Μάσκες

Στην ταινία του Ράντου Ζούντε με τίτλο «Bad Luck Banging or Loony Porn», που κέρδισε τη Χρυσή Αρκτο στη φετινή Μπερλινάλε, όλοι είναι εκνευρισμένοι. Οι οδηγοί και οι περαστικοί: όλοι φορούν μάσκες κι όλοι είναι έτοιμοι να τσακωθούν με όλους. Αλλά κυρίως η πρωταγωνίστρια, που διαπιστώνει ότι ένα ιδιωτικό βίντεο σεξουαλικού περιεχομένου έχει διαρρεύσει στο Διαδίκτυο. «Οι μάσκες στην ταινία συμβολίζουν από πολλές απόψεις την καταπίεση και τη φίμωση των γυναικών στην κοινωνία», είπε σε μια πρόσφατη συνέντευξή του ο ρουμάνος σκηνοθέτης.

Tο βιβλίο του Αντόνιο Μουνιόθ Μολίνα με τίτλο «Να επιστρέψω πού», το οποίο κυκλοφόρησε την περασμένη εβδομάδα στην Ισπανία, ξεκινά με μια διαπίστωση: «Τώρα είναι που δεν έχω όρεξη να βγω έξω. Η κατάσταση συναγερμού μπορεί να έλαβε τέλος, αλλά μέσα μου συνεχίζεται». Τελικά ο πρωταγωνιστής βγαίνει στον δρόμο και πέφτει πάνω σε δύο οδηγούς που διαπληκτίζονται. Η κυκλοφορία έχει σταματήσει και τα αυτοκίνητα κορνάρουν με μανία. «Αυτός είναι ο κόσμος στον οποίο βιαζόμασταν τόσο πολύ να επιστρέψουμε», μουρμουρίζει.

Υπάρχει κάτι πολύ επικίνδυνο, λέει ο 65χρονος συγγραφέας στην «El País». Εχει παρατηρηθεί ιστορικά σε πολλές καταστροφικές καταστάσεις και είναι η επιθυμία μας να μην αλλάζει η πραγματικότητα. Θέλουμε να πατάμε τον διακόπτη και να ανοίγει το φως, θέλουμε να ανοίγουμε τη βρύση και να τρέχει νερό, θέλουμε τα πράγματα να είναι όπως πρέπει να είναι. Οταν λοιπόν συμβαίνει ένα αδιανόητο γεγονός, κάτι μέσα μας θέλει να το μπλοκάρει. Ομως η πραγματικότητα διαλύεται πολύ εύκολα. Γι’ αυτό και έχει σημασία να γράφει κανείς αυτό που συμβαίνει εκείνη τη στιγμή, αφού αμέσως μετά μπορεί να αλλάξει.

Πολλοί θυμώνουν όταν τους λένε ότι η πανδημία είναι μια ευκαιρία να αλλάξουμε μερικά πράγματα, συνεχίζει ο Μουνιόθ Μολίνα. «Εγώ θέλω ο κόσμος να είναι όπως ήταν», λένε. Σοβαρά; Κανείς δεν θέλει φυσικά να πεθαίνει ο κόσμος στα νοσοκομεία. Ομως η διαπίστωση ότι μια πόλη μπορεί να γίνει πιο βιώσιμη δεν πρέπει να πεταχτεί, αξίζει να συζητηθεί. Οπως και η συνειδητοποίηση της σημασίας που έχει ένα καλά εξοπλισμένο και αποτελεσματικό σύστημα υγείας.

Δίπλα στα θετικά υπάρχουν και τα αρνητικά. Οι μεγάλες ανισότητες ανάμεσα στον ανεπτυγμένο και τον αναπτυσσόμενο κόσμο, για παράδειγμα, που έρχονται στο προσκήνιο με αφορμή την πορεία των εμβολιασμών και τη συζήτηση για την τρίτη δόση. Η έξαρση της ενδοοικογενειακής βίας και οι γενικότερες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες, τις οποίες αναδεικνύει με ένα αριστουργηματικά λιτό ύφος ο Ράντου Ζούντε. Τα προβλήματα της εκπαίδευσης, που φέρνει στην επιφάνεια το άνοιγμα των σχολείων.

Προφανώς και όταν πετάξουμε τις μάσκες δεν θα είναι ίδιος ο κόσμος. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα είμαστε καλύτεροι ή χειρότεροι. Απλώς θα ξέρουμε περισσότερα. Και αν δεν τα αξιοποιήσουμε, θα είμαστε άξιοι της τύχης μας.