Τουρκία: «Με την πλάτη στον τοίχο» και συμπεριφορά «υπερδύναμης»

Παρατηρώντας την πορεία της τουρκικής πολιτικής το τελευταίο διάστημα, διαπιστώνει κανείς ότι ο πρόεδρος Ερντογάν έχει οδηγηθεί σε στρατηγικό αδιέξοδο. Συγκεκριμένα, με την τουρκική οικονομία να κλυδωνίζεται, τον πληθωρισμό να ανεβαίνει στο 17,5% και με τους οικονομολόγους να εκτιμούν ότι δεν θα αργήσει να υπερβεί το 20%, η φτωχοποίηση της μεσαίας τάξης είναι πλέον εμφανής. Την ίδια ώρα, βλέπουν το φως της δημοσιότητας εικόνες της υπερπολυτελούς εξοχικής κατοικίας της Προεδρίας στη Μαρμαρίδα, το λεγόμενο «Θερινό Παλάτι» με τα 300 δωμάτια και κόστος που υπερβαίνει τα 640 εκατ. τουρκικές λίρες. Αυτές οι αντιφάσεις προκαλούν την έντονη δυσαρέσκεια του τουρκικού λαού που αντανακλάται στις δημοσκοπήσεις. Σε ορισμένες από αυτές το AKP του προέδρου Ερντογάν συγκεντρώνει ακόμη και λιγότερο από το 30%. Το 59,2% θεωρεί τον τρόπο διακυβέρνησης αποτυχημένο, ενώ το 61,4% τάσσεται υπέρ της διεξαγωγής πρόωρων εκλογών.

Ομως στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής η Τουρκία δεν φαίνεται να αλλάζει ρότα. Πριν από τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ και τη συνάντηση με τον έλληνα Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη προσπάθησε να καλλιεργήσει ένα πιο διαλλακτικό προφίλ. Στην ουσία, ωστόσο, παραμένει αμετακίνητη σε όλα τα ζητήματα και οι προκλητικές τοποθετήσεις και ενέργειες συνεχίζονται.

Μάλιστα, στις 20 Ιουλίου ο Ερντογάν θα πραγματοποιήσει επίσκεψη στα Κατεχόμενα, όπου αναλυτές αναμένουν ανακοινώσεις που πιθανολογείται πως θα σχετίζονται με την περαιτέρω στρατιωτικοποίηση των Κατεχομένων και τη δημιουργία βάσης Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (drones), καθώς και με «παρεμβάσεις» στην Αμμόχωστο.

Δείχνει λοιπόν να μη λαμβάνει υπόψη την ξεκάθαρη θέση της ΕΕ, όπως αυτή διατυπώθηκε στα Συμπεράσματα της πρόσφατης Συνόδου Κορυφής της Ενωσης της 25ης Ιουνίου 2021, μαζί με τις προϋποθέσεις για την πρόσθετη χρηματοδότηση της Τουρκίας για το Μεταναστευτικό, ήτοι: την μη εργαλειοποίηση των μεταναστών και προσφύγων για πολιτικούς λόγους και την υιοθέτηση κινήσεων καλής θέλησης με παράλληλη αποδοχή των επιστροφών μεταναστών από την Ελλάδα.

Ομοίως δεν φαίνεται να δίνει σημασία στο γεγονός ότι η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, με αφορμή την επίσκεψη του Ερντογάν στα Κατεχόμενα, κατέστησε σαφές πως η ΕΕ θα παρακολουθεί στενά την επίσκεψη «και δεν πρόκειται ποτέ να δεχθεί οτιδήποτε παραπέμπει στην πρόταση για λύση δύο κρατών».

Ευρισκόμενος λοιπόν «με την πλάτη στο τοίχο» στα εσωτερικά ζητήματα, ο Ερντογάν προσπαθεί να αποπροσανατολίσει την τουρκική κοινή γνώμη από τα προβλήματα της καθημερινότητας, διατηρώντας συμπεριφορά «υπερδύναμης», που είναι σε θέση να επιβάλει τις απόψεις της και να δημιουργεί τετελεσμένα.

Προσκρούει ωστόσο στις προϋποθέσεις που έθεσε η ΕΕ, αφενός για τη χρηματοδότηση του Μεταναστευτικού και αφετέρου για την Τελωνειακή Ενωση. Η επιλογή να συνεχίσει τις προκλήσεις κοστίζει στην Τουρκία, αφού η οικονομία της εξασθενεί και τα περιθώρια στενεύουν.

Η τουρκική κυβέρνηση ουσιαστικά αυτοπαγιδεύτηκε και τώρα πρέπει να βρει τη χρυσή τομή μεταξύ της ακολουθητέας εξωτερικής πολιτικής και των απαιτήσεων της ΕΕ αλλά και των ΗΠΑ. Σε αντίθετη περίπτωση τα εσωτερικά της προβλήματα θα συνεχίζουν να διογκώνονται με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το μέλλον του καθεστώτος…

Ο Στέφανος Σωτ. Γκίκας είναι βουλευτής Κέρκυρας της Νέας Δημοκρατίας