NON PAPER

Οταν η προβατίνα έγινε το νέο σούσι

Δεν θυμάμαι, τα τελευταία τουλάχιστον χρόνια, η μυθοπλασία στην τηλεόραση να είχε το σουξέ που έχει τους τελευταίους μήνες. Σύμφωνα με τις μετρήσεις, την ώρα του επονομαζόμενου prime time, της μεγάλης τηλεθέασης δηλαδή, πάνω από επτά στους δέκα τηλεθεατές παρακολουθούν σίριαλ, αφήνοντας τα «λιμά» σε ριάλιτι, ένα είδος εκπομπών δηλαδή που ακόμη και μέχρι την περσινή σεζόν σάρωνε. Η εξήγηση είναι απλή. Δεν έγιναν χειρότερα τα ριάλιτι μόδας και μαγειρικής. Εγιναν καλύτερα, πολύ καλύτερα, τα σίριαλ.

Ούτε, βέβαια, κι αυτό έγινε ως διά μαγείας. Η «αγρανάπαυση» επί σχεδόν δύο χρόνια τού θεάτρου έστρεψε πολλούς ηθοποιούς – από τους λεγόμενους «δύσκολους» όσον αφορά τις επιλογές τους – στην τηλεόραση. Εστω και για καθαρά βιοποριστικούς λόγους. (Κυκλοφορεί στον χώρο ότι οι θεατρικοί σκηνοθέτες δεν μπορούσαν να σταυρώσουν πρόβα διότι όλοι οι ηθοποιοί είχαν γυρίσματα.) Και τέλος πάντων, η συμμετοχή στην τηλεόραση ηθοποιών όπως η Λυδία Κονιόρδου, δεν ανεβάζει μόνο τα στάνταρ ενός σίριαλ, αλλά της συνολικής τηλεοπτικής παραγωγής.

Φέτος όμως παρατηρώ κάτι ακόμη. Αυτά τα ιδιαιτέρως δημοφιλή σίριαλ έχουν έναν κοινό παρονομαστή. Τη ζωή στην ελληνική περιφέρεια. Αλλοτε και τώρα. Με τους πόθους, τα πάθη, τα ταμπού και τις προκαταλήψεις. Ενα απέραντο αλώνι, ελαιώνας, χωράφι, βοσκοτόπι έγινε η οθόνη. Κατσίκια βελάζουν, όρνιθες κακαρίζουν, άλογα χλιμιντρίζουν. Βεντέτες, ντοπιολαλιές, τοπικά ήθη και έθιμα κυριαρχούν. Και φαίνεται η δουλειά πίσω από αυτά, η οποία, ακόμη και σε κωμωδίες όπως οι «Συμπέθεροι από τα Τίρανα» που σαρώνουν, περισώζει το τελικό προϊόν από τον κίνδυνο της γραφικοποίησης. Το φολκλόρ και χειροποίητο «Επιστροφή στις ρίζες», που κοροϊδέψαμε στα νιάτα μας, σήμερα έγινε «επιστήμη». Και όχι μόνο στα σίριαλ, αλλά και στα πανταχόθεν trends. Πάνε άλλωστε χρόνια που η προβατίνα έγινε το νέο σούσι. Και το τσίπουρο το νέο Negroni ή Cosmopolitan.

Κυριακή στο χωριό

Πότε ακριβώς συνέβη αυτό; Κατά τη γνώμη μου όταν ολοκληρώθηκε ο κύκλος της πρώτης γενιάς που εγκατέλειψε το χωριό και ήρθε τρέχοντας στην Αθήνα. Δηλαδή, των σημερινών εξηντάρηδων πάνω – κάτω. Τα πρώτα χρόνια θέλησαν να ξεχάσουν, να εξορίσουν στο πυρ το εξώτερον ό,τι μύριζε «τραγίλα». Ηταν τα χρόνια της ακαταμάχητης αστικοποίησης, μιας ψευδεπίγραφης κουλτούρας αντιγραφής. Θυμόμαστε εκείνο το θριαμβευτικό «Παρίσι (ή Λονδίνο ή Νέα Υόρκη) γίναμε». Και αφού στο Παρίσι έχουν μπρασερί, θέλαμε κι εμείς την μπρασερί που μας αξίζει. Πού πας χωρίς μπαγκέτα και ταρτάρ, ρε Καραμήτρο;

Πότε άρχισε η μεταστροφή; Προσωπικά, την τοποθετώ λίγο μετά την αρχή της νέας χιλιετίας. Τον δρόμο είχαν ήδη ανοίξει τα χιονοδρομικά, η Αράχοβα που αναβαθμίστηκε σε «χειμερινή Μύκονο», το brand name Ικαρία, το μισοερειπωμένο πατρικό στο χωριό που ανακαινίστηκε. Τότε οι «Κάρι Μπράντσο» πέταξαν τα τακούνια και φόρεσαν μπότες Εσκιμώου. Και το Sex and the City έγινε Sex and the Village. Και όπως κακοχωνέψαμε το πρώτο, έτσι κακοχωνέψαμε και το δεύτερο.

Εχω τη γνώμη ότι, στην πραγματικότητα, δεν έγινε καμία μετακίνηση. Το ντεκόρ μόνο άλλαξε. Βοήθησε και η «στυλιστική εθνική έξαρση» των Ολυμπιακών του 2004, τότε που η σημαία στολίστηκε με στρας, έγινε μοτίβο σε τσάντα, παπούτσι, μπλουζάκι και άρχισε «να φοριέται και στο δεξί ως κόσμημα». Στη συνέχεια, η κρίση καλλιέργησε το «μίσος για τις ξένοι» ενώ η ελίτ – λέμε και κανένα αστείο για να περνά η ώρα μας – ανακάλυψε την κρυφή γοητεία της… λαδόκολλας. Ούτε που θυμάμαι πώς τα έλεγαν κάτι μαγαζιά που μεσουρανούσαν στο millennium και σέρβιραν αφρούς και μοριακές κουζίνες. Εγιναν τσιπουράδικα, μεζεδοπωλεία και σερμπετάδικα. Λες και βρίσκεσαι στα πλατό της «Γης της ελιάς». Το θέμα είναι να βρίσκεσαι στο σωστό μέρος τη σωστή ώρα.