Ενα ραντεβού «καλής θέλησης»

Ελπίδες για αλλαγή του κλίματος ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία γέννησε η εξέλιξη της επίσκεψης του τούρκου υπουργού Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου στην Αθήνα, η οποία και κλείδωσε τη συνάντηση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η συνάντηση κορυφής καθορίστηκε να γίνει σε ουδέτερο έδαφος, στις Βρυξέλλες, στις 14 Ιουνίου και στο περιθώριο της Συνόδου του ΝΑΤΟ, έστω και αν η «διπλωματία της αγκαλιάς» δεν κατάφερε να διαλύσει τα σύννεφα δυσπιστίας στην Αθήνα. Μέγαρο Μαξίμου και υπουργείο Εξωτερικών άλλωστε υπογραμμίζουν ότι το φιλικό κλίμα δεν πρέπει να «ξεγελά κανένα», σύμφωνα και με τον Νίκο Δένδια, καθώς οι διαφωνίες παραμένουν και εκφράστηκαν στο σύνολό τους και στην επίσκεψη Τσαβούσογλου.

Η ελληνική πλευρά έχει ήδη αρχίσει να μετράει αντίστροφα για τη συνάντηση Κυριάκου Μητσοτάκη – Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με όλες τις λεπτομέρειες να εξετάζονται και να σχεδιάζονται βήμα βήμα. Στόχος για την Αθήνα, παρά τις διαφωνίες, να εμπεδωθεί η ανάγκη για διάλογο και αποφυγή των εντάσεων και προσπάθεια διαχείρισης των διαφορών. Δεν πρέπει ωστόσο να δοθεί και η ευκαιρία στην τουρκική πλευρά να αξιοποιηθεί η συνάντηση επικοινωνιακά προς όφελός της ή να επιμείνει στην αδιαλλαξία των θέσεών της και να κερδίσει τις εντυπώσεις «καλής θέλησης».

Διπλωματικές πηγές με γνώση των εξελίξεων τόνιζαν στα «ΝΕΑ» ότι η στροφή της τουρκικής πλευράς προς πιο σκληρές θέσεις, που δεν αφήνουν κανένα περιθώριο ελιγμών, έχει καταγραφεί σε όλα τα πεδία του διαλόγου, τόσο της ηγεσίας της διπλωματίας, όσο και σε τραπέζια όπως αυτό των διερευνητικών επαφών.

Για την Αθήνα, ωστόσο, οι διαφωνίες με την Αγκυρα δεν σημαίνουν αιτία για παύση του διαλόγου. Αντίθετα, είναι ένας επιπλέον λόγος για να παραμένον ανοιχτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας, όπως υπογραμμίζουν κυβερνητικές πηγές που δεν παραλείπουν να τονίζουν ότι όλα κρίνονται και όλα αξιολογούνται.

ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΑ – ΚΥΠΡΙΑΚΟ. Η ελληνική πλευρά δεν παραλείπει να τονίζει την ανάγκη η Τουρκία να μείνει μακριά από την πολιτική των προκλήσεων και την παραβατική συμπεριφορά, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν θα υποχωρήσει από τη θέση της ότι τα ελληνοτουρκικά και το Κυπριακό δεν είναι διμερή ζητήματα, αλλά και ευρωπαϊκά, θέτοντας την Αγκυρα προ των ευθυνών της και ενόψει της κρίσιμης ευρωπαϊκής Συνόδου Κορυφής στο τέλος Ιουνίου, που θα είναι αποφασιστική για τις σχέσεις Βρυξελλών – Αγκυρας. Δεδομένου δε ότι η Τουρκία δίνει ιδιαίτερη βάση στη διεκδίκηση της θετικής ατζέντας από την Ευρώπη, η Αθήνα δεν παύει να σημειώνει ότι αυτή είναι αναλογική και αναστρέψιμη και εξαρτάται από τις κινήσεις της Αγκυρας.

ΕΡΝΤΟΓΑΝ ΜΕ ΜΠΑΪΝΤΕΝ. Αξίζει να σημειωθεί ότι, εκτός από το τετ α τετ Μητσοτάκη – Ερντογάν στις Βρυξέλλες κατά τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, κλείδωσε και η συνάντηση του τούρκου προέδρου με τον αμερικανό ομόλογό του Τζο Μπάιντεν, σε μια περίοδο που οι σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας δεν είναι οι καλύτερες. Με το αγκάθι των S-400 να παραμένει, τον Ερντογάν και άλλους τούρκους αξιωματούχους να εξαπολύουν πυρά κατά του Μπάιντεν και να συνδέουν τις ΗΠΑ με την τρομοκρατία, οι διπλωμάτες προβλέπουν μια συνάντηση δύσκολη, η οποία θα κρίνει πολλά και θα είναι καθοριστική για το τι μέλλει γενέσθαι στις σχέσεις Αγκυρας – Ουάσιγκτον.

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Ιούνιος είναι ένας καυτός μήνας για την ελληνική διπλωματία. Με δύσκολες ασκήσεις ισορροπιών, ενώ σημαντικός θα είναι και ο ρόλος του υφυπουργού Εξωτερικών Κώστα Φραγκογιάννη, ο οποίος έχει αναλάβει τις επαφές για τη θετική ατζέντα Ελλάδας – Τουρκίας σε ζητήματα «χαμηλής πολιτικής», που εκτιμάται ότι μπορούν να αλλάξουν το κλίμα.

Παρά την αίσθηση της Αθήνας ότι θα έχουμε «ήρεμα νερά» στο Αιγαίο, έστω και αν οι προκλήσεις μεσαίου μεγέθους και οι εμπρηστικές δηλώσεις δεν αναμένεται να πάψουν, δεν ισχύει το ίδιο και για την Κύπρο, όπου εκτιμάται ότι η Τουρκία θα επιχειρήσει να εξισορροπήσει την όποια υποχώρηση θεωρείται ότι κάνει απέναντι στην Ελλάδα.