Οταν το άγχος λειτουργεί ως… ξυπνητήρι

Τα μάτια είναι βαριά και το σώμα κουρασμένο, παρ’ όλα αυτά ο νυχτερινός ύπνος δεν είναι δεδομένος. Γιατί όμως, παρά την κόπωση, αρκετοί άνθρωποι νιώθουν τον εγκέφαλό τους να… υπερλειτουργεί τη στιγμή που ακουμπούν το κεφάλι τους στο μαξιλάρι; Και γιατί οι αγωνίες ξεπηδούν την ώρα που θα έπρεπε να ησυχάζουν; Η ψυχολόγος της κλινικής Cleveland στις ΗΠΑ, Susan Albers, εξηγεί πως το άγχος κατά τη διάρκεια της νύχτας αποτελεί… τυραννία για πολλούς ανθρώπους, εντούτοις υπάρχουν τρόποι να το χαλιναγωγήσει κανείς.

Στο ερώτημα γιατί το άγχος βρίσκει διέξοδο κατά τη διάρκεια της νύχτας, η ειδικός εξηγεί ότι τότε ο εγκέφαλος «αδειάζει» και άρα στρέφεται σε όλα εκείνα τα ζητήματα που τον απασχόλησαν κατά τη διάρκεια της ημέρας. Το πρόβλημα όμως είναι ότι «ξυπνάνε» ζητήματα που δεν μπορούν να επιλυθούν εκείνη τη δεδομένη στιγμή.

«Ολα εκείνα τα θέματα που παραγκωνίστηκαν κατά τη διάρκεια της ημέρας, έρχονται στο προσκήνιο. Και καθώς δεν υπάρχουν άλλες απαιτήσεις για να εκπληρωθούν, απορροφώντας την προσοχή σας, οι ανησυχίες γίνονται πιο έντονες και πιο δυνατές», εξηγεί.

Επιπλέον, το χρόνιο στρες προκαλεί ένα σύνολο αντιδράσεων στο σώμα που ξεκινά από τον υποθάλαμο και το συμπαθητικό νευρικό σύστημα και καταλήγει στα επινεφρίδια με την απελευθέρωση κορτιζόλης και κατεχολαμινών. Αυτή όμως η ανισορροπία επιφέρει άμεσες ή έμμεσες επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία συνολικά και ειδικά στον ύπνο. Μάλιστα, όπως προειδοποιεί η Susan Albers, όταν τα προβλήματα ύπνου επιμένουν, πιθανόν να αποτελούν μια ειδοποίηση του οργανισμού πως λυγίζει από το στρες. Σε κάθε περίπτωση η κακή ποιότητα ύπνου οδηγεί σε έναν φαύλο κύκλο υπό την έννοια ότι η εξάντληση πρωταγωνιστεί την επόμενη ημέρα με αποτέλεσμα να διαταράσσονται οι φυσικοί ρυθμοί του οργανισμού.

«Αυτό όμως κάνει τους ανθρώπους πιο ευάλωτους στο άγχος κατά τη διάρκεια της ημέρας και κατά συνέπεια και κατά τη διάρκεια της νύχτας», εξηγεί η ψυχολόγος της κλινικής Cleveland.

Επενδύστε στη ρουτίνα
– Το να τρώει κανείς την ίδια ώρα κάθε μέρα βοηθά στη ρύθμιση του κιρκαδικού ρυθμού (ή αλλιώς του βιολογικού ρολογιού).

– Συνεπώς, το πρωινό είναι το πιο σημαντικό γεύμα για έναν επιπλέον λόγο: στέλνει σήμα στον οργανισμό να… ξυπνήσει.

– Η τακτική φυσική άσκηση κατά τη διάρκεια της ημέρας απελευθερώνει τις ενδορφίνες (γνωστές και ως οι ορμόνες της ευτυχίας) και μειώνει τα επίπεδα της κορτιζόλης (που ενοχοποιείται για το στρες).

– Οταν κοιμάται κανείς την ίδια ώρα κάθε βράδυ στην ουσία εκπαιδεύει τον οργανισμό του πότε να νυστάζει.

Επιπλέον και όπως σημειώνει η Susan Albers είναι εξίσου σημαντικό να χτιστεί μία γέφυρα ανάμεσα στην ένταση της ημέρας και την ηρεμία της νύχτας. Συστήνει στο πλαίσιο αυτό, 30 λεπτά πριν να κατευθυνθεί κανείς στο υπνοδωμάτιό του να αφιερωθεί σε δραστηριότητες που θα συνδράμουν στη χαλάρωση – π.χ. ένα ζεστό μπάνιο ή ανάγνωση ενός βιβλίου.

Τα σνακ για καλό ύπνο
– Πιείτε ένα ποτήρι χυμό κερασιού. Μελέτες έχουν δείξει ότι η κατανάλωση τάρτας κερασιού οδηγεί σε έως και 85 λεπτά περισσότερου ύπνου. Η αιτία; Τα κεράσια αποτελούν καλή πηγή μελατονίνης – της ορμόνης που βοηθά τον οργανισμό μας να γνωρίζει πότε είναι ώρα για ύπνο και πότε είναι η ώρα να ξυπνήσουμε.

– Οι πορτοκαλί πιπεριές, τα καρύδια, η μουστάρδα, ο λιναρόσπορος, το κάρδαμο, τα κρεμμύδια, η ντομάτα και η γαλοπούλα είναι επίσης τρόφιμα πλούσια σε μελατονίνη.

– Μία κούπα χαμομήλι έχει αποδειχθεί ότι βοηθά σημαντικά στη μείωση του άγχους, ευνοώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο τον ύπνο.

– Πείτε όχι στην καφεΐνη, καθώς «κλέβει» τον ύπνο και επιδεινώνει το άγχος.

Τρόποι χαλάρωσης
Το στρες είναι η αιτία που ορισμένοι ξυπνούν μέσα στη νύχτα, εντούτοις όπως εξηγεί η ψυχολόγος της κλινικής Cleveland υπάρχουν τρόποι που μπορούν να εμποδίσουν το στριφογύρισμα στο κρεβάτι.

– Τοποθετήστε ένα ημερολόγιο στο κομοδίνο σας. «Καταγράψτε τις ανησυχίες σας σε αυτό. Η τεχνική αυτή συνήθως βοηθά στο να υποχωρήσουν οι αρνητικές σκέψεις.

– Ακούστε χαλαρωτική μουσική. Μελέτες έχουν δείξει ότι οι ήρεμες μελωδίες βοηθούν το νευρικό σύστημα να χαλαρώσει. Μάλιστα, έχει παρατηρηθεί ότι ο καρδιακός ρυθμός μειώνεται όπως και η αρτηριακή πίεση.

– Εάν δεν μπορείτε να κοιμηθείτε σηκωθείτε από το κρεβάτι. Είναι σημαντικό όμως να αφιερωθείτε σε μία δραστηριότητα που δεν θα αφυπνίσει τον οργανισμό. Η ειδικός μάλιστα προτείνει εργασίες ρουτίνας όπως είναι για παράδειγμα το δίπλωμα των ρούχων.