Η επόμενη ημέρα για τις ιατρικές σχολές

Στην αβέβαιη περίοδο που ακολουθεί τη σταδιακή υποχώρηση των μεγάλων κρίσεων, θα βρει το φθινόπωρο τα ελληνικά πανεπιστήμια και ειδικά τις ιατρικές σχολές της χώρας μας. Σ’ αυτές τις περιόδους, όμως, το επόμενο δυνατό συναίσθημα μετα το σοκ και την απώλεια, είναι εκείνο της αναμονής για την ανοικοδόμηση και της ελπίδας για αλλαγές και στήριξη των κοινωνικών πολιτικών και των υγειονομικών μας συστημάτων.

Οι ιατρικές σχολές μας πρωτοστάτησαν στην αντιμετώπιση αυτής της μεγάλης κρίσης για τη δημόσια υγεία, με ολόκληρο το δυναμικό τους, πανεπιστημιακούς ιατρούς, νοσηλευτικό προσωπικό, διοικητικές υπηρεσίες, τους φοιτητές και τις φοιτήτριές τους. Ολοι μπήκαν ακαριαία και ταχύτατα στην «πρώτη γραμμή» στη μάχη κατά του νέου κορωνοϊού.

Γιατί αν είναι κάτι που μένει πίσω ως συμπέρασμα από τους τραγικούς μήνες που προηγήθηκαν (και το συμπέρασμα αυτό ισχύει για όλο τον πλανήτη) είναι η ανάγκη πρόληψης των υγειονομικών απειλών, στήριξης, οχύρωσης και ενίσχυσης των υγειονομικών μας συστημάτων. Η ανάγκη για αναδιάρθρωση των υπηρεσιών υγείας της χώρας μας, για νέες υποδομές και για τις αναγκαίες προσλήψεις στον χώρο της Υγείας με ενίσχυση των πανεπιστημιακών νοσοκομείων και των πανεπιστημιακών κλινικών και εργαστηρίων να κυριαρχεί ως μια πρώτη ανάγκη για να εφαρμόσουμε έναν στρατηγικό σχεδιασμό για την επόμενη εικοσαετία.

Στο λεκανοπέδιο της Αττικής (όπου διαμένει σχεδόν ο μισός πληθυσμός της χώρας) το 40% του εφημεριακού έργου πραγματοποιείται σε πανεπιστημιακές δομές της Ιατρικής Σχολής Αθηνών. Συνολικά 70 πανεπιστημιακές κλινικές και εργαστήρια λειτουργούν σε πανεπιστημιακά νοσοκομεία όπως το Αττικό, το Λαϊκό, το Αρεταίειο και το Αιγινήτειο και σε άλλα νοσοκομεία του ΕΣΥ όπως Ιπποκράτειο, Σωτηρία, Ευαγγελισμός, Αλεξάνδρα, Παίδων Αγ. Σοφία και Αγλ. Κυριακού, Γεννηματάς, Σισμανόγλειο, Α. Συγγρός, ΚΑΤ, Αγ. Ολγα, προσφέροντας καθημερινά υψηλού επιπέδου υπηρεσίες υγείας. Οι πανεπιστημιακές αυτές δομές όμως δεν εξυπηρετούν τελικά μόνο την Αττική, καθώς αποτελούν κέντρα αναφοράς για όλη τη χώρα, με ασθενείς από κάθε γωνιά της νησιωτικής και ηπειρωτικής Ελλάδας να απευθύνονται σε πανεπιστημιακούς ιατρούς για την αντιμετώπιση της ασθένειας τους ή των επιπλοκών τους, ακολουθώντας εξειδικευμένες θεραπευτικές επιλογές.

Στον αντίποδα, η ίδια Σχολή, η πρώτη ιδρυθείσα πανεπιστημιακή σχολή στην Ελλάδα πριν από 185 χρόνια, δεν διαθέτει πλέον το προσωπικό για να ανταποκριθεί στις σύγχρονες προκλήσεις και να αναπτυχθεί περαιτέρω. Τα τελευταία χρόνια πάνω από 350 θέσεις πανεπιστημιακών ιατρών έχουν χαθεί λόγω συνταξιοδότησης χωρίς να αντικατασταθούν. Ενα απλό παράδειγμα, η τελευταία πρόσληψη σε καρδιολογική κλινική της Ιατρικής Σχολής Αθηνών πραγματοποιήθηκε πριν από 12 χρόνια… Ακόμα και τώρα με την κρίση της πανδημίας στο Εθνικό Σύστημα Υγείας προκηρύχθηκαν περίπου 2.000 θέσεις ιατρών τα τελευταία δύο χρόνια, αλλά στην Ιατρική Σχολή Αθηνών μόλις 29… Η ίδια περίπου κατάσταση, επικρατεί και στις υπόλοιπες ιατρικές σχολές οι οποίες στελεχώνουν τα πανεπιστημιακά νοσοκομεία σε Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Κρήτη, Ιωάννινα, Λάρισα και Αλεξανδρούπολη.

Επιπλέον, στην Ιατρική Σχολή Αθηνών η ανάγκη για νέο «αίμα» στα αμφιθέατρα αλλά και τα ερευνητικά εργαστήριά της, θα δώσει την αναγκαία ώθηση για μεγάλες επιστημονικές συνεργασίες και επαφή της χώρας μας με τα μεγάλα ακαδημαϊκά κέντρα του εξωτερικού. Γιατί ποιος θα μπορούσε να αρνηθεί ότι στην Ελλάδα το 80% της έρευνας πραγματοποιείται στα δημόσια πανεπιστήμια, με τις ιατρικές σχολές να είναι σε πολύ υψηλές θέσεις των παγκόσμιων κατατάξεων στο πεδίο της ιατρικής έρευνας. Και όλα υπό αντίξοες συνθήκες και με μειωμένα κονδύλια.

Στην εκπαίδευση νέα προπτυχιακά αγγλόφωνα προγράμματα σπουδών αναπτύσσονται στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ και στην Ιατρική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με μεγάλη ζήτηση και εκατοντάδες αιτήσεις από αλλοδαπούς φοιτητές πριν καν ξεκινήσουν τη λειτουργία τους. Οι ιατρικές σχολές αναμένεται να πρωτοστατήσουν και στα ξενόγλωσσα προγράμματα.

Η πολιτεία οφείλει το συντομότερο δυνατό να εξετάσει από κοινού με τις ιατρικές σχολές τα επόμενα βήματα και να στηρίξει τον κομβικό τους ρόλο στην παροχή υπηρεσιών υγείας, την εκπαίδευση και τη έρευνα. Η βούληση υπάρχει. Αναμένουμε τα αποτελέσματα επ’ ωφελεία των ασθενών, των φοιτητών και εν τέλει ολόκληρης της κοινωνίας.

Ο Γεράσιμος Σιάσος είναι καθηγητής Καρδιολογίας, νέος πρόεδρος της Ιατρικής Σχολής Αθηνών και πρόεδρος Πανεπιστημιακών Νοσοκομείων Αρεταίειο και Αιγινήτειο