Ας μη χύσουμε την καρδάρα

Στις τράπεζες τρίβουν τα μάτια τους. Ξαφνικά μέσα σε μια διετία, βλέπουν να φαίνεται φως στον ορίζοντα. Να αφήνουν πίσω τους τις «μαύρες» μέρες της προηγούμενης δεκαετίας. Μέχρι και επιστροφή των καλών αμοιβών του παρελθόντος, των μπόνους και των stock options αρχίζουν να σκέφτονται τα στελέχη τους. Τι χρειάστηκε για να γίνει αυτό; Πολλά χρήματα, που έγιναν περισσότερα λόγω της πανδημίας που προκάλεσε εξ αντανακλάσεως την έλευση των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης. Μεγάλη μείωση των κόκκινων δανείων, καθώς μεταφέρθηκαν στο μεγαλύτερο μέρος τους στις εταιρείες διαχείρισης, απελευθερώνοντας κεφάλαια προς χρηματοδότηση. Αλλά κυρίως πολύ εμπιστοσύνη. Το τελευταίο ίσως να είναι και το πιο πολύτιμο. Το χαρακτηριστικό που άλλαξε τους όρους του παιχνιδιού. Αυτό που είχε χαθεί μετά το 2009. Οταν η Ελλάδα θεωρούνταν μια χώρα αποτυχημένη και πλήρως ακατάλληλη για να κάνει κάποιος δουλειές είτε αυτός ήταν γηγενής είτε ξένος επιχειρηματίας.

Ξαφνικά η κατάσταση άλλαξε. Οσο απότομα είχε αλλάξει προς χειρότερο κατά τις εφιαλτικές μέρες του 2010. Σαν να γύρισε απότομα ο διακόπτης της οικονομίας και άρχισαν να προεξοφλούνται καλά μελλοντικά σενάρια, αλλά και να επιχειρείται να καλυφθεί το χαμένο έδαφος των προηγούμενων ετών.

Προφανώς δεν βρέθηκε τρόπος να καλυφθεί το επενδυτικό κενό των 100 δισ. ευρώ που μας κληροδότησε η κρίση. Ωστόσο τα μεγέθη τόσο των επενδύσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη, όσο και αυτών που κυοφορούνται, είναι ξεκάθαρο ότι δεν έχουν αποτιμηθεί, όχι από την κοινωνία, αλλά ούτε καν από την οικονομία. Δεν πρόκειται για σχέδια, αυτή είναι μεγάλη διαφορά με ό,τι άλλο έχει ακουστεί στο παρελθόν. Αλλά για έτοιμες επενδύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη. Σε κάθε είδος εμπράγματα ή άυλα περιουσιακά στοιχεία. Συνεργασίες κάθε είδους βρίσκονται στα σκαριά. «Ολοι μιλούν με όλους», αυτό είναι το μότο αυτή την περίοδο στην αγορά.

Και πώς να μην το κάνουν όταν η χώρα δανείζεται εδώ και μια διετία με όρους καλύτερους της Ιταλίας, οι ελληνικές εταιρείες εκδίδουν ομόλογα σαν έχουν έδρα σε κάποια κεντροευρωπαϊκή χώρα, ενώ κρατικά περιουσιακά στοιχεία πωλούνται με αποτιμήσεις σαν η χώρα να κατέχει ήδη την επενδυτική βαθμίδα. Ολα αυτά δείχνουν ότι οι επενδυτές είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν παραπάνω για να βάλουν χρήματα στην Ελλάδα, προεξοφλώντας ότι θα έρθουν ακόμα καλύτερες ημέρες.

Σε αυτή τη συναρπαστική περίοδο, πρωταγωνιστούν οι μεγάλες ελληνικές επιχειρήσεις. Περίπου 2.500 στον αριθμό, με το ένα τέταρτο αυτών να κουβαλά προβλήματα από το παρελθόν. Αλλά τώρα είναι κοντά στο να τα λύσει.

Από κοντά ακολουθούν οι μικρές και μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις. Πολλές έχουν «καθαρίσει» με το παρελθόν. Περίπου 100.000 θεωρούνται από τις τράπεζες ως χρηματοδοτούμενες. Διαθέτουν το αξιόχρεο και όχι μόνο. Εχουν μπει σε βιώσιμο μονοπάτι. Εχουν και καταθέσεις πλέον στις τράπεζες. Για κάποιες μπορεί να είναι η επιστρεπτέα ή τα κονδύλια του ΕΣΠΑ, αλλά πλέον οι επιχειρηματίες τους έχουν «κούτελο καθαρό» στην αγορά.

Αν κάτι προβληματίζει από εδώ και μπρος, τι θα γίνει με τις άλλες 200.000 επιχειρήσεις που παραμένουν στο «βαθύ κόκκινο». Αυτών που τα δάνειά τους έχουν μεν μεταφερθεί σε εταιρείες διαχείρισης, αλλά παραμένουν μεγάλο πρόβλημα για την οικονομία. Το δεύτερο που πρέπει πάντα να μας προβληματίζει είναι η κακοδαιμονία που μας χαρακτηρίζει. Να «χύνουμε την καρδάρα» τη στιγμή που φαινόταν ότι το «νερό έχει μπει στο αυλάκι»…