Σχέδια επί χάρτου για μια νέα προσφυγική κρίση

Με το βλέμμα στραμμένο στην «επόμενη μέρα», δηλαδή στις συνέπειες που θα έχει σε Ελλάδα και Ευρώπη η ανάληψη της εξουσίας στο Αφγανιστάν από τους Ταλιμπάν, πραγματοποιήθηκε χθες η συνεδρίαση του Κυβερνητικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας (ΚΥΣΕΑ) υπό τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.

Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο η σύνθεση του ΚΥΣΕΑ ήταν διευρυμένη αφού συμμετείχαν μεταξύ άλλων ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Νότης Μηταράκης, ο υφυπουργός Εθνικής Αμυνας Αλκιβιάδης Στεφανής, αλλά και ο διοικητής της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΕΥΠ) Παναγιώτης Κοντολέων.

Σε αυτή την πρώτη φάση εξελίξεων βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης, όπως τονίστηκε στο ΚΥΣΕΑ, είναι ο ασφαλής απεγκλωβισμός και η έξοδος από το Αφγανιστάν των αφγανών διερμηνέων που είχαν συνεργαστεί με τις ελληνικές δυνάμεις αλλά και των οικογενειών τους. Ηδη προχθές απεγκλωβίστηκε από την Καμπούλ και μεταφέρθηκε με ασφάλεια στο Πακιστάν ο Ελληνοαφγανός Agajan Farhad (έχει διπλή υπηκοότητα). Την ίδια βοήθεια θα παράσχει η Αθήνα και σε ακόμη 10 Αφγανούς (σε δύο διερμηνείς των ελλήνων στρατιωτικών και τις οικογένειές τους). Τον συντονισμό όλων των απαιτούμενων ενεργειών και τις συνεννοήσεις με άλλες ευρωπαϊκές χώρες για την έξοδό τους από το Αφγανιστάν έχει αναλάβει το υπουργείο Εξωτερικών. Εξάλλου, η έξοδος από τη χώρα για τους Αφγανούς που είχαν συνεργαστεί με ξένες στρατιωτικές δυνάμεις δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση. Πληροφορίες αναφέρουν ότι οι Ταλιμπάν επέτρεπαν αρχικά μόνο σε μη Αφγανούς που βρίσκονταν στην Καμπούλ να προσεγγίσουν το αεροδρόμιο, ενώ η κατάσταση γύρω από το αεροδρόμιο εξακολουθεί να είναι χαοτική. Σε κάθε περίπτωση η Αθήνα καταβάλλει προσπάθειες προκειμένου οι 10 Αφγανοί να επιβιβαστούν σε μια πτήση άλλης ευρωπαϊκής χώρας.

Ζητείται ευρωπαϊκή λύση. Με δεδομένο ότι όσα συμβαίνουν τα τελευταία 24ωρα στο Αφγανιστάν επηρεάζουν την ευρύτερη περιοχή, στο ΚΥΣΕΑ έγινε αξιολόγηση όλων των εξελίξεων. Στο επίκεντρο της συζήτησης ήταν και ο σχεδιασμός που πρέπει να υπάρξει σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο για να αποφευχθεί μια νέα ανθρωπιστική κρίση σε περίπτωση αυξημένων προσφυγικών ροών. Η ανάγκη για κοινή ευρωπαϊκή λύση σε περίπτωση που υπάρξουν αυξημένες μεταναστευτικές και προσφυγικές ροές από το Αφγανιστάν είναι η δεύτερη προτεραιότητα της κυβέρνησης. Οπως επανέλαβε εξάλλου χθες σε δηλώσεις του ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Νότης Μηταράκης, «δεν δεχόμαστε να είμαστε η πύλη εισόδου για παράνομες ροές».

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης επισημάνθηκε ότι είναι ακόμη νωρίς για να εκτιμηθεί πόσο αυξημένες θα είναι οι ροές προσφύγων και μεταναστών από το Αφγανιστάν. Η κυβέρνηση αναμένει πώς θα κινηθούν και οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες αλλά και συνολικά η Ευρώπη στο ενδεχόμενο μεταναστευτικού – προσφυγικού κύματος. Αν για παράδειγμα η Ευρώπη αποφασίσει κεντρικά ότι προσανατολίζεται σε ένα πρόγραμμα μετεγκατάστασης συγκεκριμένου αριθμού Αφγανών στον χώρο της, αυτό είναι κάτι που θα εξεταστεί. Πάντως, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Μετανάστευσης, ήδη στην Ελλάδα ζουν 40.000 Αφγανοί. Οι 20.000 εξ αυτών είναι πρόσφυγες και οι υπόλοιποι έχουν υποβάλει αίτηση ασύλου.

Σε ετοιμότητα. Επιπλέον, κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του ΚΥΣΕΑ τονίστηκε ότι οι ελληνικές Αρχές θα πρέπει να είναι προετοιμασμένες για μια «έκρηξη» ροών και να συνεχίσουν να βρίσκονται σε εγρήγορση στα χερσαία όσο και στα θαλάσσια σύνορα για την αποτροπή παράνομων εισόδων στη χώρα. Το βέβαιο είναι ότι σε περίπτωση που ξεσπάσει ένα νέο προσφυγικό κύμα η Αθήνα θα βρίσκεται πλέον σε υψηλό επίπεδο ετοιμότητας και λόγω της εμπειρίας με την προσφυγική κρίση του 2015 αλλά και εξαιτίας της «υβριδικής απειλής» στον Εβρο το 2020.