Η παρακαταθήκη της Φώφης

Κανείς δεν έχει συνέλθει ακόμα από τον κλονισμό που προκάλεσε ο θάνατος της Φώφης Γεννηματά. Για όλους τους Ελληνες, υπήρξε η αίσθηση μιας προσωπικής απώλειας και όχι η τελευτή μιας γνωστής πολιτικού.

Για πρώτη φορά, επίσης, υπήρξε μια ορατή μεταβολή στο πολιτικό κλίμα. Δεν ήταν μόνο η γενναιοδωρία των πολιτικών δηλώσεων από όλα τα κόμματα. Ηταν η αλλαγή στην συμπεριφορά των ηγεσιών και των στελεχών, αλλά και η σιωπή ακόμα και στον σκοτεινό κόσμο των υπονόμων του Διαδικτύου.

Θα ήταν εύκολο να αποδώσει κανείς αυτή την αλλαγή συμπεριφορών στην αναστολή που δημιουργεί ο θάνατος. Οπως έπαιξε ρόλο το γεγονός ότι η Φώφη Γεννηματά υπήρξε από τα ελάχιστα δημόσια πρόσωπα που, ενώ βρισκόταν σε μια σκληρή διαπάλη ζωής για περισσότερο από δεκαπέντε χρόνια με τον καρκίνο, το διαχειρίστηκε με τόση γενναιότητα ώστε να ξεχαστεί από όλους. Τόση υπήρξε η δύναμη της αξιοπρέπειάς της.

Πιστεύω όμως ότι αυτή η αλλαγή κλίματος οφείλεται στο ότι η Φώφη Γεννηματά συμβολίζει μια στροφή των Ελλήνων στη σχέση τους με την πολιτική και τους πολιτικούς.

Από το 2010 έδειχνε να είναι κυρίαρχη τάση η απαξίωση της πολιτικής και των πολιτικών. Η πολιτική – για τον μέσο Ελληνα – ήταν, κυρίως, η υπηρέτηση των συμφερόντων των κομμάτων και όχι της κοινωνίας. Την ίδια στιγμή, τα κόμματα, με την εχθροπάθεια, τη διαβολή, την καλλιέργεια του μίσους, τη μεταχείριση του κράτους ως λαφύρου, επικύρωναν τον κοινωνικό και λαϊκό κυνισμό. Ομως αυτό το κλίμα είχε φτάσει σε έναν τέτοιο βαθμό τοξικότητας που η ίδια η κοινωνία ήθελε πια αλλαγή αξιών. Η κοινωνία άρχισε να αναζητεί νέα πρότυπα και νέες συμπεριφορές.

Η νίκη του Κυριάκου Μητσοτάκη το 2019 οφείλεται στο ότι αξιοποίησε αυτή τη στροφή. Με το μετριοπαθές «προφίλ», εξακολουθεί να συντηρεί την πολιτική υπεροχή. Ομως, πέρα από τη φθορά της διακυβέρνησης, ο κ. Μητσοτάκης κουβαλά το βάρος του μεγάλου κομματικού στρατού και τις παθολογίες του πελατειακού κράτους που συνοδεύουν τα παραδοσιακά κόμματα εξουσίας.

Η Φώφη Γεννηματά, αντιθέτως, διέλαμψε ως το είδος του πολιτικού όπως τον θέλει η ελληνική κοινωνία μετά την κόπωση των επαγγελματιών των κομμάτων. Μια στράτευση αρχών, να υπηρετείς τις αξίες σου μόνο με κόστος, χωρίς καμιά ωφέλεια ή ανταπόδοση από τις «απολαύσεις» της εξουσίας. Να λιώνεις – στην πιο άγρια κυριολεξία – στον αγώνα να κρατήσεις την παράταξή σου ενωμένη, να αντιπαρέρχεσαι γενναιόδωρα τις υπονομεύσεις και τις προδοσίες, να επιδιώκεις σταθερά τη διεύρυνσή της. Να κινείσαι μόνο με θέσεις και προτάσεις, σεβόμενη τους αντιπάλους, που ποτέ δεν τους θεώρησες εχθρούς. Αποκάθαρε έτσι το ΠΑΣΟΚ, τιμώντας και υπενθυμίζοντας τα αυθεντικά κίνητρα της ίδρυσής του και την περηφάνια της προσφοράς – και όχι μόνον τα λάθη – της διαδρομής του.

Εγινε η Φώφη, με λίγα λόγια, πρότυπο. Χαρακτηρίστηκε από το ήθος της. Να προτάσσεις το εθνικό και κοινό συμφέρον πάνω από το κομματικό και πολιτικό.

Αυτό αναγνώρισε πάνδημα ο ελληνικός λαός. Και αυτή είναι η μεγαλύτερη κληρονομιά που άφησε. Οχι μόνο στην παράταξή της αλλά στον πολιτικό στίβο της πατρίδας της, που τόσο αγάπησε, ώστε να αναλώσει και τη ζωή της γι’ αυτή.

Ο Πέτρος Ευθυμίου είναι πρώην υπουργός