Προς μια χωρίς αποκλεισμούς {LF}βιώσιμη ανάπτυξη

Η κοινωνική και οικονομική ανάκαμψη της Ευρώπης θα επιτευχθεί μόνο όταν τα ποσά των σχεδίων ανάκαμψης και της πολιτικής συνοχής διοχετευτούν ώστε να διασφαλιστούν νέες ευκαιρίες, δημιουργηθεί ποιοτική απασχόληση, μειωθούν η φτώχεια και ο αποκλεισμός, προωθηθεί η επιχειρηματικότητα, αυξηθούν οι δεξιότητες των εργαζομένων και διασφαλιστεί η πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες.

Οπως δήλωσαν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, οι κοινωνικοί εταίροι, οι οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών και τα κράτη-μέλη στην κοινωνική σύνοδο κορυφής στο Πόρτο τον Μάιο του 2021, τόσο οι επενδύσεις όσο και οι μεταρρυθμίσεις θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για την έξοδο από την οικονομική και κοινωνική κρίση, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα της Ευρώπης σε μελλοντικούς κλυδωνισμούς, με βάση την χωρίς αποκλεισμούς βιώσιμη ανάπτυξη, την αξιοπρεπή εργασία και την κοινωνική δικαιοσύνη.

Οι προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ενωσης για το 2022 θα πρέπει να πηγάζουν από τις ακόλουθες αξίες: ανθρώπινη αξιοπρέπεια, ελευθερία, δημοκρατία, ισότητα, κράτος δικαίου και ανθρώπινα δικαιώματα. Για μια ασφαλή έξοδο από την κρίση, το πρόγραμμα εργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα πρέπει να επικεντρωθεί στην αναδιάρθρωση και τη βελτίωση της οικονομίας και της κοινωνίας μας με βάση αυτές τις αξίες και μέσω της απελευθέρωσης του πλήρους δυναμικού της ενιαίας αγοράς, την επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης, την περαιτέρω προώθηση της κυκλικής οικονομίας και επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας στην ΕΕ το αργότερο μέχρι το 2050, καθώς και τη διασφάλιση της χρηστής διακυβέρνησης.

Για να γίνουν όλα αυτά, πρέπει να ανοίξει για τα καλά η συζήτηση σχετικά με τη μελλοντική απενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης ύστερα από συνολική αξιολόγηση της κατάστασης της οικονομίας με βάση ποσοτικά κριτήρια μέσα στο 2022. Επιπρόσθετα, θα πρέπει να γίνει επανέναρξη της διαδικασίας επανεξέτασης του πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ το συντομότερο δυνατόν. Αντί για μια «επιστροφή στο φυσιολογικό», απαιτείται μια «στροφή» σε ένα αναθεωρημένο και ισορροπημένο, προσανατολισμένο στην ευημερία πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης με πιθανή τη μονιμοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης.

Η παράταση του προσωρινού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων μέχρι το τέλος του 2022 είναι ένα ακόμη μέτρο που θα μπορούσε να λειτουργήσει. Τα κράτη-μέλη θα συνεχίσουν να χρησιμοποιούν την πλήρη ευελιξία που προβλέπεται από τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις για τη στήριξη της οικονομίας στο πλαίσιο της επιδημίας, με απόλυτο σεβασμό της δημοσιονομικής κατάστασης, τηρώντας παράλληλα και τους κανόνες ανταγωνισμού.

Μέσα σε όλα αυτά, η γαλλική προεδρία της ΕΕ το πρώτο εξάμηνο του 2022 θα κινηθεί με βασικό σύνθημα «ανάκαμψη, ισχύς και ιδιοκτησία» και αποτελεί ακόμη έναν σημαντικό θεματοφύλακα ότι η Ευρώπη μπορεί να τα καταφέρει χωρίς να αφήσει κανέναν πίσω.

Ο Γιώργος Μελέας είναι εθνικός εμπειρογνώμονας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, πρώην ακόλουθος στη Μόνιμη Ελληνική Αντιπροσωπεία