Covid-19 και πληθωρισμός «βαρόμετρο» για την πορεία του ΧΑ

Με τον κίνδυνο των lockdowns να πλανάται πάνω από τη Γηραιά Ηπειρο, καθώς τα κρούσματα αυξάνονται με επιταχυνόμενους ρυθμούς, πιέζοντας ακόμα και τα καλύτερα συστήματα υγείας στη Δυτική Ευρώπη, εντείνονται οι ανησυχίες στις τάξεις της επενδυτικής κοινότητας για την πορεία των αγορών.

Η επιβολή περιοριστικών μέτρων στη λειτουργία της οικονομίας, που έχει ήδη ξεκινήσει σε αρκετές χώρες, με την Αυστρία να εφαρμόζει πρώτη εθνικό κλείσιμο της οικονομίας, επιδρά τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα στα εισοδήματα νοικοκυριών και επιχειρήσεων, και κατ’ επέκταση στις προοπτικές ανάκαμψης μετά τη μεγάλη ύφεση του 2020.

Πέραν της υγειονομικής κρίσης ωστόσο, σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται και η ενεργειακή, η οποία με βάση τις τελευταίες προβλέψεις θα κρατήσει τον πληθωρισμό σε υψηλά επίπεδα για διάστημα μεγαλύτερο του αρχικώς αναμενομένου. Το γεγονός αυτό από μόνο του θα επηρεάσει αρνητικά την πορεία του ΑΕΠ τα επόμενα τρίμηνα σε κάποιον βαθμό.

Εν μέσω αυτού του περιβάλλοντος αβεβαιότητας, το ελληνικό χρηματιστήριο συμπλήρωσε τρεις συνεχείς ανοδικές εβδομάδες, με κέρδη το περασμένο πενθήμερο 0,12%. Το θετικό πρόσημο για τον γενικό δείκτη της αγοράς δεν θα ήταν δυνατό χωρίς την ενίσχυση των τραπεζικών μετοχών κατά 3,30% σε μεσοσταθμική βάση.

Σύμφωνα με χρηματιστηριακούς αναλυτές, η πορεία της αγοράς μέχρι το τέλος του έτους θα εξαρτηθεί από την ένταση της πανδημίας και των πληθωριστικών πιέσεων. Σε πρόσφατη ανάλυση της Εθνικής Τράπεζας επισημαίνεται ότι μέχρι στιγμής η άνοδος των τιμών στην Ελλάδα ήταν σχετικά ήπια μέχρι το 9μηνο του 2021, λόγω του αρνητικού πληθωρισμού στις υπηρεσίες.

Ωστόσο σημειώνεται ότι οι πιέσεις εντάθηκαν τον Οκτώβριο, με την ετήσια αύξηση του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ) να ανέρχεται στο 3,4% (από 0,2%, κατά μέσο όρο, στο 9μηνο) – υψηλό 11 ετών -, με συγχρονισμένη επιτάχυνση των ανατιμήσεων στις περισσότερες κατηγορίες αγαθών (κυρίως καυσίμων και τροφίμων) και υπηρεσιών και ταχύτερη μετακύλιση των αυξήσεων από τις τιμές εισαγωγών.

Σύμφωνα με τους οικονομολόγους του συστημικού ομίλου, ύστερα από περαιτέρω επιτάχυνση το 4ο τρίμηνο του 2021 και το 1ο τρίμηνο του 2022, ο πληθωρισμός αναμένεται να σημειώσει ταχεία αποκλιμάκωση, με τις αγορές εμπορευμάτων να προβλέπουν υποχώρηση των τιμών ενέργειας από την άνοιξη του 2022.

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Θετικό είναι πάντως, σύμφωνα με την ΕΤΕ, το γεγονός ότι η αρνητική επίδραση στο πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών από την εκτιμώμενη επιτάχυνση του πληθωρισμού κατά 4,3 ποσοστιαίες μονάδες το 4ο τρίμηνο του 2021 και κατά 2,3 ποσοστιαίες μονάδες κατά μέσο όρο το 2022, σε σύγκριση με τον μέσο όρο του 9μηνου του 2021, αντισταθμίζεται από:

α) Το εκτιμώμενο 1 δισ. ευρώ (0,6% του ετήσιου ΑΕΠ) έκτακτων μέτρων στήριξης για την ενεργειακή κρίση.

β) Την ισχυρότερη από το αναμενόμενο δυναμική της αγοράς εργασίας.

γ) Την αύξηση του βασικού μισθού κατά 2% (σε 663 από 650 ευρώ τον μήνα) από 1-1-2022.

Η Εθνική Τράπεζα στην ίδια ανάλυση τονίζει πως ο αντίκτυπος στην αναπτυξιακή επίδοση το 4ο τρίμηνο του 2021 θα είναι περιορισμένος (-0,8% στο ΑΕΠ του 4ου τριμήνου, στο 4,7% από προηγούμενη εκτίμηση 5,5%) και δεν φαίνεται να απειλεί την επίτευξη ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ 7,5% για το σύνολο του έτους, αν συνεκτιμηθεί και η υπεραπόδοση της οικονομίας μέχρι και το 9μηνο. Για το 2022, η ετησιοποιημένη επίδραση εκτιμάται στο -0,3%, οδηγώντας σε οριακή μόνο αναθεώρηση της ετήσιας πρόβλεψης για ανάπτυξη στο +4,3% από +4,6% προηγουμένως.