Κίνημα Αλλαγής: Αντιπολιτευτική στροφή με «εξηγήσεις»

Πριν ακόμα προλάβει να τελειώσει η δευτερολογία της Φώφης Γεννηματά στη Βουλή, τα κινητά (που ενίοτε χρησιμοποιούνται και ως φορητές εγκυκλοπαίδειες) είχαν πάρει φωτιά: τι είναι το «mansplaining» για το οποίο εγκάλεσε η πρόεδρος του Κινήματος Αλλαγής τον Κυριάκο Μητσοτάκη; Ο όρος, που χρησιμοποιείται εδώ και λίγα χρόνια από το φεμινιστικό κίνημα, προκύπτει από τις λέξεις «man» (άνδρας) και «explain» (εξηγώ). Προέκυψε την προηγούμενη δεκαετία, σε μια προσπάθεια των γυναικών να σχηματοποιήσουν τι συμβαίνει κάθε φορά που κάποιος άνδρας «με υπέρμετρη αυτοπεποίθηση» αναλαμβάνει να τους εξηγήσει κάτι με περιφρονητικό ύφος. Σε αυτές τις περιπτώσεις η γυναίκα ούτε ζήτησε ούτε χρειάζεται την εξήγηση, μια και ενίοτε γνωρίζει το θέμα καλύτερα από τον συνομιλητή της. Στην ελληνική αργκό απαντάται συνήθως ως «έλα να σ’ τα εξηγήσω να το καταλάβεις».

Ο όρος που χρησιμοποίησε η Γεννηματά ακούγεται για πρώτη φορά μέσα στη Βουλή και ακολούθησε τη σύγκρουση του Πρωθυπουργού με την πρόεδρο του Κινήματος Αλλαγής αφότου εκείνη τον ρώτησε πόσα αεροπλάνα επιχειρούσαν σε κάθε περιοχή την περίοδο της πυρκαγιάς. «Ησασταν και αναπληρώτρια υπουργός Αμυνας, θα έπρεπε να τα ξέρετε αυτά» απάντησε ο Μητσοτάκης. «Προφανώς κάποια δεν πετάνε για τεχνικούς λόγους και προφανώς – θα σας το ξαναπώ για να το καταλάβετε – δεν πετάνε όλα τα μέσα μαζί. Πετάνε τα μισά, έτσι ώστε όταν θα φύγουν αυτά τα μισά, να πάνε τα υπόλοιπα να συνεχίσουν το έργο τους. Τόσο δύσκολο είναι να το καταλάβετε;». Στην απάντησή της η Γεννηματά τόνισε πως ο Μητσοτάκης «ξέχασε την αστική του ευγένεια» και θύμισε την εμπειρία της στην Υπερνομαρχία Αττικής: «Γνωρίζω πολύ καλά και πώς λειτουργούν τα αεροπλάνα και πώς γίνεται ο καθαρισμός των δασών. Εχω προσωπική εμπειρία από την αυτοδιοίκηση επί σειρά ετών στην Πολιτική Προστασία και με σημαντικά αποτελέσματα για την πορεία των πραγμάτων στην Αττική».

Η επιλογή της Γεννηματά να απαντήσει με αυτόν τον τρόπο άνοιξε συζήτηση και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με τους χρήστες να συζητούν αν η πρόεδρος του Κινήματος Αλλαγής είχε δίκιο ή όχι. Μέχρι και πριν από μερικά χρόνια η Γεννηματά επέλεγε να μην ανοίγει τις έμφυλες διαστάσεις ενός ζητήματος – στη λογική πολλών γυναικών πολιτικών, όπως η Ανγκελα Μέρκελ, που προτιμούν ένα πιο «ανδρικό» προφίλ στις δημόσιες παρεμβάσεις τους. Το τελευταίο διάστημα, όμως, με αφορμή μια σειρά ζητημάτων, όπως το #MeToo, οι γυναικοκτονίες και οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στο Αφγανιστάν από τους Ταλιμπάν, η Γεννηματά δείχνει πως θέλει να αξιοποιήσει το γεγονός πως είναι η μοναδική γυναίκα αρχηγός κόμματος στη Βουλή. Στη δεδομένη στιγμή η ίδια θεώρησε το ύφος του Μητσοτάκη απαξιωτικό. «Ο Πρωθυπουργός απάντησε σκληρά και στον Αλέξη Τσίπρα, αλλά στη δική της περίπτωση βάλθηκε να της εξηγήσει πόσο λάθος, κατά τη γνώμη του, ήταν η ερώτηση που έκανε – την οποία και δεν απάντησε» έλεγε χθες στενός της συνεργάτης σε συνομιλητές του.

Με την απάντησή της η Γεννηματά προσπαθεί πλέον και να κερδίσει ένα προφίλ σε πιο ειδικά κοινά. Στα ποιοτικά στοιχεία του Κινήματος Αλλαγής φαίνεται πως το κόμμα έχει ακόμα πρόβλημα τόσο στις γυναίκες ψηφοφόρους όσο και στο νεανικό κοινό, που δεν ανταποκρίνεται με θέρμη στα καλέσματα ακόμα και των νεότερων στελέχων. Η χρήση του «mansplaining» απευθύνεται και στα δύο ακροατήρια – στις γυναίκες που γνωρίζουν τη σχετική ορολογία και ειδικά στις νεότερες που τη χρησιμοποιούν.