Τα εμβόλια και η δημοκρατία

Με φιλικές διαμαρτυρίες φίλοι καθηγητές στη Νομική Αθηνών αντιμετώπισαν τη γνώμη που διατύπωσα χθες υπέρ των διά ζώσης μαθημάτων στα πανεπιστήμια, τη χρονιά που αρχίζει, και την ανάγκη να βρεθεί τρόπος να μη χρειαστεί οι φοιτητές για ακόμα μια χρονιά να βρεθούν μακριά από τις σχολές. Αντί άλλων απαντητικών σχολίων, θα παραθέσω τη στάση του καθηγητή μοριακής μικροβιολογίας, Γεωργίου Διαλλινά, στο τμήμα Βιολογίας της Σχολής Θετικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Ο καθηγητής Διαλλινάς ειδοποιεί τους φοιτητές του ότι το μάθημά του, μάθημα επιλογής, θα γίνει διά ζώσης κι «όσοι το επιλέξουν [πρέπει] να έχουν εμβολιαστεί τουλάχιστον 10 μέρες πριν από την έναρξή του και να επιδείξουν το πιστοποιητικό εμβολιασμού…». Και για να μη θεωρηθεί ότι δεν είναι σαφής, προσθέτει:

«Καθώς ο εμβολιασμός δεν είναι με τον νόμο υποχρεωτικός, τα παραπάνω αποτελούν προτροπή. Ωστόσο, τριετής φοιτητής-τρια Βιολογίας που αγνοεί ή δεν αποδέχεται τη σημασία των εμβολίων έχει ήδη αποτύχει στο μάθημά μου. Συνεπώς, δεν έχει νόημα να επιλέξουν το μάθημα».

Ο καθηγητής με το παράδειγμά του λέει στους καθηγητές ότι μπορεί να γίνεται κανονικά το μάθημά τους, αρκεί να ελέγχονται τα πιστοποιητικά των εμβολιασμένων. Λέει όμως και στους φοιτητές του κάτι αυτονόητο: ότι δεν είναι δυνατόν να σπουδάζουν Βιολογία και να αρνούνται να κάνουν το εμβόλιο. Αν συνέβαινε κάτι τέτοιο θα ήταν σαν οι φοιτητές του να μην κατανοούν το μάθημα που σπουδάζουν. Αλλά, τριτοετείς φοιτητές Βιολογίας δεν γίνεται να μην κατανοούν τη λειτουργία του εμβολίου. Διότι, λέει ο καθηγητής Διαλλινάς στους φοιτητές του, δεν γίνεται να είστε επιστήμονες και, ταυτόχρονα, να σας οδηγεί ο φόβος της επιστήμης, ένας φόβος που μόνο ο ανορθολογισμός προκαλεί.

Ο καθηγητής Διαλλινάς δεν έκανε κάτι φοβερά πρωτότυπο. Είπε στους φοιτητές του ότι ζητήματα που άπτονται των επιστημών τις οποίες διδάσκονται δεν είναι θεμιτό να μην επιλύονται εντός του πλαισίου που θέτουν οι ίδιες οι επιστήμες. Αυτή την εξαιρετικά απλή σκέψη την αμφισβήτησαν διάφορα αστροπελέκια, καταρχάς συνάδελφοί του και άλλοι δημοσιολόγοι, που μυρίζονται ευκαιρία για πολιτική καριέρα. Με ποιο τρόπο; Παρεμβαίνοντας σε ΜΜΕ που προωθούν την αντιεμβολιαστική παραμύθα, με τα γνωστά επιχειρήματα: σχετικοποιώντας την αποτελεσματικότητα των εμβολίων και επικρίνοντας τον καθηγητή που δεν αφήνει παράθυρα στην αντιεπιστημονική αμφιβολία ως, δήθεν, ένα πρόσωπο που διχάζει. Και γιατί διχάζει; Επειδή λέει στους φοιτητές του ότι από τη σχέση τους με την επιστήμη προκύπτει η ατομική τους ευθύνη, την οποία δεν μπορούν να παραβλέπουν αν θέλουν να λογίζονται επιστήμονες και όχι τσαρλατάνοι.

Ο καθηγητής Διαλλινάς δεν είναι δογματικός, όπως τον κατηγόρησαν. Από τη σκοπιά του, έχει επιλέξει τον πόλεμο κατά του μεταμοντέρνου σχετικισμού. Δεν είναι όλα με όλα. Και δεν είναι υπόθεση δημοκρατίας η αντιπαράθεση στην επιστήμη ανεπιστημονικών απόψεων και στάσεων. Μπροστά στις βεβαιότητες της επιστημονικής γνώσης δεν είναι όλες οι απόψεις ισοδύναμες.

ΥΓ1. Αυτό το τελευταίο καλό θα ήταν να το συνειδητοποιήσουν στα ηλεκτρονικά ΜΜΕ, που δίνουν απλόχερα βήμα σε αντιεμβολιαστές, στο όνομα του πλουραλισμού και της δημοκρατίας.

ΥΓ2. Τις προάλλες, στο ριάλιτι «Big Brother», οι παίκτες διαφώνησαν αν πτηνά είναι μόνο τα πουλιά, ή αν είναι και οι μέλισσες, επειδή πετάνε. Θα μπορούσε να δώσει την απάντηση η δημοκρατία, να βάλουν δηλαδή το θέμα, όπως ζήτησε κάποιος, σε ψηφοφορία.