Ασφαιρα πυρά

Η πρόθεση της αξιωματικής αντιπολίτευσης – σε συνεννόηση και με άλλα κόμματα; – να υποβάλει πρόταση μομφής κατά της κυβέρνησης – ή μήπως μόνο κατά του υπουργού Εργασίας; – είναι θεσμικά προβλεπόμενη αλλά πολιτικά απέλπιδα. Αν κατατεθεί, θα «κάψει» ένα κοινοβουλευτικό χαρτί για τουλάχιστον έξι μήνες (είναι το διάστημα που απαιτεί το άρθρο 84 παρ. 2 του Συντάγματος για την κατάθεση νέας πρότασης μομφής) αλλά κυρίως θα σφραγιστεί με μια βέβαια επικράτηση της κυβέρνησης και ίσως και με μια συνειδητοποίηση της κοινωνίας ότι το λοιδορούμενο εργασιακό νομοσχέδιο είναι κάθε άλλο παρά επαναστατικό.

Υπάρχουν, από θεσμική άποψη, δύο ειδών μομφές κατά της κυβέρνησης ή μέλους της (η διαδικασία είναι ίδια και στις δυο περιπτώσεις). Εκείνες που θα μπορούσαν να έχουν ως αποτέλεσμα την «απόσυρση της εμπιστοσύνης της Βουλής», κατά τη συνταγματική διατύπωση, δηλαδή να οδηγήσουν σε πτώση της κυβέρνησης: προϋπόθεση είναι είτε η κυβέρνηση να μη διαθέτει ή να διαθέτει οριακά την απόλυτη πλειοψηφία (για να εγκριθεί η πρόταση δυσπιστίας απαιτούνται τουλάχιστον 150 ψήφοι), είτε η μομφή να κατατίθεται για ζήτημα που να μπορεί να συγκεντρώσει και ψήφους της πλειοψηφίας. Είναι προφανές ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση τίποτα από τα δύο δεν συμβαίνει. Το δεύτερο, και πιο σύνηθες, είδος μομφής είναι το καθαρά συμβολικό-επικοινωνιακό: η αντιπολίτευση επιλέγει ένα θέμα αιχμής που θεωρεί ότι θα της επιτρέψει να περάσει στην κοινωνία τις απόψεις της και να κερδίσει πολιτικούς πόντους ή έστω τις εντυπώσεις. Και αυτό, στην προκείμενη περίπτωση, είναι σχεδόν απίθανο να συμβεί.

Και τούτο γιατί ούτε το ίδιο το νομοσχέδιο προσφέρεται – μάλλον ήπιες εργασιακές αλλαγές, κάποιες συζητήσιμες και κάποιες άλλες συμβαδίζουσες με τις ανάγκες των καιρών -, ούτε η κυβερνητική μέθοδος υπήρξε απαξιωτική – έγιναν δεκτές αρκετές βελτιωτικές τροποποιήσεις -, ούτε οι κραυγές για «εργασιακούς μεσαίωνες» είναι πειστικές. Το δε, μέχρι στιγμής, αντιπολιτευτικό δείγμα – τσιτάτα, έλλειψη προετοιμασίας, διαστρεβλώσεις, άγνοια ή παρανόηση του διεθνούς περιβάλλοντος – δεν προοιωνίζεται καμία υπεροχή κατά την τριήμερη κοινοβουλευτική συζήτηση. Αντίθετα, αναδεικνύει τις προθέσεις του διαβήματος: συσπείρωση διά της φασαρίας – τακτική που συνήθως συσπειρώνει την κυβέρνηση και αποξενώνει την κοινωνία και από τους φωνασκούντες και από την πολιτική. Το ότι η αξιωματική αντιπολίτευση αποκαλεί μια σύγκρουσή της με την κυβέρνηση ως «μητέρα όλων των μαχών», δεν σημαίνει ούτε ότι είναι, ούτε ότι η κοινωνία το συμμερίζεται. Πόσω μάλλον όταν η προηγούμενη κυβέρνηση κάθε άλλο παρά διακρίθηκε για την προστασία των εργαζομένων. Το να λειτουργήσει μια τέτοια επιλογή ως μπούμερανγκ διευκολύνει το γεγονός ότι γίνεται σε μια χρονική περίοδο κατά την οποία η αξιωματική αντιπολίτευση είναι εκείνη που δεν έχει από πού να πιαστεί.

Ο Κώστας Μποτόπουλος είναι συνταγματολόγος