Θέμα αξιοπιστίας

Οταν επί δεκαετίες διαλαλείς τη συμπαράστασή σου στους Αφγανούς και τώρα τους εγκαταλείπεις, όταν έχεις ξεχάσει αυτούς που χαρακτήριζες συμμάχους στα βόρεια σύνορα της Συρίας και τους αφήνεις στο έλεος ενός στρατού που κατατρώει τα γειτονικά του εδάφη, όταν αφήνεις το Ιράκ στο χάος, τι θα σκεφτούν για το μέλλον τους η Σεούλ και η Ταϊπέι; Κι αν έρθουμε στην Ευρώπη όπου κρατάς λιγότερα πια «προπύργια» έναντι του παραδοσιακού σου αντιπάλου και όπου συγκρατημένα δηλώνεις πως «επέστρεψες», πόσες ελπίδες έχεις να πείσεις τους σήμερα συμμάχους σου πως θα εξακολουθούν να αισθάνονται ασφαλείς;

Οσο και αν οι συναισθηματισμοί ελάχιστο ρόλο παίζουν σε κυβερνώντες και σε χαράκτες της εξωτερικής πολιτικής, στους τρίτους αποτυπώνουν ανεξίτηλη την ουλή της εγκατάλειψης. Οχι μόνο σε εκείνους που είχαν την ελπίδα πως ο αμερικανός φίλος δεν θα είχε επιτρέψει στον μεσαίωνα, στη βία, στην τρομοκρατία, στον επεκτατισμό και στη δυστυχία να σκεπάσουν ξανά τους χώρους που είχαν νομίσει απελευθερωμένους, αλλά και σε τρίτους. Και θα επιβεβαιωθεί η διαπίστωση ιστορικών και αναλυτών ότι ο ευνοούμενος αφήνεται στην τύχη του όταν ο προστάτης διαπιστώσει πως δεν έχει πλέον συμφέροντα στην περιοχή του προστατευόμενου. Ετσι, μεγαλόστομες υποσχέσεις για συμπαράσταση και για στρατηγικές σχέσεις μένουν γράμμα κενό.

Στη σημερινή Νοτιανατολική Ευρώπη και στην Ανατολική Μεσόγειο το αρχικό κενό που άφησε ο αμερικανικός «αναχωρητισμός» έχουν σπεύσει εμφανώς να καλύψουν Μόσχα και Αγκυρα. Και για ό,τι ενδιαφέρει την Ελλάδα, η Τουρκία έχει αποθρασυνθεί και δεν διστάζει να προκαλεί ΗΠΑ και ΕΕ. Μια επιλογή που δημιουργεί σοβαρές ανησυχίες στην Αθήνα και στη Λευκωσία, με την Ιστορία να τους έχει αφήσει απτές τις αποδείξεις των πραγματικών βλέψεων της Αγκυρας. Της Αγκυρας που είτε επιδιώκει την ανατροπή της Λωζάννης είτε την ερμηνεύει κατά το δοκούν, χρησιμοποιώντας ως καταλύτη την ισχύ της. Πρόσφατα είναι τα παραδείγματα των επιδρομών στη Συρία, της αρπαγής συριακών εδαφών, της υπαγόρευσης κελευσμάτων στο Ιράκ και της έκτασης της στρατιωτικής τουρκικής χειρός στη Λιβύη. Αν αυτή η Αγκυρα πετύχει περισσότερα με την επιδιωκόμενη παρέμβασή της στο Αφγανιστάν και μάλιστα συνεργαζόμενη με το «αινιγματικών» διαθέσεων Ισλαμαμπάντ, αν κάνει συμφωνίες με την Καμπούλ των Ταλιμπάν όπως με την Τρίπολη του Σάρατζ, μεγαλώνει το ερωτηματικό για το τι μέλλει γενέσθαι.

Δουλειά των Βρυξελλών είναι να κινηθούν άμεσα με ένα τολμηρό σχέδιο συνεργασίας με την Αγκυρα για την αντιμετώπιση μιας νέας μετακίνησης μαζών προς την Ευρώπη. Παράλληλα, όμως, η Ευρώπη που διατρέχει υπαρκτούς κινδύνους ανατροπών από την ασυγκράτητη Τουρκία, χρειάζεται πολύ περισσότερα από τις απόμακρες δηλώσεις της ηγεσίας των Βρυξελλών και τις πομπώδεις συγκλήσεις εκτάκτων Συνόδων Κορυφής. Χρειάζεται τη δική της εσπευσμένη και πιεστική προς τις ΗΠΑ πρωτοβουλία κατάστρωσης ενός σχεδίου δράσης όλης της Δύσης για την κοινή και συγκροτημένη αντιμετώπιση του πολυκέφαλου κινδύνου που μόνο αποφασισμένοι «Ηρακλείς» μπορούν να αδρανοποιήσουν. Ειδάλλως, είναι ζήτημα αν τα κεφάλια της «ασιατικής Υδρας», είτε λέγονται Τεχεράνη είτε Αγκυρα είτε Καμπούλ, θα πάψουν να είναι ιοβόλα. Με τραγικά επακόλουθα για το σύνολο της Δύσης.

Ο Γιώργος Κακλίκης είναι πρέσβης επί τιμή, ειδικός σύμβουλος του ΕΛΙΑΜΕΠ