Η Κύπρος σήμερα, αν είχε περάσει το Σχέδιο Ανάν

Μα τι είναι αυτή η παράξενη σημαία με τις μπλε, τις κόκκινες και τις κίτρινες λωρίδες; Μήπως κάποιος ολιγάρχης από τις παλιές σοβιετικές χώρες αγόρασε το κτίριο; Αλλά αυτό δεν ήταν το προεδρικό μέγαρο της Κυπριακής Δημοκρατίας; Πουλήθηκε; Εντάξει, η Κύπρος είναι εδώ και χρόνια γεμάτη από επιγραφές και διαφημίσεις στα ρωσικά για τους πολυάριθμους τουρίστες και τους επενδυτές, με ή χωρίς εισαγωγικά, όμως, αυτό, γίνεται; Αν το Σχέδιο Ανάν είχε περάσει το 2004 και αν κάποιος επισκεπτόταν την Κύπρο, ίσως να είχε τέτοιες απορίες. Γιατί αυτή θα ήταν η σημαία ενός κράτους που, αν υπήρχε σήμερα, όχι απλώς δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει, αλλά, αντιθέτως, κατά πάσα πιθανότητα, θα είχε ήδη τιναχτεί στον αέρα με δραματικές επιπτώσεις εντός και εκτός αυτής.

Η Κύπρος του Σχεδίου Ανάν υποτίθεται ότι θα βασιζόταν στο ελβετικό μοντέλο. Ακούγεται ωραίο. Ομως, η κεντρική εκτελεστική εξουσία δεν θα μπορούσε να λάβει την παραμικρή απόφαση από τη στιγμή που το τουρκοκυπριακό «καντόνι» θα έθετε βέτο. Επίσης, η Ελβετία δεν έχει πάνω απ’ το κεφάλι της έναν Ερντογάν, που θα είχε από την πρώτη ημέρα μετατρέψει αυτό το καντόνι σε μαριονέτα του. Με το βέτο θα μπορούσε να μπλοκάρει τα πάντα. Η Κύπρος θα ήταν αδύνατο να κλείσει ενεργειακές συμφωνίες που δεν θα τις ήθελε εκείνος. Θα ήταν αδύνατο να συνάψει συμμαχίες, όπως με το Ισραήλ, χωρίς τη συμφωνία του τούρκου δικτάτορα. Δεν θα μπορούσε να εμβαθύνει τις σχέσεις με τις ΗΠΑ, από την ώρα που ο Ερντογάν θα βρισκόταν σε τροχιά έντασης μαζί τους. Και, φυσικά, δεν θα μπορούσε να αισθανθεί (και να είναι) ασφαλής ούτε λεπτό: ναι, τα κατοχικά στρατεύματα θα είχαν, μετά άπο κάποιο διάστημα, αποσυρθεί. Ομως, τι θα σήμαινε αυτό; Οτι θα βρισκόντουσαν συγκεντρωμένα μία ανάσα μακριά, στα τουρκικά παράλια. Τίποτα και κανείς δεν θα μπορούσε να υπερασπιστεί, σε ώρα ανάγκης, την Κύπρο, γιατί για την Ελλάδα η απόσταση αυτή δεν θα ήταν μια ανάσα.

Τους νόμους αυτού του κράτους θα τους ψήφιζαν δύο νομοθετικά σώματα. Το ένα, θα ήταν η Γερουσία, με 24 Ελληνοκύπριους και άλλους τόσους Τουρκοκύπριους. Το άλλο, θα ήταν η Βουλή των Αντιπροσώπων, με αναλογική εκπροσώπηση των δύο πληθυσμών. Κανένας νόμος δεν θα μπορούσε να περάσει αν δεν είχε την αποδοχή και των δύο σωμάτων, που, όμως, τα μέλη τους, θα εκλέγονταν χωριστά από τις δύο συνιστώσες του κεντρικού κράτους. Δηλαδή, πρακτικά, αν το ήθελε η Τουρκία, κανένας νόμος δεν θα μπορούσε να περάσει έτσι κι αλλιώς. Οσο για την εκτελεστική εξουσία, αυτή θα ήταν ακόμα πιο θεαματικά προβληματική: η προεδρία θα εναλλασσόταν με αναλογία δύο θητείες στους Ελληνοκύπριους, μία στους Τουρκοκύπριους. Και κάθε φορά που θα υπήρχε πρόβλημα στη λήψη αποφάσεων, θα αναλάμβανε το συνταγματικό δικαστήριο, με ισάριθμα μέλη ελληνοκύπριους και τουρκοκύπριους δικαστές και τρία μέλη που θα διόριζε η διεθνής κοινότητα, πιθανότατα ο ΟΗΕ. Σε αυτούς θα έπρεπε να καταλήγει κάθε απόφαση που δεν θα έβρισκε σύμφωνα τα δύο μέρη, σε μία «χώρα» αδύνατον να κυβερνηθεί.

Αυτή θα ήταν, σε γενικές γραμμές, η Κύπρος σήμερα, αν είχε περάσει το Σχέδιο Ανάν. Και έτσι θα λειτουργούσε. Αυτή η Κύπρος θα βρισκόταν στο τραπέζι της ΕΕ. Και θα είχε ως μόνιμη απαίτηση να ενταχθεί σε αυτήν και η Τουρκία: άλλωστε θα υπήρχε και σχετική πρόνοια στις καταστατικές συνθήκες. Αυτή η Κύπρος, που, πρακτικά, θα την κυβερνούσε η Αγκυρα με ελάχιστα, ή ενδεχομένως και καθόλου, προσχήματα, θα έπρεπε σήμερα να χωρέσει αδιαμαρτύρητα μέσα στα νεοοθωμανικά σχέδια του Ερντογάν που, το ελάχιστο που θα μπορούσε πολύ εύκολα να κάνει, θα ήταν να μπλοκάρει κάθε της λειτουργία, εσωτερική και εξωτερική και να την οδηγήσει σε έκρηξη. Σε αυτή την Κύπρο, ουδείς θα μπορούσε πια να μιλήσει για τις αυθαιρεσίες του: η «χώρα» θα είχε περιέλθει, με τη θέλησή της, στο απόλυτο έλεός του. Αυτή την Κύπρο ήθελαν κάποιοι. Με όλα αυτά που συμβαίνουν σήμερα, ας το ξανασκεφτούν. Για το άμεσο μέλλον.