με τη μεγαλειώδη συμμετοχή τους αποφασίζουν για την τύχη της παράταξης. Αποφασίζουν για το μέλλον. Αποφασίζουν για την πορεία του κινήματος μας. Αποφασίζουν για τις αξίες της και την προοδευτική της ταυτότητα. Ευχαριστώ όλους για τη συμμετοχή και σας καλώ στη μάχη της επόμενης Κυριακής».

Ανδρέας Λοβέρδος
«Συνεχίζω δυνατά µε ενότητα»

«Θέλω να ευχαριστήσω τους εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες που συμμετείχαν στη γιορτή της Δημοκρατίας. Το ΠΑΣΟΚ έχει μέλλον. Συνεχίζω δυνατά με σεμνότητα και ενότητα».