Στην κόψη του ξυραφιού το Κυπριακό

Δυσκολότερα από ποτέ δείχνουν τα πράγματα στο Κυπριακό, με την τουρκική πλευρά να επιμένει ότι το κεφάλαιο Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία έχει κλείσει, τη δε ελληνοκυπριακή να διαμηνύει – χθες μόλις διά του αναπληρωτή κυβερνητικού εκπροσώπου – ότι απορρίπτει κάθε ενδεχόμενο επανέναρξης συνομιλιών στη βάση αυτών των τουρκικών απαιτήσεων.

Εχει τελειώσει λοιπόν η προσπάθεια για την επίλυση του Κυπριακού; Τα Ηνωμένα Εθνη δεν δείχνουν έτοιμα να την εγκαταλείψουν ακόμα και στο πλαίσιο αυτό είναι που η ειδική απεσταλμένη του γ.γ. του ΟΗΕ Τζέιν Χολ Λουτ προγραμματίζει, όπως είχαν γράψει και «ΤΑ ΝΕΑ» προ ημερών, να επισκεφθεί την Κύπρο. Αυτό θα γίνει μάλλον τις πρώτες ημέρες του Σεπτέμβρη. Η προσπάθεια Λουτ αποσκοπεί κυρίως στην προετοιμασία, τουλάχιστον, μιας συνάντησης Αναστασιάδη – Τατάρ στα τέλη Σεπτεμβρίου, στη Νέα Υόρκη αμέσως μετά την ολοκλήρωση των εργασιών της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

Η ΑΙΣΙΟΔΟΞΙΑ ΤΟΥ ΟΗΕ. Ευλόγως θα διερωτηθεί κάποιος εάν υπάρχει λογική στην πραγματοποίηση της συνάντησης δεδομένου του χάσματος που χωρίζει τις δύο πλευρές. Η απάντηση στο ερώτημα, τουλάχιστον από πλευράς ΟΗΕ, είναι πως ακόμα υπάρχουν περιθώρια. Η αισιοδοξία του ΟΗΕ, στον βαθμό βεβαίως που κάποιος μπορεί να τη χαρακτηρίσει τέτοια, έγκειται στο ότι πίσω από την απαίτηση της τουρκικής πλευράς υπάρχει το θέμα της κυριαρχικής ισότητας την οποία ζητεί – τώρα – αντί της πολιτικής ισότητας την οποία αποδέχεται, επίσημα έστω η ελληνοκυπριακή πλευρά. Kαι είναι μια απαίτηση – κόκκινο πανί για τη Λευκωσία. Η προσπάθεια λοιπόν είναι η συζήτηση έστω και σε κάποιον βαθμό αυτού του στοιχείου ή καλύτερα η αποδοχή από ελληνοκυπριακής πλευράς της συζήτησής του σε κάποιον βαθμό, υπό τον όρο να τεθεί με τρόπο που δεν θα βρίσκεται – απόλυτα – εκτός του πλαισίου Γκουτέρες και με ταυτόχρονη συζήτηση των σημαντικότερων θεμάτων για τους Ελληνοκύπριους, δηλαδή, του εδαφικού και της αλλαγής του καθεστώτος των εγγυήσεων στο μελλοντικό κράτος.

Υποβοηθητικές προς αυτή την κατεύθυνση θα μπορούσε να αποβούν και οι προτάσεις που υπέβαλε προ μηνών το Λονδίνο και οι οποίες «χαλαρώνουν» την ομοσπονδία σημαντικά με τρόπο που να προσεγγίζεται και η θέση Αναστασιάδη για αποκεντρωμένη ομοσπονδία, δηλαδή για μια μορφή κράτους στην οποία οι εξουσίες θα μεταφερθούν στα συνιστώντα κρατίδια με την κεντρική κυβέρνηση να είναι σαφώς πιο αποδυναμωμένη, έτσι που να δίδεται στη μεν τουρκοκυπριακή πλευρά περισσότερο η αίσθηση της αυτοτέλειας, στη δε ελληνοκυπριακή η διασφάλιση της μετεξέλιξης του κράτους μέσα στην Ευρωπαϊκή Ενωση, η οποία ως γνωστόν δεν επιτρέπει αποσχίσεις αυτόνομων περιοχών της.

ΚΑΛΠΕΣ ΤΟ 2023. Οι προσδοκίες, ωστόσο, είναι χαμηλές και έτσι επιβάλλεται να είναι καθώς τόσο η Τουρκία όσο και η Κύπρος έχουν το 2023 εκλογές και όσο κι αν στον εξωτερικό παρατηρητή αυτό φαντάζει μικρό ειδικά σε σχέση με την Κύπρο και την επίλυση του προβλήματός της, οι συνθήκες υπό τις οποίες θα διεξαχθούν επηρεάζουν καταλυτικά τις εξελίξεις και πάλι. Στη μεν Κύπρο πρόκειται για τις σημαντικότερες όλων προεδρικές εκλογές με τις συμμαχίες να διαμορφώνονται ήδη από τώρα και το αρνητικό ως προς τη λύση ΔΔΟ «κέντρο» της πολιτικής σκηνής να ρυθμίζει τα πράγματα, την ώρα που και το κλίμα αισιοδοξίας για τη λύση φθίνει στο εσωτερικό, στη δε Τουρκία με τον Ερντογάν και το AKP αποδυναμωμένους όσο ποτέ στο πρόσφατο παρελθόν, να μην είναι σε θέση, ακόμα κι αν ήθελαν θεωρητικά να προχωρήσουν, να δυσαρεστήσουν τους εθνικιστές συνεταίρους τους του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης (MHP). Απέναντι σε αυτές τις πραγματικότητες είναι που βρίσκεται ο ΟΗΕ. Το ότι δεν καταθέτει τα όπλα είναι σίγουρα στοιχείο θετικό. Ισως όμως και το μοναδικό στην παρούσα συγκυρία.