Στην καρδιά {LF}της αφγανικής πυριτιδαποθήκης

Η κατάκτηση της εξουσίας στο Αφγανιστάν από τους Ταλιμπάν – έπειτα από μια επιχείρηση-εξπρές και την πτώση της Καμπούλ δίχως μάχη – μοιάζει να αιφνιδιάζει όλον τον κόσμο… Οι Ταλιμπάν ανέκτησαν τα ηνία της χώρας 20 χρόνια μετά την εκδίωξή τους από αυτή και πολλαπλασιάζουν τις χειρονομίες κατευνασμού. Αλλαξαν άραγε;

Καμπούλ έτος μηδέν. Το Αφγανιστάν μόλις εισήλθε με θόρυβο στη νέα εποχή του Ισλαμικού Εμιράτου των Ταλιμπάν. Η λευκή σημαία με τις αυστηρές σουράτες των «Μαθητών της Θρησκείας» κυματίζει στην πόλη. Το μικρό στρατιωτικό αεροδρόμιο της αφγανικής πρωτεύουσας, τελευταίο οχυρό των «απίστων»  – των περίπου έξι χιλιάδων αμερικανών στρατιωτών που στάλθηκαν κατεπειγόντως την ημέρα της πτώσης της Καμπούλ – είναι λοιπόν πλέον στα χέρια των Ταλιμπάν, που είχαν νικήσει άλλοτε τους Σοβιετικούς και θριαμβεύουν σήμερα επί του μεγαλύτερου στρατού στον κόσμο, άξιοι κληρονόμοι της αρχαίας και μνημειώδους αντίστασης στους Πέρσες, τους Μογγόλους, τους Ταρτάρους…

Για τον αφγανικό πληθυσμό που παρακολουθεί βουβός, εξαντλημένος, σαν ξένος στη μοίρα του, την παρέλαση των νέων αφεντών της χώρας, είναι ο εφιάλτης και το τέλος των ψευδαισθήσεων. Επειτα από είκοσι χρόνια χειραφέτησης, ανοίγματος, αλφαβητισμού σε ένα έθνος διεφθαρμένο αλλά προοδευτικό, κανείς εδώ δεν πιστεύει ούτε για μία στιγμή το παραμύθι των «Ταλιμπάν 2.0» που γεννήθηκε από την επιχείρηση γοητείας στη διεθνή κοινότητα και πήρε πνοή χάρη στους μέντορες της Ντόχα και του Ισλαμαμπάντ. Το τραύμα της βασιλείας του τρόμου στα τέλη της δεκαετίας του 1990 παραμένει νωπό στις μνήμες: λιθοβολισμοί, κομμένα χέρια, καταστροφές κ.λπ. Το σύνολο της σημερινής διοίκησης των Ταλιμπάν είναι ίδιο με εκείνο του 1996. Ολοι παλιοί μουτζαχεντίν στο αποκορύφωμα της δόξας και της κατακτητικής τους ισχύος.

Τότε, το 1996, μόνο το Πακιστάν, η Σαουδική Αραβία και τα Ενωμένα Αραβικά Εμιράτα είχαν αναγνωρίσει το καθεστώς Ταλιμπάν. Η πραγματική αλλαγή σήμερα έρχεται από τον τρόπο, πραγματιστικό ή κυνικό, περισσότερο αμφίσημο σε κάθε περίπτωση, με τον οποίο βλέπει το εξωτερικό το μελλοντικό Ισλαμικό Εμιράτο του Αφγανιστάν. Πέρα από τη μεγάλη ιδεολογική τους διείσδυση, οι Ταλιμπάν έχουν ανάμεσα στα χέρια τους έναν θησαυρό από φυσικούς πόρους που προσελκύει όλους τους πόθους και τις φιλίες, από τη Μόσχα έως την Τεχεράνη, περνώντας από την Αγκυρα και φυσικά το Πεκίνο, που βλέπουν, και εδώ, μια ακόμα ευκαιρία να ανατραπούν οι παραδοσιακοί κώδικες μιας παγκοσμιοποίησης κυριαρχούμενης από τη Δύση… Πάνω στις στάχτες της αμερικανικής κατάρρευσης που παρέσυρε τους συμμάχους στην απαξίωση και την αναταραχή.

Και την πικρία των δεκάδων χιλιάδων Αφγανών, συνεργατών, διερμηνέων, εργαζομένων στους δυτικούς στρατούς, που αφέθηκαν πίσω με αυτή την υπόσχεση της απομάκρυνσης που δεν τηρήθηκε. Σήμερα, ο πρωταρχικός στόχος των εκκαθαρίσεων των Ταλιμπάν…

Ιδού η μοναδική και αυθεντική καινοτομία αυτό το πρωινό της 31ης Αυγούστου του 2021, πάνω στη μικρή πίστα του στρατιωτικού αεροδρομίου της Καμπούλ: είναι αυτές οι νέες ειδικές δυνάμεις των Ταλιμπάν, οι «Μπάντρι 313» και η «Κόκκινη Μονάδα», άνδρες με ξυρισμένα τα γένια, με πλήρη αμερικανικό εξοπλισμό, τρομερά λάφυρα έπειτα από την άτακτη φυγή του αφγανικού στρατού…

Ψιθυρίζεται στις τάξεις τους πως δύο μέλη της επίλεκτης αμερικανικής δύναμης Delta έσφιξαν το χέρι κάποιων από αυτούς πριν πηδήξουν μέσα σε ένα C-17 που ετοιμαζόταν να απογειωθεί, ενώ οπλισμένα drones και τέσσερα F-16 πετούσαν πάνω από την πόλη. Αυτή η δύναμη Delta που έκλεισε το κεφάλαιο της αμερικανικής περιπέτειας στο Αφγανιστάν, είκοσι χρόνια αφότου έγινε η πρώτη που προσγειώθηκε, σε αναγνωριστική αποστολή, προοίμιο δύο δεκαετιών πολέμου…

Αυτοί μας συνοδεύουν. Οι διοικητές των Ταλιμπάν είναι εδώ. Συμβολικά, τους βλέπουμε να αλληλοσυγχαίρονται στο εγκαταλελειμμένο αεροδρόμιο… «Ξέρετε… Ολα αυτά είναι ένα μεγάλο μάθημα για άλλους εισβολείς και για τις μελλοντικές γενιές μας»· ο άνδρας που μας μιλάει είναι ο Ζαμπιουλάχ Μουτζαχίντ, πρώην φωνή της παρανομίας των Ταλιμπάν, νυν εκπρόσωπος και μέλλον υπουργός Ενημέρωσης του Ισλαμικού Εμιράτου. «Είναι επίσης ένα μάθημα για τον κόσμο» προσθέτει χαμογελώντας μέσα από τα μούσια του.

Οι Ταλιμπάν βρίσκονται πλέον στα ηνία, αλλά στα ηνία μιας χώρας στο χείλος της κατάρρευσης… Επειτα από τον πόλεμο και τις θυσίες τόσων χρόνων, πολλές και νέες προκλήσεις περιμένουν το Αφγανιστάν. Πόσω μάλλον αφού ο μεγάλος αντίπαλος, η ομάδα «Ισλαμικό Κράτος» του Κορασάν, το franchise του τρομοκρατικού κινήματος στην Κεντρική Ασία, σκοπεύει να αμφισβητήσει μέσα στο αίμα την κυριαρχία των Ταλιμπάν τώρα που ο κοινός εχθρός, οι «άπιστοι», έφυγε…

Ο Σιρίλ Παγέν είναι μεγάλος ρεπόρτερ (grand reporter) στο γαλλικό τηλεοπτικό δίκτυο France24. Το κείμενό του γράφηκε κατ’ αποκλειστικότητα για «ΤΑ ΝΕΑ»