Το παλαιστινιακό τελεσίγραφο του προέδρου Αμπάς

Μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου 2022 το Ισραήλ θα πρέπει να έχει αποσυρθεί από τα εδάφη που κατέλαβε το 1967. Διαφορετικά, η Παλαιστινιακή Αρχή θα προσφύγει στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης καταγγέλλοντας το Ισραήλ ως κατέχουσα δύναμη, θα άρει την αναγνώρισή της προς αυτό και θα θέσει ως βάση οιασδήποτε μελλοντικής διαπραγμάτευσης τον χάρτη του Σχεδίου Διαχωρισμού που εγκρίθηκε από τον ΟΗΕ το 1947. Αυτό είναι το περιεχόμενο του τελεσίγραφου που ανακοίνωσε ο πρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούντ Αμπάς στην ομιλία που εκφώνησε στις 24/9, κατά την εναρκτήρια συνεδρίαση της 76ης ΓΣ του ΟΗΕ.

Kαμία αντίδραση δεν έχει σημειωθεί μέχρι στιγμής από το Ισραήλ, τις ΗΠΑ και τις υπόλοιπες χώρες του Κουαρτέτου για την Ειρήνη ή από τον ΓΓ του ΟΗΕ. Ο λόγος είναι απλός: Ο πρόεδρος Αμπάς δεν έφτασε στο σημείο να δηλώσει ότι θα αποσύρει την παλαιστινιακή υπογραφή από τις Συμφωνίες του Οσλο. Εάν πράξει κάτι τέτοιο, θα αμφισβητήσει την ύπαρξη της πρώτης και μοναδικής διεθνώς αναγνωρισμένης πολιτικής οντότητας που εκπροσωπεί τον παλαιστινιακό λαό – της οποίας ηγείται ο ίδιος από το 2005 μέχρι σήμερα. Ως εκ τούτου, οι διεθνείς αποδέκτες του τελεσίγραφου άκουσαν, σιώπησαν και αναμένουν να δουν τις επόμενες κινήσεις του παλαιστίνιου προέδρου.

Εκκωφαντική σιωπή ακούγεται όμως και στη Δυτική Οχθη, όπου εδώ και χρόνια πλανάται το ερώτημα της διαδοχής του προέδρου Αμπάς. Η απόφασή του να αναβάλει τις βουλευτικές και τις προεδρικές εκλογές, που προγραμματίστηκαν για τον Μάιο και τον Ιούλιο του 2021 αντίστοιχα, κατάφερε να ενισχύσει τη δημοτικότητα της Χαμάς, ενώ την ίδια στιγμή στελέχη της καθεστωτικής Φατάχ κατέρχονταν στις εκλογές με τρεις αντίπαλους συνδυασμούς. Η μαχητικότητα της Χαμάς και της ισλαμικής τζιχάντ κατά την πρόσφατη αναμέτρησή τους με το Ισραήλ τον περασμένο Μάιο ενθουσίασε την παλαιστινιακή νεολαία. Η δολοφονία του ακτιβιστή της αντιπολίτευσης Νιζάρ Μπανάτ από τις παλαιστινιακές δυνάμεις ασφαλείας και οι φυλακίσεις αντιφρονούντων εξέθεσαν διεθνώς το προεδρικό περιβάλλον στη Ραμάλα. Παράλληλα, αποτελούν ρουτίνα οι συλλήψεις στελεχών της Χαμάς και της τζιχάντ στη Δυτική Οχθη από τις ισραηλινές δυνάμεις ασφαλείας κατόπιν υποδείξεως της αστυνομίας της Παλαιστινιακής Αρχής. Υπό αυτές τις συνθήκες, δεν είναι διόλου σίγουρο ότι ο μέσος Παλαιστίνιος στη Δυτική Οχθη θα εκλάβει το τελεσίγραφο του προέδρου Αμπάς ως ένα επαναστατικό, πατριωτικό, πανεθνικό κάλεσμα.

Μακριά από τα φώτα της επικαιρότητας, από τον περασμένο Μάιο αλλάζουν άρδην οι πολιτικοί συσχετισμοί στις πόλεις της Δυτικής Οχθης. Απόδειξη: Οι δύο από τους έξι Παλαιστίνιους που δραπέτευσαν πρόσφατα από τις ισραηλινές φυλακές υψίστης ασφαλείας βρήκαν κρησφύγετο στην πόλη Τζενίν χάρη στη συνεργασία μεταξύ τοπικών στελεχών της τζιχάντ και της «καθεστωτικής» Φατάχ. Τέτοιας μορφής σύμπραξη παρατηρείται για πρώτη φορά.

Αυτή η σημαντική εξέλιξη προλέγει ότι αντίστοιχες συμπράξεις – και δη σε επίπεδο ένοπλου αγώνα – πιθανόν να σημειωθούν και σε άλλες παλαιστινιακές πόλεις που σήμερα ελέγχονται από το προεδρικό περιβάλλον. Αραγε, το τελεσίγραφο του προέδρου Αμπάς θα μπορέσει να ανατρέψει μια τέτοια (απρογραμμάτιστη) εθνική συμφιλίωση;

Ο δρ Γαβριήλ Χαρίτος διδάσκει Ιστορία των Πολιτικών Σχέσεων Ισραήλ – Ελλάδας – Κύπρου στο ισραηλινό Πανεπιστήμιο Μπεν Γκουριόν και στο Τμήμα Διεθνών, Ευρωπαϊκών και Περιφερειακών Σπουδών του Πάντειου Πανεπιστημίου