Ο κακός, ο καλός και η Χάγη

Με έναν παπανδρεϊσμό της μορφής «όχι στα ιδιωτικά, ναι στα δημόσια», η κυβέρνηση πήρε ανάσα όταν ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου αποδείχθηκε… περίπου τζέντλεμαν. Ως άλλος Καίσαρ ήρθε (στη Θράκη και την Αθήνα), είδε (μουσουλμάνους στην πρώτη, την κυβέρνηση στη δεύτερη) και απήλθε με μικρές απώλειες. Γιατί δεν είδε μόνο. Είπε κιόλας: περί τουρκικής μειονότητας και σχολείων της Θράκης. Τα βασικά. Η Ελλάδα απάντησε κοφτά στον «κακό» ιδιώτη Μεβλούτ, ενώ αγκάλιασε τον «καλό» δημόσιο Τσαβούσογλου. Και ήταν όλοι ευχαριστημένοι. Μετά, η επίσκεψη στην Αθήνα πήγε ήρεμα, με κυρίαρχη τη νεόκοπη «θετική ατζέντα» και την ανακοίνωση για την επερχόμενη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν σε δύο εβδομάδες. Το μενού, πιθανότατα η πορεία προς τη Χάγη, θα είναι ένα πιάτο λίαν επικίνδυνο. Οπως εκείνο το δηλητηριώδες ψάρι που τρώνε στην Ιαπωνία και διάφοροι μένουν στον τόπο…

Δεν είναι παράδοξο ότι ο Τσαβούσογλου αποφάσισε τελικά να κάνει το ελάχιστο από αυτά που θα μπορούσε να αναμένει κανείς. Εδειξε χαρακτήρα και, κυρίως, έδειξε τακτική. Και μπορεί να πει κανείς πολλά για την Τουρκία και την πολιτική της, αλλά ένα δεν μπορεί: ότι δεν ξέρει από τακτικές. Ετσι λοιπόν τέθηκε το νέο ορόσημο: η προαναφερθείσα συνάντηση κορυφής. Τι θα βγει από εκεί; Γιατί μπορεί ο Τσαβούσογλου να μην έκανε εξυπνάδες στην Αθήνα, όμως δεν έκρυψε την ατζέντα του στις συζητήσεις, τα επτά σημεία της οποίας άφησε να διαρρεύσουν σε φίλα προσκείμενη τουρκική εφημερίδα πριν ανέβει στο αεροπλάνο. Και δεν πρέπει να ξεχνά κανείς ότι πέραν όλων των παραπάνω, που είχαν σχεδόν μονοπωλήσει την αναμονή και το ενδιαφέρον, υπήρξαν και οι συζητήσεις. Και μάλιστα αρκετά μακρές. Προδήλως εκεί τέθηκε το πλαίσιο στο οποίο θα κινηθεί και η συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν χωρίς αυτή τη στιγμή να είναι γνωστό ποιο ακριβώς είναι αυτό. Τα ενδεχόμενα πάντως είναι δύο: είτε κάποια από τις δύο πλευρές θα μετακινηθεί από τις γνωστές της θέσεις, είτε η συνάντηση της 14ης Ιουνίου θα καταλήξει στο τίποτα. Γιατί η αλλαγή συνόρων που θέλουν οι Τούρκοι δεν γίνεται.

Στο πρώτο ενδεχόμενο δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αποκλείεται να μετακινηθεί η Τουρκία. Αν υπάρξει μετακίνηση θα είναι από ελληνικής πλευράς. Και θα αφορά πιθανότατα την προσφυγή στη Χάγη. Εξ ου και η «θετική ατζέντα». Το άλλο ενδεχόμενο είναι να προκύψει πλήρες τέλμα. Σίγουρα, «θετική ατζέντα» και απαιτήσεις σαν αυτές της Τουρκίας είναι δύο καταστάσεις που δεν συμβαδίζουν. Αλλά με τη Χάγη «πουλιέται» μια χαρά. Υπό την προϋπόθεση ότι κάποιο από τα δύο μέρη θα κάνει ένα μεγάλο βήμα πίσω. Και δεν θα είναι η Τουρκία. Και για να επιτευχθεί ο στόχος της Χάγης όπως τη θέλουν, άξιζε ένα προσωρινό λεκτικό μορατόριουμ από την «επίσημη» Αγκυρα.

Η Τουρκία προσπαθεί να πάμε στη Χάγη όπως εκείνη θέλει. Αφησε λοιπόν προς στιγμήν στην άκρη τις ιαχές πολέμου και την απειλή γενικευμένης αστάθειας που θα σήμαινε η ελληνοτουρκική σύγκρουση. Και έβαλε τα καλά της για το Δικαστήριο. Αν το καταφέρει, θα έχει πετύχει όχι έναν αλλά δύο στόχους. Και κάνει γλύκες για να το πετύχει με τους όρους της. Που όμως σημαίνουν εκ προοιμίου ελληνική ήττα. Παράλληλα, έχει άμεση ανάγκη να βελτιώσει τη διεθνή ισορροπία της. Οχι με την Ελλάδα, αλλά με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι λίαν αμφιλεγόμενες επιλογές της τελικά δεν απέδωσαν αυτά που περίμενε. Αυτό ισχύει τόσο για τους ρωσικούς πυραύλους όσο και στην προσπάθειά της να εμφανιστεί ως ηγέτιδα δύναμη του μουσουλμανικού κόσμου. Ισχύει επίσης στη Λιβύη. Αυτά την αναγκάζουν να φρενάρει την απομάκρυνσή της από τη Δύση. Και η Χάγη βοηθάει να τους πάρουν πίσω. Πάντως ένα είναι βέβαιο: όλα θα κριθούν στην Ουάσιγκτον.