«Υπερκομματικές επιλογές»

Εκείνο το καλοκαίρι του 2015, στο πιο δραματικό συμβούλιο των πολιτικών αρχηγών μετά
τη Μεταπολίτευση, ο Αλέξης Τσίπρας είχε υποσχεθεί στην αντιπολίτευση πως δεν θα πάει σε εκλογές αν εκείνη βοηθούσε, για το καλό της χώρας, να ψηφιστεί το τρίτο μνημόνιο. Παραδόξως για το κλίμα της εποχής, την έπεισε. Η ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ και το Ποτάμι πέρασαν με τα δικά τους «ναι» εκείνη τη συμφωνία, σώζοντας τη χώρα από χειρότερες περιπέτειες. Ο Τσίπρας όμως δεν κράτησε την υπόσχεσή του. Λίγες εβδομάδες αργότερα, έλεγε πως η λαϊκή εντολή του Ιανουαρίου είχε «εξαντλήσει τα όριά της», όμως για οικουμενική κυβέρνηση δεν ήθελε ούτε ν’ ακούσει.

Η πολιτική συναίνεση στην Ελλάδα μοιάζει με χίμαιρα: την κυνηγάμε διαρκώς στα δύσκολα, όμως τη φτάνουμε μόνο όταν δεν υπάρχει άλλος τρόπος να γίνει κάτι, όταν η καταστροφή είναι τόσο κοντά που μοιάζει σχεδόν αναπόφευκτη. Δεν είναι ποτέ πραγματική, αλλά συγκυριακή. Γι’ αυτό και, μόλις ο κίνδυνος απομακρυνθεί, φεύγει κι αυτή μαζί του, μέχρι την επόμενη φορά που θα ξαναείναι αναγκαία. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, η συναίνεση είναι εργαλείο, πολιτικό αφήγημα ή εκβιαστικό δίλημμα. Ο χθεσινός ανασχηματισμός ανήκει σ’ αυτή τη δεύτερη κατηγορία: η κυβέρνηση επιχείρησε να αναγκάσει την αντιπολίτευση να συναινέσει σε μια «υπερκομματική επιλογή» (καλή ή κακή, λίγη σημασία έχει γι’ αυτήν την κουβέντα), χωρίς καν να τη ρωτήσει και, κυρίως, έχοντας σκοπό να της τη φέρει. Η προσπάθεια γύρισε μπούμερανγκ.

Καμιά κυβέρνηση δεν χρειάζεται να συναποφασίζει με την αντιπολίτευση. Η θέση τους και η ευθύνη τους, όπως τους δόθηκε στις εκλογές, είναι διαφορετική. Η εμπλοκή με τον Ευάγγελο Αποστολάκη ωστόσο περιέχει ένα μάθημα συνεννόησης και για τις δύο πλευρές – γιατί και ο ΣΥΡΙΖΑ, που πρόλαβε να φωνάξει «αποστασία», έχει στο παρελθόν ορίσει ως «υπερκομματικές επιλογές» μεταγραφές στελεχών που είχαν στόχο μόνο να βλάψουν τους πολιτικούς του αντιπάλους. Ασε που όσο πιο πολύ επικαλείται κανείς τη συναίνεση της δεύτερης κατηγορίας, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες να χρειαστεί αυτήν της πρώτης.