Σύγκρουση θρησκειών

«Δεν είναι δυνατόν να εξισώνεται η θρησκεία και η πίστη με το κομμωτήριο», λέει ο Αδωνις Γεωργιάδης, υπερασπιζόμενος τα μέτρα της κυβέρνησης. Οπως το θέτει, έχει δίκιο, ως προς τη φιλοσοφική τάξη των πραγμάτων. Ναι, η ζωή του πνεύματος, όπου εμπίπτουν και οι θρησκείες, είναι σημαντικότερη από τη φροντίδα του τριχωτού της κεφαλής. Σκεφθείτε, λ.χ., την επίδραση στην πορεία της ιστορίας του ανθρώπινου είδους, που είχαν και εξακολουθούν να έχουν οι θρησκείες ανά την υφήλιο. Αντιθέτως, για τα χτενίσματα, σπάω το κεφάλι μου να βρω ένα ιστορικό προηγούμενο, αλλά δεν νομίζω να έχουν ασκήσει αισθητή επίδραση στην εξέλιξη του είδους. Πάντοτε ήταν κάτι δευτερεύον και πιο κάτω. Στον Αγγλικό Εμφύλιο, στο πρώτο ήμισυ του 18ου αιώνα, οι Μοναρχικοί είχαν μακριά και επιμελώς φροντισμένα μαλλιά, ενώ οι Κοινοβουλευτικοί ήσαν κοντοκουρεμένοι και οι μεν κορόιδευαν τους δε για το μαλλί τους. Πράγματι, αλλά δεν αλληλοσκοτώνονταν για αυτό τον λόγο. Είχαν άλλους, πολύ σοβαρότερους.

Ομως, δεν είναι αυτό το θέμα και ούτε έχει σχέση με τα μέτρα. Η εκκλησία και το κομμωτήριο δεν αξιολογούνται ως προς το επίπεδο πνευματικής και ηθικής τάξεως στις οποίες κατατάσσονται, ούτε για το βάθος της ανθρώπινης ανάγκης στην οποία ανταποκρίνονται. Κρίνονται για την κοινωνική λειτουργία τους και πώς αυτή επηρεάζει την πορεία της πανδημίας. Μέσα στο πλαίσιο της συγκεκριμένης συζήτησης, το επιχείρημα του υπουργού είναι εσφαλμένο. Αν δεν εξισώνονται θρησκεία και κομμωτήριο, τότε γιατί η θρησκεία να εξισώνεται με το σουπερμάρκετ, για το οποίο ισχύει ό,τι και για την εκκλησία;

Ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάκτυλό μας, η εκκλησία εξαιρέθηκε από τα μέτρα για πολιτικούς λόγους, που δεν κρύβονται από την ασθενή κυβερνητική επιχειρηματολογία. «Με τον Θεό δεν τα βάζεις», όπως έχει πει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος προ καιρού – με διαφορετική αφορμή το είχε πει, βέβαια, αλλά ταιριάζει περισσότερο στην τωρινή περίσταση. Την αναγκαιότητα που οδηγεί την κυβέρνηση σε αυτή τη στάση δεν την υποτιμώ καθόλου. (Εδώ ο ΣΥΡΙΖΑ, ως κυβέρνηση με τους ΑΝΕΛ, δεν τόλμησε να συγκρουσθεί με την Εκκλησία – για όσους θέλουν λεπτομέρειες, ρωτήστε τον Νίκο Φίλη που πλήρωσε τον λογαριασμό μιας τέτοιας απόπειρας…) Η στάση της στο θέμα, όμως, ισοδυναμεί με ομολογία τακτικού αδιεξόδου, αλλά και στρατηγικού. Διότι πώς θα πιέσεις τους άλλους, όταν δεν αγγίζεις τους θρησκευόμενους;

Η ευκαιρία ήταν πολύ μεγάλη, για να την αφήσουν στον ΣΥΡΙΖΑ να περάσει ανεκμετάλλευτη. Ο Αλέξης Τσίπρας ανήγγειλε την κατάθεση τροπολογίας, για την επίδειξη τεστ και στις εκκλησίες, στριμώχνωντας έτσι περισσότερο την κυβέρνηση μέσα στη γωνία που πήγε και χώθηκε μόνη της. Είναι ασύλληπτη η ειρωνεία, όμως, να ακούς τον Τσίπρα να καλεί τον Μητσοτάκη «να προσχωρήσει στον ορθό λόγο»! Ποιος; Αυτός που ακόμη και χθες ζητούσε «επιστήμονες κοινής αποδοχής»!

Το συγκεκριμένο αίτημα δεν είναι όσο αθώο και σαχλό φαίνεται. Είναι ένας απόηχος της πεποίθησης του Στάλιν και των πιστών του ότι ο διαλεκτικός υλισμός, ως «επιστημονική μέθοδος» κατά τους μαρξιστές αυτού του είδους, δεν είναι μόνον ο οδηγός που εξηγεί το ιστορικό παρελθόν και προδιαγράφει το μέλλον, αλλά και πυξίδα των φυσικών επιστημών. Με αυτό το υπόβαθρο, ο περιβόητος Λισένκο (ένας Πολάκης της εποχής…) άφηνε σπόρους σιταριού σε σιβηρικές θερμοκρασίες, για να τους «σκληραγωγήσει» και να προσαρμοσθούν στο ρωσικό κλίμα. Εκεί φθάνουν τα πράγματα όταν η ιδεολογία γίνεται θρησκεία και καθοδηγεί την επιστήμη. Αυτή είναι η προέκταση της λογικής που ζητεί επιστήμονες «κοινής αποδοχής». Αλλά αυτό πάει στην άκρη για τώρα. Το σαρώνει η επικαιρότητα και την ευκαιρία γι’ αυτό, είτε μας αρέσει είτε όχι, την έδωσε η κυβέρνηση.

Στο βάθος της, η σύγκρουση κυβέρνησης και αντιπολίτευσης γύρω από το ζήτημα των εκκλησιών, αναδεικνύεται ως  σύγκρουση θρησκειών, η οποία διεξάγεται υπό την κάλυψη προσχημάτων. Η μεν κυβέρνηση εκπροσωπεί, με μισή καρδιά και εκ των πραγμάτων, την επίσημη θρησκεία, η δε αντιπολίτευση του ΣΥΡΙΖΑ την ανεπίσημη (μαρξιστική) θρησκεία της χώρας, ενώ συγχρόνως παριστάνει ότι εκπροσωπεί τον ορθό λόγο. Κάποτε, αυτές τις πιρουέτες τις  θεωρούσα υποκρισία και τις κορόιδευα χωρίς έλεος. Με τον καιρό και με την προσπάθεια να μαθαίνω και να καταλαβαίνω, τα δέχομαι πια ως μέρος της πραγματικότητας. Οι θεσμοί κάθε χώρας είναι το προϊόν της ιστορίας της.