Με το χρονόμετρο στο χέρι

Παρά τα εσωτερικά προβλήματα και την καθημερινή μάχη που δίνει η δική του μεσαία τάξη στα σουπερμάρκετ, στους φούρνους και στις λαϊκές, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν φρόντισε να προαναγγείλει ακόμη και την ημερομηνία των εκλογών. Στις 14 Ιουνίου 2023 η τουρκική κοινωνία θα τον κρίνει ακόμη μία φορά – και ίσως είναι η τελευταία. Βάσει των μηνυμάτων που εκπέμπει με κάθε ευκαιρία την τελευταία περίοδο ο Κυριάκος Μητσοτάκης, δυο τρεις εβδομάδες μετά θα ακολουθήσουν και οι Ελληνες. Εφόσον τα χρονοδιαγράμματα τηρηθούν και ο συνταγματικός κυβερνητικός κύκλος ολοκληρωθεί εκατέρωθεν του Αιγαίου, οι αναλυτές περί των διπλωματικών εκτιμούν ότι για τον επόμενο ενάμιση χρόνο στα ελληνοτουρκικά θα επικρατεί πλήρης ακινησία. Το μπρα ντε φερ θα περιοριστεί στους συνήθεις λεονταρισμούς και τα κατηγορώ για κινήσεις και επιδιώξεις, αλλά στην πραγματικότητα τίποτα δεν θα πάει πιο μπροστά ή πιο πίσω. Εκτός κι αν η εκλογική ανάγκη ανοίξει άλλα μέτωπα, πρωτίστως για λόγους εσωτερικής κατανάλωσης. Αν δεν υπάρχει ψωμί και παντεσπάνι, ενίοτε οι ηγεσίες προσφέρουν θέαμα για να αλλάξει η οπτική της κατάστασης.

Στην Αθήνα δεν ανησυχούν για θερμά επεισόδια κι ένα ψυχροπολεμικό κλίμα στις διμερείς σχέσεις, αλλά μια νέα επιχείρηση εργαλειοποίησης του Προσφυγικού από τον Ερντογάν δεν την αποκλείουν. Το εκβιαστικό σκηνικό που στήθηκε με ενδιάμεσο τη Λευκορωσία, άλλωστε, δεν μπορεί να μακροημερεύσει και είναι πιθανό να αναζητηθούν άλλοι δρόμοι για να δοκιμαστεί η διασυνοριακή γραμμή. Αν η Αγκυρα επιδιώξει να χοντρύνει το παιχνίδι των προκλήσεων, στο προεκλογικό 2022 μπορεί να δοκιμάσει τις αντοχές στην κυπριακή ΑΟΖ. Αλλά σε εκείνο το πεδίο πιθανότατα θα βρει μπροστά Γάλλους και Αμερικανούς, στον βαθμό που Total και ExxonMobil δεν ανατρέψουν τους σχεδιασμούς τους.

Στην πραγματικότητα, στους μήνες που έπονται ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει να ανησυχεί μόνο για το αποτύπωμα της πανδημίας. Είναι, προσώρας, το μόνο μέτωπο που ανοίγει πληγές στην κυβερνητική εικόνα και δημιουργεί κενά στο κυβερνητικό πλάνο. Οσο το τελευταίο μίλι για τον μεγάλο απεγκλωβισμό απομακρύνεται, τόσο οι παρενέργειες θα μεγαλώνουν. Ο κορωνοϊός στο πρώτο κύμα μπορεί να ενίσχυσε το οπλοστάσιο του Μαξίμου, αλλά στο τέταρτο επιτείνει την κόπωση μιας κοινωνίας που μετράει πλέον με άλλα μέτρα και σταθμά την κυβερνητική διαχείριση. Εξού και η συζήτηση για πρόωρες κάλπες στο τέλος της προσεχούς άνοιξης έχει κοπεί απότομα στα κυβερνητικά και βουλευτικά γραφεία. Με την πανδημία παρούσα, οι εκλογικές ζαριές δεν ενδείκνυνται. Οι δείκτες της ανάπτυξης θα χρειαστούν περισσότερο χρόνο για να διαχυθούν στο μεγάλο ακροατήριο και ο Μητσοτάκης δεν έχει κανέναν λόγο να σταματήσει μόνος του το χρονόμετρο.

Αυτό δεν σημαίνει ότι τα σημάδια της φθοράς, που καταγράφονται πλέον και δημοσκοπικά, περνούν απαρατήρητα. Δυόμισι χρόνια μετά, η κυβέρνηση βαραίνει και αναπόφευκτα έχει αντίπαλο και τον εαυτό της. Μπορεί η ψαλίδα να παραμένει σε διψήφια νούμερα, λειτουργώντας σαν αερόσακος ασφαλείας, αλλά στις κάλπες της απλής αναλογικής έχει τη σημασία του το ποσοστό της εκλογικής δύναμης, περισσότερο ίσως και από μια άνετη πρωτιά. Το παιχνίδι θα κριθεί στη μεγάλη δεξαμενή της μεσαίας τάξης που χωράει και δεξιούς και κεντροαριστερούς. Αν ο Ερντογάν βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπος με την τουρκική μεσαία τάξη, που εν πολλοίς εκείνος δημιούργησε, ο Μητσοτάκης επεξεργάζεται ήδη κινήσεις που θα διασφαλίσουν ότι η ελληνική μεσαία τάξη αποτελεί το δικό του προνομιακό κοινό.

Μέχρι τις αρχές του καλοκαιριού στο Μέγαρο Μαξίμου θα ακολουθήσουν δοκιμασμένες συνταγές, με βασικό στόχο να μείνουν ανοιχτές οι γραμμές στο κέντρο του πολιτικού χάρτη. Στο τέλος της άνοιξης θα ξανακριθούν οι υπουργοί και θα έχει ανοίξει ξανά ο κύκλος των διευρύνσεων. Αρκεί να έχει συρρικνωθεί μέχρι τότε ο κύκλος του κορωνοϊού.