Ούτε δεκάευρω…

Αυτή είναι ζωή για πολιτικό. Ξυπνάει ένα πρωί μειώνει τα επιτόκια. Πόσο; Οσο θέλει. Τι σημασία έχει. Ετσι και αλλιώς αυτή είναι δουλειά των οικονομολόγων και όχι δική του. Εχει φροντίσει όμως να φτιάξει νωρίτερα τη σύνθεση της κεντρικής του τράπεζας, ακυρώνοντας τους οικονομολόγους και μαζί κάθε λογική. Ο Ερντογάν, λογικά, αποτελεί πρότυπο για κάθε λογής λαϊκιστή, ανά τον κόσμο. Με έναν νόμο, με ένα άρθρο ή τέλος πάντων κάπως έτσι, αποφάσισε τη μείωση των βασικών επιτοκίων της λίρας κατά 2 μονάδες. Τι κι αν η χώρα έχει πληθωρισμό πάνω από 20% και σε ορισμένα προϊόντα πάνω από 30%. Τι κι αν η τουρκική οικονομία είναι πλήρως εξαρτημένη από τα εισαγόμενα προϊόντα. Αυτός συνεχίζει να κάνει ό,τι μπορεί για να ακριβύνουν περισσότερο. Απλά για να μπορεί να λέει στο εσωτερικό της χώρας ότι τα δάνεια των Τούρκων είναι δήθεν πιο εύκολα εξυπηρετήσιμα. Σε λίρες, γιατί σε οποιοδήποτε άλλο μεγάλο νόμισμα οι τούρκοι πολίτες χρωστάνε κάθε μέρα και περισσότερα.

Παράλογη οικονομική πολιτική. Παράλογη διαχείριση του τουρκικού εθνικού νομίσματος. Ενας τούρκος πολίτης χρειάζεται 10,9 λίρες για να αγοράσει ένα ευρώ. Μέσα σε μια μέρα έχασε πάνω από μια λίρα από την τσέπη του. Είναι φτωχότερος. Το μεγαλύτερο χαρτονόμισμα της Τουρκίας είναι αυτό των 100 λιρών. Ισοδυναμεί με περίπου 10 ευρώ, ούτε καν με εικοσάευρω. Τα εισαγόμενα ωστόσο προϊόντα έχουν ευρωπαϊκές τιμές. Απλά φανταστείτε πόσα χαρτονομίσματα χρειάζονται ακόμα και για την πιο απλή αγορά και πόσο αυτό αλλάζει από μέρα σε μέρα. Η καθημερινή προσπάθεια, όσων έχουν δυνατότητα μετατροπής του τοπικού νομίσματος σε δολάριο ή ευρώ, τείνει να λάβει διαστάσεις εθνικού σπορ.

Κι όμως ο Ερντογάν πανηγυρίζει. Επικαλείται στοιχεία επιστροφής των καταθέσεων όταν το 50% είναι σε ξένο νόμισμα. Στις τουριστικές περιοχές, η λίρα με το ζόρι γίνεται δεκτή. Το δολάριο και εναλλακτικά το ευρώ, είναι τα βασικά νομίσματα. Οσο αυτά ανατιμώνται τόσο οι κατοχοί τους γίνονται πλουσιότεροι και όσοι αντίστοιχα έχουν λίρες, γίνονται φτωχότεροι.

Την προηγούμενη εβδομάδα στην τουρκική τηλεόραση οι δημοσιογράφοι κρατούσαν μια στοίβα με χαρτονομίσματα και ενόψει της μείωσης των επιτοκίων, αφαιρούσαν μερικά, παρουσιάζοντας ανάγλυφα τις απώλειες στους τηλεθεατές. Ενας αναλυτής προέβλεψε – και είναι αυτός που συνήθως πέφτει μέσα στις προβλέψεις για τις κινήσεις Ερντογάν – ότι η πτώση των επιτοκίων θα συνεχιστεί γιατί ο τούρκος πρόεδρος θέλει να βγάλει από πάνω του, τη μεγάλη πίεση από την αύξηση των δόσεων των δανείων των ιδιωτών. Ενας άλλος αναλυτής περιέγραψε εξαιρετικά αυτό που συμβαίνει. Οι φοιτητές Οικονομικών είπε θα μάθουν για τη Τουρκική Κεντρική Τράπεζα τα επόμενα χρόνια, καθώς θα χρησιμοποιηθεί ως παράδειγμα για να καταδειχθεί το γιατί είναι τόσο σημαντικό να υπάρχει μια ανεξάρτητη κεντρική τράπεζα με ισχυρή αξιοπιστία.

Το θέμα απασχολεί πάντως τις μεγάλες – σοβαρές – κεντρικές τράπεζες με πρώτη την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Ο κίνδυνος για μια μεγάλη ισπανική τράπεζα, την BBVA, η οποία κατέχει το 50% της δεύτερης μεγαλύτερης ιδιωτικής τράπεζας Garanti Bank, θεωρούνταν μέχρι τώρα διαχειρίσιμος. Αυτά πριν από το χθεσινό σοκ Ερντογάν. Ενόψει μάλιστα των επόμενων κινήσεων Ερντογάν που θεωρούνται δεδομένες, είναι βέβαιο ότι θα επιστρέψουν και οι προειδοποιήσεις της ΕΚΤ για σταδιακή μείωση της έκθεσης, στην πιο επικίνδυνη νομισματικά οικονομία της περιοχής…