Τα 7 «κλειδιά» για το μέλλον της κτηματαγοράς

«Στιγμιαίο ανάχωμα» στη θετική πορεία της κτηματαγοράς αποτέλεσε η πανδημία του κορωνοϊού. Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, οι τιμές πώλησης των διαμερισμάτων συνέχισαν και το 2020 να κινούνται ανοδικά, παρά την ελαφρά επιβράδυνση που παρατηρήθηκε στους ρυθμούς αύξησης (η μέση ετήσια αύξηση των τιμών ανήλθε σε 4,2% έναντι αύξησης 7,2% το 2019). Η αγορά των ακινήτων απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή στην παρούσα φάση. «Κλειδί» στην εξέλιξη και τη δυναμική της αγοράς αναμένεται να αποτελέσουν επτά παράγοντες: α) η πορεία του τουρισμού, β) η εγχώρια ζήτηση, γ) η κινητικότητα των αλλοδαπών επενδυτών, δ) οι δείκτες της ανεργίας, ε) τα εισοδήματα των εργαζομένων, στ) η ευκολία δανεισμού και ζ) η έναρξη των πλειστηριασμών. Ωστόσο, τρεις από αυτούς εκτιμάται πως θα παίξουν μεγαλύτερο ρόλο στην εξέλιξη της κτηματαγοράς στη μετά κορωνοϊό εποχή. Ειδικότερα, η χορήγηση στεγαστικών δανείων είναι κομβικής σημασίας στην αναθέρμανση του αγοραστικού ενδιαφέροντος και στην τόνωση της ζήτησης.

Η υψηλή ιδία συμμετοχή του δανειολήπτη συνιστά ανασταλτικό παράγοντα. Αυτή τη στιγμή, το μεγαλύτερο ποσοστό των ενδιαφερομένων, ενώ πληρούν τις προδιαγραφές δανειοδότησης, δεν έχουν καταφέρει εν μέσω οικονομικής κρίσης 10 ετών να αποταμιεύσουν την ιδία συμμετοχή που σε πολλές περιπτώσεις αγγίζει και το 30%-40% της αξίας του ακινήτου. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα τραπεζικά ιδρύματα από το 2019 έχουν ξεκινήσει δυναμικά τη διαφήμιση για τη χορήγηση στεγαστικών δανείων, έπειτα από μια περίοδο που ο όρος στεγαστική πίστη είχε ξεχαστεί. Σήμερα, δεν είναι λίγα τα τραπεζικά ιδρύματα που στοχεύουν σε μερίδιο «αγοράς» χορήγησης στεγαστικών δανείων, εκμεταλλευόμενοι την αύξηση των καταθέσεων κατά 17,6 δισ. ευρώ εν μέσω πανδημίας, ενώ σύμφωνα με στοιχεία που ανακοίνωσε η Τράπεζα της Ελλάδος τον Φεβρουάριο σε σχέση με τον Ιανουάριο του 2021 αυξήθηκαν κατά 741 εκατ. ευρώ. Καθοριστικό ρόλο αναμένεται να παίξουν και οι πλειστηριασμοί, οι οποίοι όταν ξεκινήσουν ενδέχεται να επηρεάσουν τις τιμές των ακινήτων. Σε πολλές περιοχές ακόμη και σε προ κορωνοϊού εποχή, οι πλειστηριασμοί θα λειτουργούσαν ως ανάχωμα στην άνοδο ή/και στη διατήρηση των τιμών. «Βαρόμετρο» θα αποτελέσουν και οι ξένοι επενδυτές. Σύμφωνα με τα δεδομένα που διαμορφώνονται στην ελληνική κτηματαγορά δημιουργείται το κλίμα της «δεύτερης» επενδυτικής ευκαιρίας για αποδόσεις.

Το ενδιαφέρον των αλλοδαπών επενδυτών παραμένει αμείωτο στοχεύοντας τόσο στις υπεραξίες που θα καταγραφούν λόγω των έργων ανάπλασης όσο και στη συμμετοχή στα κέρδη από την αναπτυσσόμενη τουριστική βιομηχανία της χώρας μας. Στην εξίσωση, τέλος, θα πρέπει να μπει και η πορεία του εμβολιασμού του πληθυσμού ενάντια στην Covid-19 και τα υγειονομικά δεδομένα στην παγκόσμια κοινότητα, η οποία θα καθορίσει και τη χρονική λήξη της πανδημίας.

Ο Παναγιώτης Τσόγκας είναι δικηγόρος Αθηνών LLM