Κι αν τελικά γίνονται επαναπροωθήσεις;

Ενα μεγάλο ερώτημα πλανάται τον τελευταίο καιρό πάνω από τη χώρα: γίνονται ή δεν γίνονται επαναπροωθήσεις αλλοδαπών; Ολοι οι αρμόδιοι υπουργοί κατά καιρούς, και τελευταία μάλιστα ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, κατακεραυνώνουν όσους και όσες θέτουν το ερώτημα: «Η Ελλάδα δεν παραβιάζει το διεθνές δίκαιο ούτε τις αρχές του ανθρωπισμού, και όποιος λέει τέτοια πράγματα δεν υπηρετεί το εθνικό συμφέρον». Πλήθος μέσων ενημέρωσης και πολλοί άλλοι ευθυγραμμίζονται αβασάνιστα με τη γραμμή αυτή.

Ωστόσο, οι καταγγελίες και οι ενδείξεις για διενέργεια επαναπροωθήσεων σε ανθρώπους που βρίσκονται σε απόλυτη ανάγκη, με τρόπο μάλιστα που τίθεται σε κίνδυνο η ζωή τους, δεν είναι καινούργιες. Παρόμοια και οι καταγγελίες για προωθήσεις σε τρίτες χώρες ή ακόμα και για τη διενέργεια απαγωγών. Από τα τέλη της δεκαετίες του 1990 ακούγονται όλα αυτά αλλά αμέσως χάνονται κάτω από το χαλάκι της συλλογικής αμεριμνησίας και της θεσμικής κωφότητας. Τα τελευταία χρόνια οι ενδείξεις πολλαπλασιάστηκαν και αναπαράχθηκαν τεκμηριωμένα από έγκριτα μέσα όπως η Deutsche Welle και ο Guardian. Τουλάχιστον δύο φορές κατατέθηκε στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου φάκελος με στοιχεία προς διερεύνηση από οργανώσεις προάσπισης δικαιωμάτων του ανθρώπου. Οι κρατικοί αξιωματούχοι οφείλουν να είναι ενήμεροι και να διαχειρίζονται με πολιτικό θάρρος ένα ζήτημα που στιγματίζει τη χώρα και την κατατάσσει σε αυτές που ούτε το διεθνές δίκαιο σέβονται ούτε τις αρχές του ανθρωπισμού. Μάλιστα, θα όφειλαν να γνωρίζουν ότι το κοινό έχει την ευκαιρία να πληροφορηθεί με εγκυρότητα για το θέμα αυτό από έναν δημόσιο φορέα: το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης σε τωρινή του έκθεση (Photobiennale 2021), που ακριβώς έχει θέμα τις παλινδρομήσεις μεταξύ αλήθειας και ψεύδους, παρουσιάζει εκπληκτικά  ντοκουμέντα από επαναπροωθήσεις αλλοδαπών στα ελληνικά σύνορα.

Η κραυγαλέα αντίθεση του κυρίαρχου λόγου στη δημόσια σφαίρα με τα όσα επικαλούνται ολοένα και περισσότερες μαρτυρίες δεν μπορεί να σταθεί. Αν η προσχηματική και απόλυτη άρνηση των φαινομένων στον δημόσιο λόγο αποτρέπει τη διερεύνηση των όσων καταγγέλλονται, τότε κάτι δεν πάει καλά. Ειδικά όταν αυτό συμβαίνει από τους επαγγελματίες που έχουν καθήκον την αναζήτηση της αλήθειας. Μήπως η αλήθεια δεν εμπίπτει στο περιεχόμενο του εθνικού συμφέροντος; Μήπως θα πρέπει να ζητάμε με επιμονή την αυτονόητη διαλεύκανση των γεγονότων και την τυχόν απόδοση ευθυνών; Νιώθω μια κάποια ντροπή ως έλληνας πολίτης, σε τελική ανάλυση.

Ο Κωστής Τσιτσελίκης είναι καθηγητής Δικαίου
Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, κοσμήτορας
της Σχολής Οικονομικών και Περιφερειακών
Σπουδών, Παν. Μακεδονίας