Η γάτα και το ξίδι

Η γάτα μία φορά πίνει ξίδι, όπως θα έλεγαν οι Γάλλοι νατουραλισταί. Αποκλείεται να ξαναπιεί, αν ήπιε μια φορά κατά λάθος. Διδάσκεται και δεν το ξανακάνει. Το ανάλογο συμβαίνει με όλα τα ζώα – ας πούμε όλα τα ζωντανά αποφεύγουν επιμελώς να φάνε φύλλα ή κλαδιά του δηλητηριώδους δέντρου ίταμος, απ’ τον οποίο οι αρχαίοι έφτιαχναν φαρμακερά βέλη. Υπάρχει στη Χαλκιδική ένας ίταμος εκατοντάδων ετών, που τον έχουν περιφράξει για να μην τον πλησιάζει κανείς. Τα πουλιά, από προαιώνια, κυτταρική γνώση, αποφεύγουν ακόμα και να κάτσουν στα κλαδιά του. Μόνο ο ολιγόνους γάιδαρος πάει και τρώει ίταμο, οπότε πέφτει νεκρός σε ένα λεπτό – εκτός αν κάποιοι όνοι το κάνουνε συνειδητά, επειδή βαρέθηκαν το σαμάρι, ή τα αφτιά τους.

Συμβολικά μιλώντας θα μπορούσε κανείς να πει ότι ο άνθρωπος, κάποιοι άνθρωποι, ουκ ολίγοι, επειδή τους ενοχλεί η κοινή γνώση περί δηλητηριώδους ίταμου, θέλουν να πάνε κόντρα στην πραγματικότητα, επινοούν μιαν ιδέα που πιστεύουν πως τους κάνει διαφορετικούς, μοναδικούς, υπεράνω, αρνούνται την προαιώνια διάγνωση και τρώνε ίταμο με αποτελέσματα χειρότερα από όσα που υπέστησαν εκείνοι που καταβρόχθισαν τα βόδια του Ηλιου, (οι  κατά βους Υπερίονος Ηελίοιο ήσθιον) ή τον απαγορευμένο καρπό.

Διότι η ιδέα είναι πάντα ισχυρότερη πάσης πραγματικότητας – μόνο που η πραγματικότητα έρχεται πάντα μετά ως ατσάλινη κατραπακιά. Κι όταν λέμε ιδέα, εννοούμε ακραία εμμονή, κρανιοκόλλημα, ιδεοληψία, φανατισμό, παράλογη πίστη, τραβηγμένο χειρόφρενο. Αμα σφηνωθεί η ξυλόβιδα στο μυαλό, δύσκολα βγαίνει. Υπάρχουν άνθρωποι που βασανίστηκαν απ’ το κόμμα και εκτελέστηκαν απ’ αυτό φωνάζοντας «ζήτω το κόμμα», υπάρχουν πολλοί νεαροί αιχμάλωτοι (εικοσάρηδες) που τουφεκίστηκαν κραυγάζοντας «Χάιλ Χίτλερ», άλλοι που ένιωθαν ευτυχείς ενώ τους έτρωγαν τα λιοντάρια στην αρένα, ή που αυτοανατινάζονται με ενθουσιασμό κραυγάζοντας «Αλαχού ακμπάρ». Δεν υπάρχει άλλο ζωικό είδος που να κάνει τέτοια καμώματα – μόνο ο άνθρωπος, το θεωρούμενο ανώτερο είδος.

Είναι να μη σου σφηνωθεί η μεγαλειώδης πεποίθηση που σε κάνει να νιώθεις διεθνής επαναστάτης, αντιστασιακός, ότι πολεμάς κάποια (αφηρημένη) εξουσία, ότι ανθίστασαι σε κάποια σκοτεινή και μυστική συνωμοσία που θέλει να σου χώσει τσιπ στα νεφρά και να μολύνει το βασιλικό αίμα σου με μικροαστικά αιμοσφαίρια.  Ή, εν πάση περιπτώσει, πως η επιστήμη είναι ιμπεριαλιστική, ή πως ο θεούλης φροντίζει για τα πάντα. Για τα γκαβά πουλιά, φτιάχνει ο Θεός φωλιά.

– Ποιος ταΐζει το πουλάκι;

– Ο Θεός, ο Θεός…

Ναι, αλλά άμα έχεις μια καρδερίνα σε κλουβί και δεν της βάλεις να φάει ασπούρι για τρεις μέρες, τότε θα διαπιστώσεις ότι εψόφησε, μάλλον διότι ο Υπερθεν φρόντιζε άλλα πουλιά και την ξέχασε. (Ή, ήταν θέλημά Του).

Αλλά υπάρχουν και χειρότερα. Διότι η ξυλόβιδα άπαξ και βιδώθηκε στον εγκέφαλο δύσκολα ξεμπήγεται. Υπάρχουνε όπως αποδείχτηκε και εν Ελλάδι, αρνητές της ύπαρξης του ιού, που όχι μόνο είναι κατά του εμβολίου, αλλά ακόμα και αν κολλήσουνε και τους χώσουν στην εντατική, αρνούνται τη θεραπεία και τη διασωλήνωση – προτιμούν να πεθάνουν παρά να ηττηθούν ιδεολογικά. Θα πεις: οι πρώτοι είναι, ή οι τελευταίοι; Σωστά, πρόκειται περί απλής ποσόστωσης. Πάντα και στον αιώνα θα υπάρχουν αυτές οι περιπτώσεις στο όνομα πάντα κάποιας ιδέας (αυταπάτης) που μάλλον είναι αποτέλεσμα πλύσης εγκεφάλου, ψυχικών διεργασιών που προϋπήρχαν όπως έλλειψη ενός πατερούλη, φόβος για τη βελόνα, ναρκισσισμός, σύνδρομο μεγαλείου, εμμονή μη-μου-άπτου, ξερολισμός, το ζην εναντίον των άλλων, και άλλες ποικιλίες. Κάποιοι επικαλούνται ακόμα και πολιτικές ιδέες που προβάλλονται διαθλασμένες σε θέματα υγείας. Γνωστός μου Συριζαίος που εμβολιάστηκε μου είπε πως κατηγορήθηκε γι’ αυτό από συντρόφους του ως «Μητσοτακικός». Που σημαίνει πως το εμφύλιο μένος είναι πολυεργαλείο και μπορεί να μαγαρίσει τα πάντα.

Πάντως, το πιο θανάσιμα παράδοξο βρίσκεται στο ότι κάποιος αντιρρησίας που κόλλησε ιό, ενώ πάει στο νοσοκομείο για να σωθεί, αρνείται τη θεραπεία. Και γιατί πας στο νοσοκομείο, ρε φίλε; Πήγαινε σε αστρολόγο. Αναψε ένα κερί στον Αγιο Φανούριο. Βρες τη θεραπεία στο Ιντερνετ όπου πουλάνε τα πάντα, μέχρι ματζούνια που αναδασώνουν και την πιο απάνθρωπη φαλάκρα. Ανάλογη περίπτωση είναι γιατροί και νοσηλευτές που υπηρετούν – υποτίθεται – την επιστήμη της Ιατρικής, ενώ ταυτόχρονα την αρνούνται, ή τη δέχονται κατά περίπτωση, αισθανόμενοι  πιο σοφοί, πιο ειδικοί απ’ τους κατεξοχήν ειδικούς παγκοσμίως. Εκκινώντας από μια εμμονή που έχει ψυχική (ή ιδεολογική) καταγωγή ψάχνουν επίμονα και επιλεκτικά τις θεωρίες ανάλογων αρνητών για να βιδώσουν βαθύτερα τη δική τους ξυλόβιδα. Αυτές, βέβαια, οι συμπεριφορές είναι κλισέ στους αιώνες, πανομοιότυπες και βαρετές, απ’ την εποχή των πανδημιών στην αρχαία Αθήνα – αλλά, θα πεις: κατά καιρούς υπάρχουν μέχρι και μαζικές αυτοκτονίες βαρεμένων που πίστεψαν σε κάποιον νέο μεσσία, σε κάποιαν αίρεση, ενώ άλλοι ταξιδεύουν ως την Ινδία για να βρουν κάποιον διδάσκαλο που κάθεται πάνω στα καρφιά και πιστεύουν πως θα τους σώσει απ’ τον ψυχίατρο με βουδιστικές παπαρολογίες.

Ευκολότερο είναι να πείσεις Ταλιμπάν να φάει χοιρινή μπριζόλα, παρά ιδεολόγο αντιεμβολιαστή να σωθεί δια της θεραπείας. Ειδικά, μετά το απολύτως αυτοκτονικό 63% του δημοψηφίσματος κατά της Ευρώπης (αν δεν γινότανε η κωλοτούμπα τώρα θα ψάχναμε μεταχειρισμένα λεμόνια στους κάδους), όλα είναι πιθανά και όλα να τα περιμένουμε απ’ τον εαυτό μας. Διότι είναι ακριβώς το ίδιο. Ενώ είχαμε κρίση χρέους, πολλοί πίστεψαν πως φταίει η θεραπεία, το εμβόλιο, το μνημόνιο, δηλαδή τα δανεικά των Ευρωπαίων. Αρνούνταν τη διασωλήνωση που μας έσωσε.

Με αντίστροφο τρόπο και πάντα, η παράνοια στα σχετικά θέματα θυμίζει εκείνον τον θανατοποινίτη που, ο δήμιος, λίγα λεπτά  πριν τον κρεμάσει, του πρόσφερε ένα τσιγάρο, το έσχατο, της παρηγοριάς. Αλλά ο μελλοθάνατος αρνήθηκε να το πάρει λέγοντας. «Δεν το θέλω, κάνει κακό στην υγεία».