Μάο Τσετούνγκ, ένας μεγάλος επαναστάτης

Πέρα από τη νίκη της επανάστασης το 1949 στη μεγάλη του χώρα και τον βαθύ, προοδευτικό κοινωνικό μετασχηματισμό της, μέσα από τη μεγαλειώδη «Μεγάλη Πορεία», με το «Ενιαίο Μέτωπο» και τον «Παρατεταμένο Πόλεμο», με την «περικύκλωση των πόλεων από την ύπαιθρο», πέρα από την υποστήριξη σε εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα στις «ζώνες των θυελλών» και την έμπνευση που παρείχε σε κινήματα νεολαίας στη Δύση και σε όλο τον κόσμο, υπάρχουν τα πολύτιμα διδάγματα και οι παρακαταθήκες που άφησε ο Μάο Τσετούνγκ για το κομμουνιστικό κίνημα.

«Υπάρχει ένας αριθμός εκπροσώπων της αστικής τάξης στην Κεντρική Επιτροπή και στο κόμμα (…) Οι εκπρόσωποι αυτοί (…) είναι μια συμμορία αντεπαναστατών ρεβιζιονιστών. Μόλις ωριμάσουν οι συνθήκες, θα αρπάξουν την εξουσία και θα μετατρέψουν τη δικτατορία του προλεταριάτου σε δικτατορία της αστικής τάξης». Τα λόγια του Μάο, με την κήρυξη της Πολιτιστικής Επανάστασης το 1966, μοιάζουν σαν πρωθύστερη απάντηση όχι μόνο σε ερωτήματα που αφορούν κατοπινές εξελίξεις στην Κίνα, αλλά και σε ερωτήματα που απασχόλησαν πλατιές μάζες αγωνιστών της Αριστεράς, μετά την παλινόρθωση του καπιταλισμού στις πρώην σοσιαλιστικές χώρες.

Οι προβλέψεις του μπορούν να χαρακτηριστούν «προφητικές». «Αν η ταξική πάλη και η δικτατορία του προλεταριάτου ξεχαστούν, τότε πολύ σύντομα, σε λίγα μόνο χρόνια, σε μια δεκαετία ή το πολύ σε μερικές δεκαετίες, θα γίνει αναπόφευκτα αντεπαναστατική παλινόρθωση σε εθνική κλίμακα». «O ρεβιζιονισμός στην εξουσία είναι η αστική τάξη στην εξουσία». «Κάνουμε την επανάσταση και δεν ξέρουμε πού βρίσκεται η αστική τάξη. Βρίσκεται μέσα στο κόμμα, είναι οι υπεύθυνοι του κόμματος που πήραν τον καπιταλιστικό δρόμο».

H Πολιτιστική Επανάσταση υπήρξε η έμπρακτη εφαρμογή της θεωρίας του Μάο για τη συνέχιση της επανάστασης κάτω από τις συνθήκες της δικτατορίας του προλεταριάτου. H θεωρία αυτή – η σπουδαιότερη σύγχρονη συνεισφορά στο θησαυροφυλάκιο του μαρξισμού-λενινισμού – έδωσε μια ολοκληρωμένη απάντηση στο ζήτημα αν οι αντιθέσεις, οι τάξεις και η ταξική πάλη υπάρχουν ακόμα και ύστερα από τη βασική ολοκλήρωση του σοσιαλιστικού μετασχηματισμού στην ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής και αν παραμένει αναγκαία η συνέχιση της σοσιαλιστικής επανάστασης.

H ιστορική πείρα θα επικυρώσει τα συμπεράσματα που διαμορφώθηκαν μέσα από την εμπειρία της κυριαρχίας του ρεβιζιονισμού και της έναρξης της καπιταλιστικής παλινόρθωσης στην ΕΣΣΔ, το 1956. «Πολιτιστική επανάσταση» είχε γίνει και εκεί, επί Λένιν και Στάλιν. Στην περίπτωση όμως αυτή, γίνονταν βασικά λόγος για τη μεγάλη προσπάθεια ανύψωσης του μορφωτικού και εκπολιτιστικού επιπέδου των μαζών. H Πολιτιστική Επανάσταση στην Κίνα είχε τον χαρακτήρα ενός μεγάλου πολιτικού κινήματος, εναντίον των καπιταλιστικών δυνάμεων και των παραδόσεων της παλιάς κοινωνίας. H μορφή με την οποία εκδηλώθηκε, με εκατομμύρια μαζών να κινητοποιούνται σ’ έναν θυελλώδη και παρατεταμένο αγώνα, ήταν πρωτόγνωρη. Το κάλεσμα του Μάο ήταν να βγουν στο προσκήνιο, οι πραγματικοί δημιουργοί της ιστορίας.

«Εμπιστευθείτε τις μάζες, βασιστείτε σ’ αυτές, σεβαστείτε τις πρωτοβουλίες τους». Το κάλεσμα γίνεται όχι καταργώντας το κόμμα σαν μαχητική εμπροσθοφυλακή της σοσιαλιστικής κοινωνίας, σαν τη «σπίθα που μπορεί να ανάψει τη φωτιά σε όλο τον κάμπο», αλλά ανοίγοντάς το στις μάζες. Οι μάζες καλούνται να κρίνουν το ίδιο το έργο του κόμματος και το κόμμα να δείξει σ’ αυτές τις αδύναμες πλευρές του.

H Πολιτιστική Επανάσταση, αν και δεν κατόρθωσε να αποτρέψει τελικά την αναρρίχηση των ρεβιζιονιστών στην εξουσία στην Κίνα, πρόσφερε ωστόσο ανεκτίμητα διδάγματα, αποτελώντας μια πολύτιμη εμπειρία.

Ο Παύλος Αλεξίου είναι μέλος του Μ-Λ ΚΚΕ