Το λεξικό της προεκλογικής καμπάνιας

Σε λιγότερο από τριάντα μέρες θα γνωρίζουμε ποιος θα είναι ο επόμενος αρχηγός του Κινήματος Αλλαγής. Μέχρι όμως να φτάσουμε εκεί, θα έχουν περάσει αρκετές περιοδείες, αρκετές συνεντεύξεις και αρκετές συζητήσεις ανάμεσα στους υποψηφίους, στις οποίες θα ανακυκλώνονται οι ίδιες λέξεις – με άλλη σημασία ή άλλο περιεχόμενο, αλλά με μαθηματική ακρίβεια. Κομμάτια όλες ενός πασοκικού λεξικού που ήδη έχει αρχίσει να σχηματίζεται και όσο περνάει ο καιρός καθαρογράφεται.

ανανέωση:

αν υπάρχει μια βασική κριτική που γινόταν στο ΠΑΣΟΚ (και γίνεται ακόμα στο Κίνημα Αλλαγής) είναι ότι πρόκειται για ένα κόμμα γερασμένο, με ψηφοφόρους που όσο μεγαλώνουν και φεύγουν από τη ζωή μειώνουν όλο και περισσότερο τη δύναμή του. Το ζητούμενο της ανανέωσης, βασικός λόγος πίσω από τον οποίο η Φώφη Γεννηματά τοποθέτησε νεαρά στελέχη σε θέσεις ευθύνης, παίζει στην ατζέντα όλων των υποψηφίων – ειδικά των νεότερων στην ηλικία, όπως ο Νίκος Ανδρουλάκης και ο Παύλος Χρηστίδης, που το ανάγουν σε «κοινωνική επιταγή». Είναι όμως η ηλικία ο μοναδικός παράγοντας ανανέωσης; Την ίδια λέξη χρησιμοποιούν και μεγαλύτεροι υποψήφιοι, όπως ο Γιώργος Παπανδρέου και ο Ανδρέας Λοβέρδος, βασισμένοι στη «λογική Μπάιντεν»: πως, δηλαδή, δεν παίζουν ρόλο μόνο τα χρόνια, αλλά και το πρόγραμμα.

ανοιχτό κόμμα:

η φράση κωδικοποιεί τις εσωτερικές αλλαγές που φιλοδοξούν να κάνουν οι υποψήφιοι εφόσον εκλεγούν, ώστε να αυξήσουν τη συμμετοχή της βάσης στον κομματικό μηχανισμό – μία από αυτές, ας πούμε, αφορά τα ηλεκτρονικά δημοψηφίσματα που βρίσκονται ήδη υπό επεξεργασία. Η λογική πίσω από το «ανοιχτό κόμμα» είναι οι τελικές αποφάσεις να λαμβάνονται πάντα με γνώμονα και τις επιθυμίες των μελών του κόμματος και όχι πίσω από κλειστές πόρτες. Συνώνυμο στην αγγλική γλώσσα: «bottom up».

αυτόνομη πορεία:

ίσως η πιο χιλιοειπωμένη ερώτηση σε υποψήφιο πρόεδρο του ΚΙΝΑΛ έχει να κάνει με τις συνεργασίες της επόμενης μέρας των εθνικών εκλογών – με τον ΣΥΡΙΖΑ ή με τη ΝΔ; Αυτή την ερώτηση είχε καταφέρει να «κόψει» η παρουσία της Φώφης Γεννηματά και η τελευταία απόφαση του συνεδρίου του ΚΙΝΑΛ. Σήμερα, δεν υπάρχει ούτε ένας υποψήφιος που να μιλάει (ανοιχτά, τουλάχιστον) για συνεργασίες.

γιορτή δημοκρατίας:

ο πιο πασοκικός τρόπος να μιλήσει ένας υποψήφιος για τη συμμετοχή στην εκλογική διαδικασία. Το σημείο που διαχωρίζει την επιτυχία από την αποτυχία είναι οι 210.000 των εκλογών του 2017, όταν φάνηκε πως ο χώρος έχει και επόμενη ημέρα. Αν ο αριθμός των ψηφοφόρων φέτος φτάσει ή ακόμα και υπερβεί τη συμμετοχή αυτή στον πρώτο γύρο, τότε ανεξαρτήτως αποτελέσματος όλοι θα μιλούν για γιορτή. Αν αυτό δεν συμβεί, πιθανόν σύντομα να αμφισβητηθεί ακόμα και η νομιμοποίηση του νέου εκλεγμένου αρχηγού.

δημοκρατική (προοδευτική) παράταξη:

ο πιο γνωστός όρος για να μιλήσει κανείς για το ΠΑΣΟΚ ή το Κίνημα Αλλαγής – απαντάται πρώτη φορά στις αρχές του 20ού αιώνα και θεωρείται ταυτόσημη με τον ελληνικό σοσιαλδημοκρατικό χώρο από τη δεκαετία του 1960 και μετά. Ανάλογα τον υποψήφιο, η δημοκρατική παράταξη συμπληρώνεται από τον όρο προοδευτική, για να προσδιοριστεί καλύτερα ιδεολογικά.

ενότητα:

το δεύτερο από το τρίπτυχο της Γεννηματά, που λειτουργεί ακόμα ως οδηγός για τις υποψηφίους, είναι το ζήτημα της ενότητας. Η κατηγορία τού εν δυνάμει διασπαστή, άλλωστε, είναι αυτή που όλοι προσπαθούν να αποφύγουν, διαμηνύοντας πως δεν θα αποχωρήσουν από το κόμμα αν χάσουν.

επιστροφή:

το comeback είναι το στοιχείο που χαρακτηρίζει τη φετινή αναμέτρηση. Είτε μιλάμε για επιστροφή των συμβόλων του ΠΑΣΟΚ, είτε την επιστροφή της παράταξης σε θέση πρωταγωνιστή, είτε ακόμα και για την επιστροφή ενός πρώην πρωθυπουργού στην ενεργό δράση.

#pame #mazi #mprosta #Andreas:

οι νέες αναμετρήσεις θέλουν και νέα χάσταγκ. Μερικά, όμως, είναι φτιαγμένα για να θυμίζουν κάτι άλλο: #pamemprosta λέει ο Παπανδρέου, το σίκουελ του συνθήματος «πάμε» του 2009. Σίκουελ και το #mazimprosta του Ανδρουλάκη, νεαρότερο αδερφάκι του #pame από το 2017. Για τον Γερουλάνο, #i_allagi_eisai_esy, ο Χρηστίδης επιδίωκει #restart και ο Λοβέρδος είναι απλώς #Andreas.

ήλιος:

τι θα ήταν μια συζήτηση για το ΠΑΣΟΚ χωρίς τη συζήτηση για τον ήλιο; Ειδικά από τη στιγμή που τα παραδοσιακά σύμβολα του κόμματος συγκατοικούν με αυτά του Κινήματος Αλλαγής. Ο πράσινος ήλιος βρίσκεται στο κέντρο της συζήτησης για την επόμενη ημέρα και για το σχήμα που θα βγάλει στη βιτρίνα του κόμματος ο επόμενος αρχηγός – για κάποιους, δε, αποτελεί κεντρικό σημείο της καμπάνιας τους.

ιστορική ευθύνη:

η κρίσιμη καμπή που βρίσκεται η παράταξη είναι σπαρμένη από επιλογές ορμώμενες από «ιστορικές ευθύνες». Αυτές που πρέπει να αναλάβουν οι υποψήφιοι (όσο πιο γνωστοί εκείνοι, τόσο πιο ιστορικές αυτές) για το μέλλον του κόμματος. Η φράση έχει ήδη φορεθεί πολύ, θα φορεθεί ακόμα περισσότερο όσο πλησιάζουμε προς τις κάλπες της 5ης Δεκεμβρίου.

κίνημα:

Τι είναι το ΠΑΣΟΚ; Κίνημα. Τι είναι το ΚΙΝΑΛ; Κίνημα. Ποια είναι η λέξη που μπορούν όλοι να χρησιμοποιούν αν δεν θέλουν να διευκρινίσουν σε ποιο ακριβώς σχήμα αναφέρονται και ποιο όνομα θα έχει η παράταξη αν τελικά αυτοί επικρατήσουν; Μα, φυσικά, κίνημα – και για τα υπόλοιπα «θα αποφασίσει το συνέδριο».

νέα αλλαγή:

ξεκίνησε ως το σύνθημα της καμπάνιας της Γεννηματά, αλλά το χρησιμοποιεί πλέον ο Παπανδρέου. Ο όρος «αλλαγή», σκέτος ή συμπληρωμένος, αξιοποιείται από όλους τους υποψηφίους, ωστόσο, δείγμα όχι μόνο της δύναμης της λέξης, αλλά και των δυνατών επιρροών της δεκαετίας του ’80, οι τάσεις της οποίας (και οι πολιτικές, αλλά όχι μόνο) έχουν επιστρέψει δυναμικά στο νέο πλαίσιο της πανδημίας.

πράσινη ανάπτυξη:

κανονικά αναφέρεται και ως «βιώσιμη», όμως στο πασοκικό πλαίσιο το χρώμα έχει σημασία. Ολοι οι υποψήφιοι πατούν πάνω στην κυβερνητική εμπειρία του ΠΑΣΟΚ πάνω σε περιβαλλοντικές πολιτικές, για να διατυπώσουν άποψη για την κλιματική κρίση και την ενεργειακή μετάβαση. Κάποτε ήταν «πράσινα άλογα», σήμερα προνομιακή ατζέντα.

προοδευτική διακυβέρνηση:

όρος με περιεχόμενο που αλλάζει ανάλογα ποιον ρωτάει κανείς. Χρησιμοποιείται από συγκεκριμένους υποψηφίους του ΚΙΝΑΛ, αλλά και από τον ΣΥΡΙΖΑ, δημιουργώντας συζήτηση για το αν η χρήση υπονοεί διάθεση συνεργασίας μετά το αποτέλεσμα των εκλογών της απλής αναλογικής. Τέτοιου είδους προθέσεις έχουν διαψευστεί, αλλά η συζήτηση δεν έχει κοπάσει. Για το περιεχόμενό της, για το τι πραγματικά είναι προοδευτικό δηλαδή, ερίζει και η ΝΔ.

σοσιαλδημοκρατία:

ιστορικό πολιτικό κίνημα και φιλοσοφία, που στο πλαίσιο των εκλογών για την ηγεσία του ΚΙΝΑΛ χρησιμοποιείται ώστε να αποφεύγεται ο πιο «γεωγραφικός» όρος «Κεντροαριστερά», ειδικά από τους υποψηφίους που θέλουν να δώσουν προοδευτική χροιά στην υποψηφιότητά τους.