Κρυφτούλι

Ο πληθωρισμός Οκτωβρίου που θα ανακοινωθεί σήμερα από την Ελληνική Στατιστική Αρχή, θα είναι στο επίπεδο συναγερμού. Οχι τόσο υψηλά όσο στην υπόλοιπη Ευρώπη, αλλά καμία σχέση με τα αρνητικά επίπεδα που κινούνταν στην Ελλάδα πριν από μερικούς μήνες. Θα ανακοινωθεί πάνω από το 3%, από 2,2% τον Σεπτέμβριο. Στην Ευρώπη οι τιμές είναι ήδη εδώ και μήνες σε πολύ υψηλά επίπεδα. Στην ευρωζώνη για τον Οκτώβριο κινήθηκε στο 4,1%. Η μεγαλύτερη οικονομία της ζώνης του ευρώ, η Γερμανία, κινείται ακόμα υψηλότερα, πάνω από το 5% και μάλιστα είναι ένα πρόβλημα που απασχολεί τη χώρα επί μήνες.

Για την Ελλάδα ωστόσο αν κοιτάξει κανείς λίγο πιο πίσω θα διαπιστώσει ότι μόλις τον Μάιο ήταν στο -1,2%. Ιούνιο και Ιούλιο ήταν λίγο πάνω από μηδέν. Σε σύνολο έτους, με τον Οκτώβριο μέσα, δεν ξεπερνάει το 0,5%. Οπως σωστά παρατηρεί ο Ηλίας Λεκκός, επικεφαλής οικονομολόγος της Τράπεζας Πειραιώς, ο δομικός πληθωρισμός, δηλαδή αν αφαιρεθούν η ενέργεια, η διατροφή και τα αλκοολούχα και μη ποτά, βρίσκεται ακόμα πιο χαμηλά στο -1,1%. Ο ίδιος εκτιμά ότι ο πληθωρισμός θα κινηθεί σε υψηλά επίπεδα που έχουμε να συναντήσουμε από το μακρινό 2010, πρόκειται ωστόσο για παροδικό φαινόμενο. Δεν τον ανησυχεί καθώς δεν βλέπει υπερθέρμανση της οικονομίας, δηλαδή ενίσχυση της ζήτησης πάνω και πέρα από τις δυνατότητες της προσφοράς να ανταποκριθεί. Αρα μιλάμε ακόμα για ένα φαινόμενο που μόλις τώρα αρχίζει να εκδηλώνεται. Είναι μια σχετικά πρόσφατη κατάσταση. Και όχι ακόμα σε όλες τις εκφάνσεις της οικονομίας, όσο και αν το ενεργειακό κόστος αποτελεί βασικό συντελεστή του κόστους παραγωγής.

Ενδεχομένως μάλιστα να μην προλάβουμε να μπλέξουμε με σοβαρές επιπτώσεις από πλευράς τιμών. Ειδικά εάν επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις ότι το ενεργειακό κόστος θα υποχωρήσει την άνοιξη. Προφανώς στο μεσοδιάστημα η κατάσταση μπορεί να ξεφύγει, ειδικά αν συνεχίσει ο πληθωρισμός να αυξάνεται με αριθμητική πρόοδο. Με αυτή τη βασική υπόθεση, χρειάζεται μια δραστική λύση για τον περιορισμό του πληθωρισμού στο μεσοδιάστημα. Μια παρέμβαση στην καρδιά του προβλήματος. Μια πρώτη προσπάθεια είναι ο περιορισμός μέσω επιδομάτων του κόστους της ενέργειας. Τόσο προς τα νοικοκυριά όσο και προς τις επιχειρήσεις. Ισως προς τις επιχειρήσεις να είναι ακόμα σημαντικότερη η παρέμβαση, καθώς οι επιβαρύνσεις ματακυλίονται στις τιμές των προϊόντων και των υπηρεσιών.

Πρέπει όμως να υπάρξει μια δεύτερη, πιο σημαντική και το ίδιο δραστική με αυτή των επιδομάτων παρέμβαση. Γιατί μπορεί τις διεθνείς τιμές στο φυσικό αέριο και το πετρέλαιο να μην μπορείς να τις ελέγξεις, αλλά για τις στρεβλώσεις που δημιουργούν τις υπέρογκες τιμές στη νεοσύστατη χονδρική του ρεύματος, κάτι πρέπει να κάνεις. Είναι ξεκάθαρο ότι υπάρχει πρόβλημα. Η Ελλάδα επίμονα τις τελευταίες εβδομάδες καταγράφει την υψηλότερη τιμή ρεύματος στην Ευρώπη. Ιδια προβλήματα, παρόμοιες αγορές, διαφορετικές τιμές. Κάτι συμβαίνει.

Η κυβέρνηση προσπαθεί να επιστρέψει τη ζημιά στον κλάδο της ηλεκτροπαραγωγής. Αφαιρεί ποσά από το ταμείο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, που γεμίζει από τα αυξημένα δικαιώματα ρύπων, χρηματοδοτώντας με αυτά τα χρήματα το νεοσύστατο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης που με τη σειρά του επιδοτεί τους λογαριασμούς του ρεύματος. Βγάζει δηλαδή από τη μια τσέπη και βάζει από την άλλη. Μοιάζει με κρυφτούλι, μεταξύ της κυβέρνησης από τη μία και μιας ολόκληρης αγοράς (αυτής του ρεύματος) από την άλλη. Και στη μέση ο καταναλωτής…