Μπορεί να τα απορροφήσει;

Το περιστατικό είναι αληθινό. Το διηγήθηκε ο υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων Αδ. Γεωργιάδης, προχθές μιλώντας σε συνέδριο. Εγινε το 2019 λίγες μέρες μετά τις εκλογές και αφορούσε το έργο του Ελληνικού. Οπως είπε είχε συγκληθεί μια σύσκεψη με 9 υπουργούς και δεκάδες υπηρεσιακούς, στην οποία κατέληξαν ότι οι δύο μεγάλες κοινές υπουργικές αποφάσεις που θα ξεμπλόκαραν τον διαγωνισμό για το καζίνο θα εκδίδονταν στις 10 Αυγούστου του ίδιου έτους. «Μετά τη σύσκεψη με πλησιάζει ο τεχνικός μας σύμβουλος ο πρόεδρος του ΤΕΕ Γ. Στασινός και μου λέει: οι αποφάσεις θα βγουν στις 28 Αυγούστου. Μας πώς του λέω εμείς άλλο αποφασίσαμε. Και μου απαντάει ότι στο ένα υπουργείο η αρμόδια διευθύντρια δεν θέλει να υπογράψει. Θα πρέπει να φύγει διακοπές, ώστε στη συνέχεια ο αναπληρωτής της να το προχωρήσει. Στο άλλο υπουργείο ο υπάλληλος ήταν τσακωμένος με τον προϊστάμενό του και θα χρειαστούν μερικές μέρες να ξεπεραστεί. Οι αποφάσεις εκδόθηκαν στις 28 Αυγούστου το απόγευμα», κατέληξε ο υπουργός. Η δουλειά έγινε. Η γραφειοκρατία ξεπεράστηκε. Αλλά έδειξε πόσο ισχυρή είναι. Πανίσχυρη. Δεν λογαριάζει ούτε χρονοδιαγράμματα, ούτε ανάγκες.

Το θέμα επανέρχεται έντονα καθώς η χώρα αντιμετωπίζει μια τεράστια πρόκληση, η οποία αποτελεί και το ερώτημα του ενός εκατομμυρίου για την Ελλάδα στην παρούσα φάση: αν μπορεί να απορροφήσει όλα αυτά τα δεκάδες δισεκατομμύρια του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ και τα ακόμα περισσότερα που θα μοχλευτούν από ιδιωτικά κεφάλαια και τραπεζικό δανεισμό.

Αν το καταφέρει, τότε και η ζημιά της πανδημίας θα καλυφθεί γρήγορα και η οικονομία θα βρεθεί στην καλύτερή της κατάσταση των πολλών τελευταίων δεκαετιών. Αν δεν τα καταφέρει τότε καχεξία, εσωστρέφεια και μιζέρια θα επανακάμψουν στη χώρα. Το ζήτημα δεν είναι τόσο απλό του στυλ «έχω τα λεφτά και τα μοιράζω». Ποτέ δεν ήταν. Οι ευρωπαίοι γραφειοκράτες είχαν καταλάβει αρκετά νωρίς ότι είναι πιο σημαντικό να συγκρατούν με μια τεράστια «χαρτούρα» παλαιότερα και έναν τεράστιο όγκο δεδομένων σήμερα, τις τοπικές κυβερνήσεις, παρά να τις διευκολύνουν. Προτιμούσαν να αναπαράγουν την τοπική γραφειοκρατία σε κοινοτικό επίπεδο. Το αποτέλεσμα ήταν το ίδιο αποτυχημένο όπως και σε εθνικό επίπεδο. Τα λεφτά υπήρχαν, αλλά «λίμναζαν».

Οπότε, αν κάποιος σκεφτεί τους ρυθμούς απορροφήσεων των κοινοτικών κονδυλίων προ Covid η απάντηση στο ερώτημα εάν μπορούν να απορροφηθούν τόσα χρήματα, είναι ένα ξεκάθαρο όχι. Δεν μπορούμε να τα απορροφήσουμε. Σίγουρα όχι εντός 5 ή 6 έτων.

Ωστόσο στην εποχή Covid το σκηνικό άλλαξε. Οι κανόνες μεν χαλάρωσαν από ευρωπαϊκής πλευράς αλλά και η εγχώρια γραφειοκρατία έδειξε να υποχωρεί. Μπροστά στην ανάγκη έκανε ένα βήμα πίσω ως προς τις καθυστερήσεις και πολλά μπροστά ως προς την ταχύτητα. Κοινοτικά προγράμματα που άλλοτε ήθελαν δύο χρόνια ωρίμανσης και άλλα δύο για εκταμιεύσεις, στήθηκαν εν μέσω κορωνοϊού και καραντίνας, σε ένα βράδυ. Δέχτηκαν αιτήσεις σε ένα μήνα και μετά από λίγες μέρες άρχισαν τις εκταμιεύσεις.

Στο μετά Covid σκηνικό που η ανάγκη απορροφήσεων είναι μεγαλύτερη, οι ταχύτητες πρέπει να παραμείνουν οι ίδιες. Δεν υπάρχει περιθώριο να χαθεί και αυτή η ευκαιρία. Στην κυβέρνηση δείχνουν να το έχουν καταλάβει, αλλά ανησυχούν. Οχι μόνο για το πώς θα αντιδράσει η εγχώρια γραφειοκρατία, αλλά κάτι ακούγεται ότι επιστρέφουν από τις Βρυξέλες και οι προ Covid αργοκίνητες διαδικασίες…