Το σύνδρομο του Παρμαντιέ

Ο Αντουάν Αγκοστίν Παρμαντιέ (1737-1813) ήταν ένας άξιος φαρμακοποιός και ένας γενναίος στρατιωτικός. Ο λόγος που σημάδεψε την ιστορία της Γαλλίας, όμως, ήταν ότι έσωσε τους συμπατριώτες του από τη λιμοκτονία του 18ου αιώνα πείθοντάς τους να τρώνε πατάτες, οι οποίες ως τότε θεωρούνταν διαβολικές και είχαν απαγορευτεί από την Εθνοσυνέλευση. Εκείνος, πάλι, τις είχε καταναλώσει κατά κόρον όταν τον είχαν αιχμαλωτίσει οι Πρώσοι και ήξερε πόσο θρεπτικές ήταν. Εσπειρε έτσι πατάτες σε μια έκταση που του είχε παραχωρήσει ο βασιλιάς και προσέλαβε ενόπλους για να τις φυλάνε, ώστε να δώσει την εντύπωση ότι είναι πολύτιμες. Το κόλπο έπιασε, οι γείτονες έκλεψαν τον απαγορευμένο καρπό (με τους φρουρούς να κάνουν τα στραβά μάτια) και η ομώνυμη πατατόσουπα είναι διάσημη από τότε.

Την ιστορία αυτή του πολυμήχανου Παρμαντιέ χρησιμοποίησε πρόσφατα ο ακόμη πιο πολυμήχανος Εμανουέλ Μακρόν για να εξηγήσει την αντίθεσή του στην υποχρεωτικότητα των εμβολιασμών. Τους Γάλλους δεν πρέπει να τους υποχρεώνεις, είπε, γιατί παράγουν αντισώματα. Οταν πάλι τους αφήνεις ελεύθερους, πείθονται. Στην υπόθεση των εμβολίων λειτούργησε λοιπόν το «σύνδρομο Παρμαντιέ»: ο κόσμος πίστεψε ότι είναι λίγα, είδε και τα ευεργετικά τους αποτελέσματα κι έσπευσε να επωφεληθεί.

Η χρησιμότητα της παραβολής για την Ελλάδα δεν είναι δεδομένη. Πρώτον, επειδή ο συλλογισμός του γάλλου προέδρου είναι ομολογουμένως πολύπλοκος. Δεύτερον, επειδή οι σχέσεις των Ελλήνων με τις πατάτες (κι ακόμη περισσότερο με τις πατάτες τηγανητές) δεν ήταν ποτέ ψυχρές: το σενάριο που θέλει τον Καποδίστρια να χρησιμοποίησε το 1828 ανάλογο τέχνασμα μ’ εκείνο του Παρμαντιέ για να μεταπείσει το χριστεπώνυμο πλήθος που φώναζε «Κάτω ο Αλούτερος με τις πατάτες του!» ανήκει μάλλον στη σφαίρα της φαντασίας. Αρα πρέπει να βρεθεί άλλος ήρωας.

Μέχρι τότε, όμως, καλό θα ήταν να κλείσουν οι κυβερνώντες την εκκρεμότητα της υποχρεωτικότητας των εμβολιασμών, όχι βέβαια για τον γενικό πληθυσμό, αλλά για τις κατηγορίες εκείνες των εργαζομένων που έρχονται σε επαφή με αθώους και ανυποψίαστους πολίτες. Ο Πρωθυπουργός, για λόγους που είναι δύσκολο να εξηγηθούν, τράβηξε όσο μπορούσε την περίοδο χάριτος. Οι συνταγματολόγοι μίλησαν. Οι λοιμωξιολόγοι μίλησαν. Οι δικαιωματιστές μίλησαν. Οι πολιτικοί μίλησαν. Είναι καιρός να εξασφαλιστεί διά νόμου ότι όσοι αρνούνται να εμβολιαστούν δεν θα έχουν άλλο την ευκαιρία να μεταδώσουν τον ιό.

Στο κάτω κάτω η δημόσια υγεία είναι μάλλον πιο πολύτιμο αγαθό από την εργασία. Αν λοιπόν η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να αψηφήσει τις αντιδράσεις και να προχωρήσει στην ψήφιση του επίμαχου νομοσχεδίου στο όνομα της προστασίας της εργασίας, έχει χίλιους λόγους παραπάνω να ξεπεράσει τις επιφυλάξεις της και να ακολουθήσει τον δρόμο που χάραξε ο Ντράγκι – στο όνομα της προστασίας της υγείας.