Το τελευταίο «δώρο»

Ολα ή σχεδόν όλα θα «τρέξουν» – και θα κριθούν – μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2022. Και για τον ορίζοντα της πανδημίας και για την ένταση της ακρίβειας και για τη δυναμική της ανάπτυξης. Αν υπάρχουν σχεδιασμοί για πρόωρες κάλπες, είναι οι οικονομικοί δείκτες εκείνοι που θα καθορίσουν τις αποφάσεις. Υπό αυτή την έννοια, το οικονομικό επιτελείο θα ξαναπάρει προσεχώς την μπαγκέτα που, λόγω κορωνοϊού, είχε περάσει από την άνοιξη του 2020 στο υπουργείο Υγείας και τους λοιμωξιολόγους του – και από κοντά, στους προγραμματιστές του Πιερρακάκη. Η επιστροφή στην κανονικότητα είναι αναπόφευκτο να φέρει στη βιτρίνα τον Χρήστο Σταϊκούρα. Διαχρονικά, άλλωστε, όσοι κοιτάζουν το πορτοφόλι τους, ανεξαρτήτως τάξης και θέσης, έχουν στραμμένο το βλέμμα και στον εκάστοτε «Τσάρο» της οδού Νίκης.

Την αλλαγή σκηνικού προφανώς την αντιλαμβάνεται και ο ευπροσάρμοστος Σταϊκούρας, μετρώντας πλέον σχεδόν μία δεκαετία στο οικονομικό επιτελείο, συμπεριλαμβανομένης της θητείας του στον αρμόδιο τομέα της ΝΔ. Πολύ περισσότερο την ώρα που ετοιμάζεται το προσχέδιο του προϋπολογισμού που θα δώσει απαντήσεις για στόχους, προβλέψεις και προσδοκίες. Η ανάπτυξη στο 5,9% είναι κάτω από τον πήχη των μετριοπαθών εκτιμήσεων, η αισιοδοξία για μεγαλύτερο ποσοστό διαχέεται ήδη σε όλο το κυβερνητικό σχήμα, όπως και στο Μαξίμου. Τον Νοέμβριο, με το τελικό σχέδιο του προϋπολογισμού, μια αναθεώρηση προς τα πάνω μπορεί να συνδυαστεί και με ένα «δώρο Χριστουγέννων», έστω κι αν αφορά την επόμενη χρονιά. Αυτή, ωστόσο, είναι μια μονόπλευρη θεώρηση των πραγμάτων, γιατί ναι μεν τα αυξημένα ποσοστά έχουν την αξία τους, αλλά έχει τη σημασία του και η βάση εκκίνησης. Υστερα από μία διετία υποχώρησης, για μια χώρα και μια κοινωνία που στροβιλίζεται μέσα σε μια δεκαετή δίνη λιτότητας, το βασικότερο μπορεί να μην είναι ο δείκτης της ανάπτυξης, αλλά ο έλεγχος του χρέους, οι δεξαμενές του φθηνού δανεισμού και μια πορεία αποπληθωρισμού. Η ακρίβεια, πολύ περισσότερο εάν είναι παρατεταμένη, μπορεί να σκοτώσει και την πιο ανθεκτική κυβέρνηση. Σε μια τέτοια κατάσταση, οι διαβεβαιώσεις περί ολοκληρωμένου σχεδίου για τη δημιουργία περισσότερου πλούτου και τη δίκαιη διανομή του όχι μόνο θα ακούγονται κενές περιεχομένου, αλλά μπορεί να γεμίσουν και πάλι τις πλατείες.

Το 2022 μπορεί όντως να φέρει τον Σταϊκούρα στη θέση του «Τσάρου», έστω κι αν το επιτελικό κράτος υπερίπταται και του οικονομικού σχεδιασμού. Η πρόσφατη παρεμβολή του διδύμου Σκέρτσος – Πατέλης προκάλεσε αναταραχή, καθώς επέτεινε την αμφισβήτηση για τον χώρο κινήσεων των ενοίκων της οδού Νίκης, αλλά η ζημιά θα ήταν ακόμη μεγαλύτερη εάν οι κινήσεις αυτές είχαν γίνει πριν από τον ανασχηματισμό. Η αναδίπλωση, μάλιστα, των επιτελών και συμβούλων του Μαξίμου, που είχαν ανακοινώσει τη διάθεση σπιτιών για τη στήριξη των νέων, καταγράφηκε ως ένδειξη των αντοχών Σταϊκούρα. Αν και ο υπουργός Οικονομικών πληροφορήθηκε την παρεμβολή περιοδεύοντας στη Βόρεια Ελλάδα, φρόντισε να μην ανοίξει έναν κύκλο διαμάχης. Ενας καραμανλικός που βγήκε στο προσκήνιο με τον Σαμαρά και βρήκε κοινό βηματισμό με τον Μητσοτάκη είναι εμφανές ότι έχει μάθει να ελίσσεται ή παραμένει σε απόσταση ασφαλείας από τα πεδία βολής. Το ζητούμενο είναι εάν αυτό μπορεί να διατηρηθεί και την ώρα που ο νέος σχεδιασμός μπει σε τροχιά υλοποίησης και θα κριθεί εκ του αποτελέσματος.

Ο Σταϊκούρας, όπως και ο Μητσοτάκης, δεν έχει αμφιβολία ότι η δυναμική του ελληνικού χρέους μπορεί προσεχώς να εξελιχθεί σε κεντρικό ζήτημα, εντός κι εκτός συνόρων. Δίπλα στην επίτευξη υψηλών και διατηρήσιμων ρυθμών οικονομικής μεγέθυνσης και την αύξηση των επενδύσεων, η επίτευξη ρεαλιστικών πρωτογενών πλεονασμάτων αποτελεί κρίσιμο στόχο, όπως και η απόκτηση επενδυτικής βαθμίδας που θα μπορούσε από το 2023 να επαναφέρει τη χώρα στη λίστα των αξιόπιστων κρατών. Αυτά σε μια φάση που η κρατική στήριξη για τις επιπτώσεις της πανδημίας θα εξαντλείται και η κοινωνική συνοχή θα δοκιμάζεται. Το «δώρο» που μπορεί να κρύβει το τελικό σχέδιο του προϋπολογισμού τον Νοέμβριο όχι μόνο θα είναι περιορισμένης διάρκειας, θα είναι και το τελευταίο.