Παγιδευμένοι στο σύμπαν του θεάματος

Την προηγούμενη Τετάρτη, στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ, μια γυναίκα υπέστη σεξουαλική επίθεση μέσα στο τρένο από έναν άλλο επιβάτη. Το περιστατικό κράτησε περίπου 40 λεπτά και έληξε όταν ένας ελεγκτής, εργαζόμενος της σιδηροδρομικής εταιρείας, σε κάποια από τις στάσεις είδε τον δράστη να βιάζει το θύμα και τον τράβηξε από πάνω της. Στη συνέχεια συνελήφθη. Η ακόμη πιο σοκαριστική λεπτομέρεια όμως είναι άλλη κι είναι ο λόγος που η υπόθεση αυτή έχει γίνει θέμα σε όλα τα μεγάλα ΜΜΕ των ΗΠΑ. Οπως επιβεβαίωσαν οι τοπικές αρχές, από τη μελέτη του υλικού των καμερών ασφαλείας του τρένου διαπιστώθηκε ότι μέσα σε αυτά τα 40 λεπτά υπήρξαν επιβάτες που είδαν τι συνέβαινε και αντί να παρέμβουν, να το πουν σε κάποιον υπάλληλο ή να καλέσουν οι ίδιοι την αστυνομία, είχαν βγάλει τα smartphone τους και τραβούσαν φωτογραφίες και βίντεο. Ηταν περισσότεροι από ένας αλλά, ακόμη κι αν φοβόντουσαν να του ορμήσουν, όπως έκανε ο ελεγκτής, δεν έκαναν ούτε το ελάχιστο. Παρακολουθούσαν σαν υπνωτισμένα ζόμπι την κακοποίηση μιας γυναίκας λες κι έβλεπαν θεατρική παράσταση ή αγώνα ποδοσφαίρου και τη μετέτρεψαν σε θέαμα, σε μια κατάσταση εικονική, μέσα από τις κάμερες και τις οθόνες των κινητών τους. Εχουμε τελικά εθιστεί σε αυτό. Στο θέαμα. Εχουμε δει εγκλήματα να παίζουν σε λούπα μπροστά στα μάτια μας. Οσο πολύτιμα κι αν έχουν φανεί μερικά από αυτά ως πειστήρια για τη δικαίωση θυμάτων στα δικαστήρια σε πάρα πολλές υποθέσεις σε όλο τον κόσμο, είναι να αναρωτιέσαι αν οι θεατές τους ξεχωρίζουν, τελικά, το αντίγραφο από την πραγματικότητα.

Μια τέτοια περίπτωση, που τα βίντεο μάλλον θα βοηθήσουν τη δικαιοσύνη, είναι η ανθρωποκτονία του Ζακ Κωστόπουλου. Τα λόγια των γονιών του στο δικαστήριο ραγίζουν καρδιές. Μιλάνε για το παιδί τους, ένα πραγματικό άνθρωπο, που μετετράπη σε πρωταγωνιστή εικονικού περιεχομένου για τις τηλεοράσεις και το Ιντερνετ, με τον κάθε παρουσιαστή και θεατή να «ερμηνεύει» τον ρόλο του σύμφωνα με το δικό του σενάριο, με τη δική του σημειολογική οργάνωση των πραγμάτων. Η γυναίκα στη Φιλαδέλφεια κι ο Ζακ, αυτός, δυστυχώς, νεκρός, βρέθηκαν «παγιδευμένοι» στο σύμπαν του θεάματος, εκεί όπου όλα είναι εικόνες κι ομοιώματα. Και τους αξίζει λίγη πραγματική δικαιοσύνη.