Ακίνητες δεξαμενές

Η δημοσκόπηση της GPO για τα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο» είχε πολλά μηνύματα για την κυβέρνηση. Περιείχε όμως και για την αντιπολίτευση – ενώ, ειδικά μετά τις πυρκαγιές του Αυγούστου, η ΝΔ δείχνει για πρώτη φορά καθαρή πτωτική τάση στο ποσοστό της, τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ όσο και το Κίνημα Αλλαγής δεν καταφέρνουν να κερδίσουν όσους γυρνούν την πλάτη στην κυβέρνηση. Για την ακρίβεια, σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας οι γαλάζιοι απογοητευμένοι ψηφοφόροι στρέφονται σε μικρές, εξωκοινοβουλευτικές λύσεις από τις οποίες μπορούν εύκολα να επιστρέψουν στη ΝΔ. Η αποδοκιμασία τους, δηλαδή, δεν τους οδηγεί να ψηφίσουν ούτε ΣΥΡΙΖΑ ούτε όμως και Κίνημα Αλλαγής, που θεωρητικά θα μπορούσε να είναι ευκολότερο.

Η πρώτη εξήγηση που δίνεται έχει να κάνει με το είδος των ψηφοφόρων που αυτή τη στιγμή γυρνούν την πλάτη στην κυβέρνηση. Και αυτοί δεν είναι κεντρώοι, αλλά πιο δεξιοί, οι οποίοι εδώ και κάποιο διάστημα έχουν δείξει περισσότερο εκνευρισμένοι και με τα «πράσινα» ανοίγματα του Μεγάρου Μαξίμου αλλά και με τις επιλογές που αφορούν τον εμβολιασμό – μια ανάλυση που γίνεται και εντός του κυβερνώντος κόμματος θέλει αρκετούς από τους ανεμβολίαστους να είναι ψηφοφόροι της ΝΔ. Αυτοί οι ψηφοφόροι δύσκολα θα ψήφιζαν ΣΥΡΙΖΑ ή Κίνημα Αλλαγής, ειδικά από τη στιγμή που η σειρά των πρώτων κομμάτων, ακόμα και με τα πλήγματα που δέχθηκε η κυβέρνηση, δεν φαίνεται να αλλάζει. Ο ΣΥΡΙΖΑ βέβαια θεωρείται πως έχει τη δική του ιδιότυπη σχέση με την πιο καραμανλική πλευρά των ψηφοφόρων, άρα το βήμα σε αυτή την περίπτωση θα ήταν πιο εύκολο.

Η άλλη εξήγηση έχει να κάνει με την κατάσταση στην οποία βρίσκονται τα μεγαλύτερα κόμματα της αντιπολίτευσης. Τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ όσο και το Κίνημα Αλλαγής βρίσκονται σε εσωκομματικό σημείο καμπής. Η αξιωματική αντιπολίτευση πρέπει να αποφασίσει τι μέλλει γενέσθαι για το κόμμα όσον αφορά τη φυσιογνωμία του. Η συζήτηση έχει ξεκινήσει εδώ και καιρό στον ΣΥΡΙΖΑ, τόσο σε επίσημες κομματικές διαδικασίες όσο και σε πηγαδάκια, ενώ στελέχη που θεωρούνται της εσωκομματικής αντιπολίτευσης σχεδόν το φωνάζουν: αν στην αξιωματική αντιπολίτευση πιστεύει ότι η ΝΔ θα πέσει «σαν ώριμο φρούτο», τότε δεν έχουν καταλάβει ούτε πώς προέκυψε το αποτέλεσμα του 2019 ούτε τι κατεύθυνση πρέπει να έχει ο ΣΥΡΙΖΑ από εδώ και πέρα. Φαίνεται πως, δύο χρόνια μετά, κάτι εισακούστηκε. Ο Αλέξης Τσίπρας, για πρώτη φορά, παραδέχθηκε πως για το «αντι-ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο» φταίει και ο ΣΥΡΙΖΑ. Το Κίνημα Αλλαγής, από την άλλη, βρίσκεται μπροστά σε μια εσωκομματική μάχη για την ανάδειξη της νέας ηγεσίας, γεγονός που από μόνο του δυσκολεύει τα πράγματα, με τους υποψήφιους ψηφοφόρους να κάνουν ένα βήμα πίσω μέχρι το αποτέλεσμα. Ενας από τους μεγαλύτερους φόβους των κεντροαριστερών στελεχών άλλωστε είναι η παρατεταμένη εσωστρέφεια και το πώς αυτή μπορεί να βλάψει την παράταξη ανεξαρτήτως του ποιος θα εκλεγεί.

Στην περίπτωση του ΣΥΡΙΖΑ, που προσπαθεί να μειώσει τη διαφορά του με το πρώτο κόμμα, υπάρχει και πρόβλημα γραμμής: σε μια σειρά από ζητήματα που απασχολούσαν την κοινή γνώμη το προηγούμενο διάστημα (ειδικά στο ζήτημα των εμβολιασμών, αλλά και στις φωτιές) κάτι χαλάει το αντιπολιτευτικό του αφήγημα. Για το εμβολιαστικό πρόγραμμα, πριν από την ανακοίνωση με την οποία στηρίζει τον καθολικό εμβολιασμό, το κόμμα φαινόταν να πατά σε δύο βάρκες – επισήμως υπέρ, ανεπισήμως στη «γραμμή Πολάκη» -, ενώ στο ζήτημα των πυρκαγιών το στίγμα της τραγωδίας στο Μάτι δεν επέτρεψε στην Κουμουνδούρου να σηκώσει τους τόνους όσο θα έκανε σε άλλη περίπτωση, ενώ δυσχέραινε κάθε αντιπολιτευτική προσπάθεια. Στο Κίνημα Αλλαγής μπορεί η γραμμή να μην αμφισβητήθηκε έντονα, όπως άλλες φορές στο παρελθόν, όμως η επικείμενη εκλογική μάχη δημιουργεί την απορία αν αυτή η γραμμή θα συνεχίσει ή όχι – και αυτό δυσκολεύει τους ψηφοφόρους αυτής της πλευράς, που ενδεχομένως θα κοιτούσαν προς την Κεντροαριστερά.