Η βία των δρόμων {LF}και του παρασκηνίου

Το τέταρτο βιβλίο της σειράς του Adrian McKinty, με τίτλο «Το κορίτσι με τα όπλα», υποψήφιο για τα λογοτεχνικά βραβεία Anthony, Ned Kelly και Edgar, κυκλοφόρησε πρόσφατα στη χώρα μας (εκδόσεις Οξύ, σε μετάφραση, όπως και τα τρία προηγούμενα, του Θάνου Καραγιαννόπουλου).

Η πλοκή του μυθιστορήματος ξεκινάει τον Νοέμβριο του 1985, μέσα σε μια ατμόσφαιρα έντασης και πυροδότησης των ταραχών, με αφορμή την υπογραφή της διαβόητης Αγγλοϊρλανδικής Συνθήκης. Ο Σον Ντάφι, αποκατεστημένος στον βαθμό του αστυνόμου και συνεχίζοντας με συνέπεια τη διολίσθησή του στην κατατονία και τις καταχρήσεις αλκοόλ και ουσιών, καλείται επειγόντως στη σκηνή της δολοφονίας του ευκατάστατου μεσήλικα Ρέι Κέλι και της συζύγου του. Εκεί βρίσκεται αντιμέτωπος με αστυνομικούς από το γειτονικό Λαρό, με τους οποίους δίνει μια μικρή μάχη για να αναλάβει την υπόθεση το δικό του Τμήμα στο Καριγκφέργκους. Ο Ντάφι, σε μια επίδειξη μεγαλοφροσύνης, αναθέτει την υπόθεση στον φίλο και συνεργάτη του, αρχιφύλακα ΜακΚράμπαν, διατηρώντας μόνο την «υψηλή εποπτεία» των ερευνών.

Ταυτόχρονα με τη δολοφονία των γονιών του, η αστυνομία ανακαλύπτει την εξαφάνιση του γιου τους Μάικλ, ο οποίος και αρχικά θα θεωρηθεί ύποπτος για τη δολοφονία, δεδομένης της κακής σχέσης με τον μακαρίτη πατέρα του. Η έρευνα για τον Μάικλ Κέλι θα οδηγήσει αρχικά στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, όπου φοίτησε ο νεαρός Μάικλ και όπου θα αποκαλυφθούν οι πρώτες δραστηριότητές του κι επαφές με κυκλώματα εμπορίας όπλων. Και στη συνέχεια, πάλι πίσω στην πολύπαθη Ιρλανδία και στο σκάνδαλο κλοπής, μάλλον καλύτερα εξαφάνισης πυραύλων τύπου Javelin, από το εργοστάσιο της Short Brothers, μιας από τις ελάχιστες μονάδες βαριάς βιομηχανίας που απομένουν ενεργές στη χώρα.

Η πλοκή απογειώνεται, καθώς οι έρευνες του Ντάφι οδηγούν σε ακραίες κοινωνικές ομάδες κι εμπλέκουν υποστηρικτές Ενωτικών και μέλη του IRA, πάντα με φόντο τις σκληρές μάχες που δίνουν αμφότεροι για να εφαρμοστεί, ή να μην εφαρμοστεί, η περίφημη Αγγλοϊρλανδική Συνθήκη. Και το χειρότερο θα έρθει με τις πρώτες ενδείξεις περί ανάμειξης του αμερικανικού παράγοντα στην υπόθεση των εξαφανισμένων πυραύλων. Ολα αυτά εξελίσσονται ενώ παράλληλα η παλιά του φίλη Κέιτ Ολμπράιτ, διακεκριμένο μέλος της MI 5, που έχει βοηθήσει σε αρκετές περιπτώσεις τον Ντάφι, τον προσεγγίζει δήθεν συμπτωματικά και του προτείνει να εγκαταλείψει την καριέρα τού ιρλανδού αστυνόμου, όπου κατά την εκτίμησή της οι προοπτικές ανέλιξης είναι συγκεκριμένα περιορισμένες, και να μεταπηδήσει στη MI 5, όπου έχει τις δυνατότητες να κάνει μια λαμπρή καριέρα.

Αλλά ο Ντάφι είναι Ιρλανδός και αστυνόμος, λειτουργεί με ιδιόρρυθμο κι απόλυτα προσωπικό τρόπο κι έχει επιπλέον να παλέψει με τους δικούς του προσωπικούς δαίμονες… Με δυο λόγια, είναι τυπικό «αγύριστο κεφάλι». Εχει γραμμένο στο DNA του να μην αφήνει καμιά υπόθεση μέχρι να φτάσει στο τέλος, οποιοδήποτε τίμημα κι αν χρειαστεί να πληρώσει.

Μετά τον Ιαν Ράνκιν

Ο Adrian McKinty, μαζί με τους Malcolm MacKay και Stuart MacBride, κατά την άποψή μου, αποτελεί μέλος της ελπιδοφόρας, νέας τριάδας της βρετανικής σχολής αστυνομικών συγγραφέων που έχει αναπτυχθεί ως διάδοχος της προηγούμενης γενιάς με πατριάρχη τον σπουδαίο Ian Rankin. Ο McKinty ξεχωρίζει περισσότερο για το υποδόριο κοινωνικοπολιτικό σχόλιο, καθώς έχει επιλέξει ως σκηνικό των υποθέσεων του αστυνόμου Σον Ντάφι την εποχή των Μεγάλων Ταραχών, μια εποχή όπου η ένταση του εμφυλίου στην Ιρλανδία χτυπάει κόκκινο κι η καθημερινότητα του Μπέλφαστ περιλαμβάνει ένα εφιαλτικό μενού από μάχες εκ του συστάδην, τρομακτικές εκρήξεις και σωρεία πτωμάτων στους δρόμους. Αρκεί να διαβάσετε την επαναλαμβανόμενη με κουραστική συνέπεια φράση του Ντάφι, όταν ξυπνάει κάθε πρωί και πηγαίνει στη δουλειά… «Ελεγξα κάτω από την BMW για βόμβες και ξεκίνησα…».

Ο McKinty από βιβλίο σε βιβλίο εξελίσσεται. Ωριμάζει. Δεν αρκείται σε μια συνταγή, όσο επιτυχημένη κι αν είναι, αλλά πειραματίζεται, διαφοροποιώντας το ύφος γραφής ανάλογα με τη βαρύτητα της πλοκής. Στο «Κορίτσι με τα όπλα», καθώς ο ήρωάς του ταλανίζεται από τις εμμονές και τους δαίμονές του κι αναγκάζεται να κινείται μέσα σ’ ένα σκοτεινό, ζοφερό τοπίο, ο συγγραφέας επιλέγει τη χρήση μιας στακάτης, λιτής, σχεδόν δωρικής αφήγησης, που προσομοιάζει αρκετά με το αντίστοιχο ύφος του MacKay, όταν περιγράφει τη ζωή του μοναχικού εκτελεστή δολοφόνου του στην «Τριλογία της Γλασκώβης». Εδώ όμως η διαφορά είναι η διεύρυνση του κοινωνικοπολιτικού σχολίου. Πέραν της ανελέητης εμφύλιας διαμάχης, που κλιμακώνεται εκθετικά λόγω της υπογραφής της Αγγλοϊρλανδικής Συνθήκης, έχουμε και την παρέμβαση του αμερικανικού παράγοντα και του ύποπτου ρόλου του στην εξαφάνιση των πυραύλων Javelin και την πιθανή πώλησή τους.

Πλοκή πολυσύνθετη, που διατηρεί αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη, εξαιρετικά σκιαγραφημένοι χαρακτήρες με εντυπωσιακή διαχείριση του κεντρικού ήρωα αστυνόμου Ντάφι, υποδειγματική σκοτεινή ατμόσφαιρα, οξυδερκές και ευφυές κοινωνικό σχόλιο και μέσα και κάτω από τις γραμμές διάχυτο ένα λεπτό, διαπεραστικό χιούμορ υψηλής αισθητικής. Με δυο λόγια, ένα υψηλής ποιότητας σύγχρονο κοινωνικοαστυνομικό μυθιστόρημα. Η μετάφραση του Θάνου Καραγιαννόπουλου, απόλυτα αρμονική με το ύφος του συγγραφέα, συντελεί στη συνολική αναγνωστική απόλαυση του κειμένου.

Adrian McKinty
Το κορίτσι
με τα όπλα
Μτφ. Θάνος Καραγιαννόπουλος
Εκδ. Οξύ, σελ. 394
Τιμή 15,90 ευρώ