Ανάπτυξη χωρίς υγιή παιδιά δεν γίνεται

Η υπόθεση του θανάτου της 14χρονης στη Θεσσαλονίκη μετά από τοποθέτηση δακτυλίου στομάχου, μας έφερε αντιμέτωπους με ένα σωρό προβληματισμούς. Πάνω από όλα, όμως, πρέπει να πούμε δυο λόγια για την υγεία των παιδιών στη χώρα μας.

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το 40% περίπου των παιδιών στην Ελλάδα είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα και τα τελευταία χρόνια καταγράφονται περιστατικά με άπνοια, προδιαβήτη και λιπώδη διήθηση στο συκώτι. Με τέτοια ποσοστά μάλλον πρέπει να το δούμε κοινωνικά και συστημικά. Μαζί με το κάπνισμα η παιδική παχυσαρκία θεωρείται ο μεγαλύτερος κίνδυνος στη δημόσια υγεία. Αλλά ενώ για το τσιγάρο το κράτος προνοεί, για την παχυσαρκία δεν μιλάμε, ίσως γιατί φοβόμαστε μη μας μπερδέψουν με κάτι πολιτεύτριες που σχολιάζουν τα μπούτια των γυναικών στο Twitter. Το κενό πολιτικών και σοβαρής συζήτησης καλύπτουν οι επικίνδυνες δίαιτες, «γρήγορες λύσεις» και γελοία «πρότυπα ομορφιάς». Η φτώχεια ή/και η έλλειψη χρόνου ευνοούν την κατανάλωση επεξεργασμένων, τα σχολικά κυλικεία συνήθως πουλάνε αηδίες και μια εθνική πολιτική σχολικού γευματισμού ως μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας, ακούγεται περίπου σαν σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Πού καταλήγουμε; Το 50% όσων περάσουν την εφηβική ηλικία ως παχύσαρκοι θα είναι και παχύσαρκοι ενήλικες. Με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την υγεία τους.

Παράλληλα, ξέρουμε ότι τα χρόνια της κρίσης κι η πανδημία έχουν αφήσει αποτυπώματα στην ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων. Εκπλήσσεται κανείς που αναπτύσσουν καταθλιπτικά επεισόδια, διατροφικές διαταραχές και προβλήματα κοινωνικοποίησης; Που κάνουν ή υφίστανται bullying; Οταν τα ίδια και χειρότερα τραβάνε κι ενήλικοι κι όταν η ψυχική υγεία θεωρείται ταμπού ή «σπορ» για τις ελίτ; Ποιος θα είναι αυτός που θα διαγνώσει, θα βοηθήσει, θα καθοδηγήσει παιδιά, γονείς και εκπαιδευτικούς αν όχι ο ειδικός ψυχικής υγείας; Τι προβλήματα θα έχουν ως ενήλικες αν δεν το προλάβουμε;

Για να το πούμε απλά: Είναι κάπως αντιφατικό να επενδύει ένα κράτος στην ανάπτυξή του χωρίς να διαπλάθει τους μελλοντικούς πολίτες του. Είναι πολλά τα προβλήματα και πολλές οι υποθέσεις παιδικής δυστυχίας που έρχονται στη δημοσιότητα για να συνεχίσουμε να προσποιούμαστε ότι η ευθύνη για την υγεία των παιδιών επαφίεται αποκλειστικά στους γονείς τους και πως η υπάρχουσα ενημέρωση και κρατική μέριμνα αρκεί.