Η ήρα και το σιτάρι

H αντιπολίτευση σε μια δημοκρατία, λένε τα εγχειρίδια, αποτελεί πρώτα απ’ όλα έναν αντίπαλο πόλο εξουσίας: εμποδίζει την πλειοψηφία να ασκήσει μια πολιτική που πλήττει τα δικαιώματα και τις ελευθερίες. Ενσαρκώνει, στη συνέχεια, τη δυνατότητα μιας πολιτικής εναλλαγής: συμμετέχει έτσι στην ύπαρξη του πολιτικού πλουραλισμού. Επιτρέπει, τέλος, την ανανέωση του πολιτικού προσωπικού: όταν η πλειοψηφία χάνει την εξουσία, μια νέα γενιά βρίσκει τη θέση της στην αντιπολίτευση και ετοιμάζεται να αναλάβει σημαντικά αξιώματα στην περίπτωση μιας νέας νίκης.

Ο ΣΥΡΙΖΑ του Αλέξη Τσίπρα δεν εκπληρώνει την τρίτη λειτουργία. Οχι μόνο δεν προέβη σε κάποια ριζική ανανέωση του προσωπικού του μετά την εκλογική ήττα, αλλά υπερασπίζεται με μανία και όσους έχουν εμπλακεί σε σκάνδαλα της Πρώτης Φορά Αριστεράς. Ούτε υπηρετεί, εκ των πραγμάτων, την έννοια της πολιτικής εναλλαγής. Κολλημένος στις δημοσκοπήσεις, επενδύει στο σενάριο της ακυβερνησίας μετά τις εκλογές με απλή αναλογική που επέβαλε στο πολιτικό σύστημα.

Μένει ο πρώτος, πολύ σοβαρός, στόχος. Εδώ έχει ρίξει όλο το βάρος ο Αλέξης Τσίπρας κατηγορώντας, για παράδειγμα, την κυβέρνηση ότι ικανοποιεί τους ιδιοκτήτες κολεγίων μειώνοντας τον αριθμό των εισακτέων ή ότι καταργεί το οκτάωρο με το νέο νομοσχέδιο για το εργασιακό. Γνωρίζει ότι δεν συμβαίνει ούτε το ένα ούτε το άλλο. Βλέπει ότι δεν τον ακολουθούν σε αυτή την ισοπεδωτική κριτική ούτε οι ψηφοφόροι του. Αλλά είναι ο ορισμός του παλαιοκομματικού πολιτικού, δεν έχει άλλον τρόπο να ασκήσει αντιπολίτευση.

Ακόμη και σε πράγματα που έχει δίκιο, όπως η διαχείριση των οικονομικών της Νέας Δημοκρατίας, καταφεύγει σε μη πειστικά επιχειρήματα, ισχυριζόμενος ότι ο Πρωθυπουργός κρύβεται ή ότι ο Πρόεδρος της Βουλής τού κλείνει τα μικρόφωνα. Αν αυτό εννοεί όταν λέει ότι δεν θα αφήσει σε χλωρό κλαρί τον Μητσοτάκη και την κυβέρνηση, θα συνεχίσει να αναρωτιέται τι έχουν τα καημένα και ψηφίζουν δαγκωτό Δεξιά.

Μένουν τα εθνικά ζητήματα, που βρίσκονται και στην επικαιρότητα. Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ επιδιώκει εδώ, όπως είναι φυσικό, να εκμεταλλευτεί τη διαίρεση του κυβερνώντος κόμματος. Δεν είναι εύκολο. Το «Βορειομακεδονικό», μια από τις λίγες επιτυχίες της κυβέρνησής του, δεν ενδιαφέρει πια κανέναν και η προαναγγελλόμενη ανταρσία τελειωμένων πολιτικών όπως ο Σαμαράς και ενδεχομένως ο Καραμανλής το πολύ πολύ να χαρίσει πρόσκαιρα μερικά φύλλα παραπάνω στα έντυπα της βαθιάς Δεξιάς.

Τα ελληνοτουρκικά όμως έχουν μια δυναμική. Στη συνέντευξή του στο Star Channel, και αφού επανέλαβε βέβαια τα περί κόκκινων γραμμών για να μην κατηγορηθεί από τους σκληρούς του κόμματός του για ενδοτικότητα, ο Αλέξης Τσίπρας έστειλε μήνυμα στον Πρωθυπουργό ότι θα τον στήριζε στο ενδεχόμενο παραπομπής των διαφορών με τη γειτονική χώρα στη Χάγη. Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει το έναυσμα για τον διαχωρισμό της ήρας από το σιτάρι. Και ίσως για μια γενικότερη αναδιάρθρωση του πολιτικού σκηνικού.