«Στον αέρα» μετά τη θύελλα αντιδράσεων

Τι είναι τελικά το γυναικείο σώμα; Μια αναπαραγωγική μηχανή στην υπηρεσία κοινωνικών σκοπών ή ο φορέας μιας αυτόνομης ύπαρξης που έχει δικαίωμα να ζήσει με βάση τις ανάγκες και τα όνειρά της; Το ερώτημα απασχόλησε έντονα τη δημόσια σφαίρα μετά τη θύελλα αντιδράσεων που προκάλεσε η ανακοίνωση του 1ου Συνεδρίου Γονιμότητας στη χώρα μας. Ενός συνεδρίου με αναχρονιστικό και επικίνδυνο περιεχόμενο, καθώς με το διαφημιστικό σποτ του παρουσίαζε ως σχεδόν αποκλειστικό καθήκον των γυναικών την αναπαραγωγή, κατέκρινε τις γυναίκες που «ιεραρχούν τις σπουδές και τη δουλειά πάνω από τη μητρότητα» και που επιδιώκουν τελικά να γίνουν μητέρες στην ηλικία των 40. «Σκοταδισμός, θρησκοληψία και ρατσισμός» ήταν μερικές από τις λέξεις που κατέκλυσαν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε οργισμένες αναφορές για την εκδήλωση.

Στο συνέδριο, με θέμα τη γυναικεία αναπαραγωγή, περιλαμβάνονταν περισσότεροι από 60 ομιλητές, ανάμεσά τους ελάχιστες… γυναίκες. Μεγάλη παρουσία στον κατάλογο είχαν εκπρόσωποι της Εκκλησίας, δημοσιογράφοι και κρατικοί λειτουργοί, γεγονός που έκανε αρκετούς να αμφισβητήσουν τον «επιστημονικό» χαρακτήρα της διοργάνωσης.

Πλέον οι εργασίες του Συνεδρίου Γονιμότητας και Αναπαραγωγικής Αυτονομίας: Ορια και Επιλογές τίθενται εν αμφιβόλω, καθώς υπό το βάρος των αντιδράσεων αρκετοί φορείς αναίρεσαν τη στήριξή τους σε αυτό. Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου ανακοίνωσε πως αποσύρει την αιγίδα της από το συνέδριο, ενώ αποσύρθηκαν από χορηγοί επικοινωνίας η ΕΡΤ και το ΑΠΕ. «Το δικαίωμα των γυναικών να επιλέγουν οι ίδιες για τις ζωές τους είναι αδιαμφισβήτητο. Η Γενική Γραμματεία Δημογραφικής, Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων σαφώς και αποσύρει τη συμμετοχή της από το Συνέδριο Γονιμότητας», ανακοίνωσε μέσω Twitter και η υφυπουργός για θέματα Δημογραφικής Πολιτικής και Οικογένειας Μαρία Συρεγγέλα.

Ελλειψη διασύνδεσης. «Και ξαφνικά, έρχεται η μέρα που κλείνεις τα πολλά. Κι έτσι απλά, αρχίζει ο απολογισμός. Οχι γι’ αυτά που έκανες, αλλά γι’ αυτά που θα έπρεπε να έχεις κάνει», ανέφερε η πρωταγωνίστρια στο σποτ που προκάλεσε τις αντιδράσεις. «”Αντε, τι κάθεσαι; Πότε θα παντρευτείς; Πότε θα γίνεις μάνα;”. Κι αναρωτιέσαι: Πέρασες στο Πανεπιστήμιο. Επιασες μια καλή δουλειά. Γνώρισες τον άνδρα των ονείρων σου. Και ξαφνικά μαθαίνεις πως αυτό το 4 στον διψήφιο αριθμό της ηλικίας σου δεν σου επιτρέπει να γίνεις μητέρα. “Τι έχω κάνει λάθος;”», συνέχιζε.

Οι επικριτές του συνεδρίου επεσήμαιναν σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης την παντελή έλλειψη διασύνδεσης του θέματος της υπογονιμότητας με τις πραγματικές συνθήκες που επικρατούν στην κοινωνία. «Οι ηλικίες στις οποίες απευθύνεται το βίντεο είναι η γενιά των Μνημονίων που βρέθηκε ξαφνικά με τέσσερις φορές κάτω τον μισθό της», ανέφεραν γυναίκες στα social media.

Δικαίωμα ελεύθερης βούλησης. Ανάμεσα σε όσους εξέφρασαν τον αποτροπιασμό τους για την ταύτιση της γυναικείας αξίας αποκλειστικά με τη μητρότητα υπήρξαν και δημόσια πρόσωπα. Ενα εξ αυτών η τραγουδίστρια Καίτη Γαρμπή, η οποία ανήρτησε μετάξυ άλλων στον προσωπικό της λογαριασμό στο Twitter: «Πριν από λίγο είδα το προωθητικό βίντεο και εξεπλάγην! Εδώ παρουσιάζουν τη γυναίκα σαν ένα κομμάτι μιας αναπαραγωγικής διαδικασίας χωρίς το δικαίωμα ελεύθερης βούλησης! ΝΤΡΟΠΗ! Δεν θα στήριζα ποτέ τέτοιες προσεγγίσεις και εννοείται πως εγώ και ο Διονύσης ΔΕΝ θα είμαστε εκεί!».

Κόμματα. Το θέμα προκάλεσε αντιδράσεις και στα κόμματα της αντιπολίτευσης, με τον Αλέξη Τσίπρα να δηλώνει πως «η αυτοδιάθεση του σώματος των γυναικών είναι αδιαπραγμάτευτη» και ότι «οι υπουργοί που παραμένουν ομιλητές στο συνέδριο είναι έκθετοι στα μάτια των γυναικών και των ανδρών της χώρας μας» και τη Φώφη Γεννηματά να επισημαίνει πως «κανείς δεν θα μας γυρίσει στον μεσαίωνα. (…)Το δημογραφικό απαιτεί πολιτικές και πόρους από την πολιτεία, ας δεσμευτεί η κυβέρνηση, αντί να στηρίζει προσπάθειες που μας γυρίζουν δεκαετίες πίσω». Το ΚΚΕ έκανε λόγο για «σκοταδισμό» και τόνισε ότι «η απόσυρση της αιγίδας της ΠτΔ, μαζί με το μισό Υπουργικό Συμβούλιο δεν μπορεί να γίνει πλυντήριο για να ξεπλυθούν οι ευθύνες», ενώ το ΜΕΡΑ25 εξέφρασε «έντονη ανησυχία για την αναχρονιστική εθνοπατριαρχική πολιτική της ΝΔ που με συνέπεια υποβιβάζει και εργαλειοποιεί τη γυναίκα».