Τα προβλήματα με την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής

Τα μεγάλα προβλήματα με την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ) είναι δύο, κατά τη γνώμη μου, αν δούμε το θέμα από την πλευρά των πανεπιστημίων: (1) η αδυναμία της να υπηρετήσει ουσιαστικά τον στόχο για τον οποίο θεσπίστηκε και (2) η περαιτέρω αποδυνάμωση των ΑΕΙ της περιφέρειας.

1. Ο στόχος της θέσπισης της  ΕΒΕ ήταν να εισαγάγει στις πανεπιστημιακές σχολές υποψηφίους με υψηλότερη βαθμολογία και κατ’ επέκταση να αναβαθμίσει το επίπεδο σπουδών των πανεπιστημιακών τμημάτων. Αυτό που τελικά έγινε είναι ότι δεν εισήχθησαν υποψήφιοι με βαθμό κάτω του 7 για τα ΓΕΛ και κάτω του 5,5 για τα ΕΠΑΛ (σύμφωνα με υπολογισμούς που δημοσιεύτηκαν). Πράγματι δεν έχουμε πλέον φοιτητές με επιδόσεις γύρω στο 2 ή 3 στην κλίμακα του είκοσι. Το ερώτημα, όμως, είναι αν αυτό οδηγεί σε αναβάθμιση των σπουδών στα πανεπιστήμια. Η απάντηση δυστυχώς δεν μπορεί να είναι καταφατική.  Δεν θα αναφερθώ στον ρυθμιστικό ρόλο που παίζει κάθε φορά ο βαθμός δυσκολίας των θεμάτων των εισαγωγικών εξετάσεων ούτε στην εξάρτηση  της ίδιας της ΕΒΕ από τον μέσο όρο της επίδοσης των υποψηφίων για μια σχολή ή τμήμα (αν, δηλαδή, έχουν χαμηλή επίδοση όλοι οι υποψήφιοι, η ΕΒΕ κινείται αναγκαστικά πολύ χαμηλά). Οσοι ασχολούμαστε με την εκπαίδευση γνωρίζουμε ότι η αδυναμία της πλειονότητας των μαθητών μας να αποδώσουν στις εξετάσεις δεν είναι προσωπικό τους πρόβλημα (ή δεν είναι μόνο δικό τους πρόβλημα), αλλά σχετίζεται με την αποτελεσματικότητα της παρεχόμενης στα σχολεία μας παιδείας. Πρέπει να γίνει συζήτηση για ουσιαστική βελτίωση της παρεχόμενης πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Οσο κι αν το γεγονός ότι έμειναν κενές θέσεις στα πανεπιστήμιά μας ήταν αποτέλεσμα και τεχνικών αστοχιών του συστήματος εισαγωγής, το πρόβλημα παραμένει: τι πρέπει να κάνουμε ώστε να μπορούν οι νέοι μας να καλύπτουν επάξια αυτές τις θέσεις; Αν θέλουμε να έχουμε υποψηφίους με υψηλού επιπέδου γενική παιδεία, καθώς και με το επίπεδο ειδικών γνώσεων που κάθε σχολή απαιτεί ως ελάχιστη προϋπόθεση, τότε πρέπει να στραφούμε επειγόντως προς την αναβάθμιση της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

2. Η υιοθέτηση της ΕΒΕ δεν λύνει το πρόβλημα της υπέρμετρης αύξησης του αριθμού των εισαγομένων φοιτητών σε πολλά τμήματα και σχολές Ιδρυμάτων της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Ο αριθμός εισακτέων που κάθε φορά προτείνεται από τα τμήματα αναπροσαρμόζεται αρχικά από το υπουργείο Παιδείας πάντοτε προς τα πάνω (μέχρι στιγμής), στη συνέχεια αυξάνεται περαιτέρω με την προσθήκη ειδικών κατηγοριών (ομογενών, αλλοδαπών, αθλητών, κατατακτηρίων, κ.λπ.) και, τέλος, διογκώνεται υπέρμετρα με την προσθήκη των μεταγραφομένων. Αυτό δημιουργεί προβλήματα σε όλα τα επίπεδα λειτουργίας των κεντρικών ΑΕΙ. Από την άλλη, όπως έδειξαν τα πράγματα, η ΕΒΕ αποδυναμώνει περιφερειακά πανεπιστήμια με τρόπο βίαιο και απρογραμμάτιστο. Αν σε αυτό προστεθούν και οι αναμενόμενες μετεγγραφές (η διαδικασία ισχύει κανονικά), καθίσταται σαφές ότι ιδρύματα της ακριτικής Ελλάδας, σημαντικά και για λόγους εθνικούς, θα πληγούν ακόμη περισσότερο. Η πολιτεία θα πρέπει να αναλάβει την ευθύνη να στηρίξει οικονομικά τους φοιτητές που έχουν ανάγκη, ώστε να μπορέσουν να  σπουδάσουν στο πανεπιστήμιο που εισήχθησαν. Οι μετεγγραφές πρέπει να προβλέπονται μόνο για σοβαρούς λόγους υγείας. Τίποτε άλλο δεν αποτελεί λόγο μετεγγραφής. Σε κάθε άλλη περίπτωση, πλήττεται τόσο η αξιοπιστία του συστήματος εισαγωγής όσο και η λειτουργία των ιδρυμάτων.

Ο Δημήτρης Καραδήμας είναι αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών