Το ψηφιδωτό και το κονταροχτύπημα

Το ζήτημα της κριτικής παρουσιάζεται συχνά ως ένα δαιδαλώδες θέμα στους λογοτεχνικούς κύκλους, στην πραγματικότητα, όμως, θεωρώ ότι πρόκειται για μια απλή υπόθεση. Ομολογώ ότι όταν ήμουν αρκετά νεότερος, η κριτική για τη δουλειά μου με ενδιέφερε πολύ, είτε αυτή ερχόταν από έναν επαγγελματία του είδους, είτε από έναν απλό αναγνώστη.

Ομως σταδιακά και όσο τα χρόνια περνούσαν, έχοντας, κατά κάποιο τρόπο, αποδομήσει την ψυχολογική διαδικασία της κριτικής, η ανησυχία μου αποτελεί πια παρελθόν. Και σαν να μην έφτανε αυτό, όχι μόνο δεν αγωνιώ για μια ενδεχόμενη αρνητική κριτική, αντιθέτως απολαμβάνω πλέον να διαβάζω όσα γράφονται για μένα στο Διαδίκτυο, με μεγάλη χαρά και χωρίς ίχνος φοβίας.

Το Goodreads είναι πράγματι ένας ενδεικτικός τόπος, όπου μου αρέσει αραιά και πού να περιφέρομαι. Βρίσκω πολύ διασκεδαστική μια βόλτα ως εκεί. Αναγνώστες των βιβλίων μου από διάφορα σημεία του κόσμου κονταροχτυπιούνται, πασχίζοντας να επιβάλλουν την άποψή τους. Πρόκειται για ένα αριστούργημα ή για ένα βιβλίο που δεν έπρεπε να εκδοθεί ποτέ; Στα αλήθεια βρίσκω εκπληκτικό αυτό το ψηφιδωτό απόψεων, του οποίου κύριος άξονας είναι βέβαια η διαφορετική οπτική γωνία του κάθε αναγνώστη. Μου φαίνεται πολύ λογικό, κάπως έτσι αντιδρώ κι εγώ ο ίδιος άλλωστε για κάτι που μου άρεσε πολύ ή αντιθέτως για κάτι που βρήκα κακό, με τον ίδιο εμφατικό τρόπο θα υποστήριζα τις απόψεις μου σε μια ενδεχόμενη λογοτεχνική μονομαχία.

Το σώμα των αναγνωστών είναι μεγάλο, είναι μοιραίο να περιμένει κανείς αντικρουόμενες απόψεις, αν ρίξουμε μια ματιά στην ιστορία της λογοτεχνίας, θα εντοπίσουμε – και στη χώρα μας ακόμα – μεγάλες διαμάχες από ομότεχνους, λογοτεχνικές τάσεις και παρέες, οι οποίες υποτιμούσαν κραυγαλέα τους απέναντί τους, είναι μάταιο, λοιπόν, να περιμένει κανείς την πλήρη αποδοχή, ειδικά σε μια εποχή που έχει ως σημείο αναφοράς τη διάκριση και την υπεροχή. Με λίγα λόγια, σαφώς και με αφορά η κριτική, είμαι ενθουσιασμένος και ευγνώμων όταν είναι υπέρ μου, μα δεν ετοιμάζομαι για αυτοχειρία όταν συμβαίνει το αντίθετο.

Ο Δημήτρης Σωτάκης είναι συγγραφέας. Το τελευταίο του βιβλίο «Ο μεγάλος υπηρέτης» κυκλοφορεί από τις εκδ. Κέδρος