Σχέδια επέκτασης της «κάνουλας ρευστότητας»

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σχεδιάζει να συνεχίσει να ρίχνει άπλετη ρευστότητα στην ευρωπαϊκή οικονομία και μελετά την υιοθέτηση νέου προγράμματος αγοράς ομολόγων όταν καταργηθεί το υπάρχον έκτακτο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης (PEPP) από το επόμενο έτος, όπως δήλωσαν στο Bloomberg αξιωματούχοι που γνωρίζουν το θέμα. Στους σχεδιασμούς της ΕΚΤ είναι να διαδεχτεί το ΡΕΡΡ, που λήγει το Μάρτιο του 2022, ένα νέο πρόγραμμα που θα επιτρέπει αυξημένες αγορές ομολόγων κάθε μήνα, κάτι που είναι σημαντικό και για την Ελλάδα. Δεν είναι τυχαίο ότι ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας και μέλος της ΕΚΤ Γιάννης Στουρνάρας ανέφερε ότι η ΕΚΤ μπορεί τώρα να συζητήσει την μελλοντική συμμετοχή των ελληνικών ομολόγων στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης (QE) καθώς ορισμένα από αυτά είχαν εξαιρεθεί λόγω της χαμηλής χρηματοπιστωτικής βαθμολογίας της Ελλάδας. Η ελληνική οικονομία έχει καταγράψει «πολύ μεγάλη πρόοδο», ανέφερε μιλώντας στο Bloomberg. «Είναι αλήθεια πως η Ελλάδα δεν έχει ακόμη την (κατάλληλη) επενδυτική αξιολόγηση, όμως είμαι βέβαιος πως αν δεν είχαμε την πανδημία, η βαθμολογία της Ελλάδας θα είχε αποκατασταθεί» στην επενδυτική βαθμίδα, όπως είπε. Για να αγοράσει η ΕΚΤ ελληνικά ομόλογα τώρα με βάση το ΡΕΡΡ χρειάζεται ειδική άδεια («waiver»).

Ο κ. Στουρνάρας προειδοποίησε επίσης τις αγορές ότι οι επενδυτές δεν θα πρέπει να περιμένουν πρόωρες αυξήσεις των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα την ώρα που η ΕΚΤ σχεδιάζει την έξοδό της από το πρόγραμμα ρευστότητας που είχε σχεδιαστεί ειδικά για την πανδημία. Οι προβλέψεις ότι η πρώτη αύξηση επιτοκίων του ευρώ από την ΕΚΤ θα πραγματοποιηθεί γύρω στα μέσα του 2023 «δεν είναι σύμφωνες με τις κατευθυντήριες οδηγίες μας», ξεκαθάρισε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος στην τηλεόραση του Bloomberg. Η πολύ χαλαρή νομισματική πολιτική της ΕΚΤ την έχει κάνει να ξεχωρίσει από άλλες κεντρικές τράπεζες όπως είναι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ και η Τράπεζα της Αγγλίας, που οδεύουν προς αυξήσεις επιτοκίων. «Δεν είμαστε στην ίδια θέση», είπε ο κ. Στουρνάρας. «Οι προβλέψεις για τον πληθωρισμό είναι χαμηλότερες για τη ζώνη του ευρώ από ό,τι στις ΗΠΑ και τη Βρετανία. Είναι φυσικό να βρισκόμαστε σε διαφορετική φάση νομισματικής πολιτικής», ξεκαθάρισε.

«Φρενάρει» η ανάκαμψη. Ενώ η ζώνη του ευρώ ανέκαμψε έντονα το καλοκαίρι, η δυναμική της επιβραδύνθηκε τελευταία καθώς η παγκόσμια έλλειψη προϊόντων και πρώτων υλών φρενάρει την παραγωγή, σχολιάζει το Bloomberg. Ταυτόχρονα, η ενεργειακή κρίση που οδηγεί τις τιμές του φυσικού αερίου σε ρεκόρ, ασκεί περαιτέρω πίεση στις τιμές καταναλωτή και την ευρύτερη οικονομία. Ενώ «βρισκόμαστε εν μέσω μιας τέλειας καταιγίδας», είπε ο κ. Στουρνάρας, «δεν θα βιαστώ να πω ότι έχουμε στασιμοπληθωρισμό τώρα». Οι προβλέψεις από την ΕΚΤ και άλλα ιδρύματα δείχνουν επιβράδυνση του πληθωρισμού κάτω από τον στόχο του 2% το επόμενο έτος, πρόσθεσε. Το νέο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης που έχει στα σκαριά η ΕΚΤ δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί καθώς γίνονται συζητήσεις και μπορεί να υπάρξουν αντιδράσεις. Ομως αξιωματούχοι της ΕΚΤ αναφέρουν στο διεθνές ειδησεογραφικό πρακτορείο ότι μια τέτοια πρωτοβουλία θα λειτουργούσε ως δικλίδα ασφαλείας σε περίπτωση που το προγραμματισμένο για τον Μάρτιο τέλος του PEPP, πυροδοτήσει ένα ξεπούλημα ομολόγων που ανήκουν σε υπερχρεωμένες χώρες όπως η Ιταλία. Σύμφωνα με το νέο σχέδιο οι αγορές θα πραγματοποιούνται επιλεκτικά. Σύμφωνα με το εν λόγω υπό συζήτηση σχέδιο, οι αγορές αυτές των ομολόγων θα πραγματοποιούνται επιλεκτικά. Αυτό θα παρακάμψει κανόνα που απαιτεί από τις κεντρικές τράπεζες να αγοράζουν χρέη πάντα σε σχέση με το μέγεθος της οικονομίας κάθε χώρας. Αυτός ο κανονισμός ισχύει από τότε που ξεκίνησαν οι αγορές περιουσιακών στοιχείων (ομολόγων) μεγάλης κλίμακας το 2015. Σκοπός του είναι να εξαλείψει τις ανησυχίες ότι η ΕΚΤ χρηματοδοτεί κυβερνήσεις, κάτι που απαγορεύεται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία.