Παράδειγμα

Σήμερα συμπληρώνονται 42 χρόνια από την υπογραφή της Συνθήκης Προσχώρησης στην ΕΟΚ. Μια πράξη στρατηγική για την ύπαρξη της σύγχρονης Ελλάδας.

Το μυαλό μου πάει ασφαλώς στον Κωνσταντίνο Καραμανλή που οδήγησε εκεί τη χώρα με διορατικότητα και αποφασιστικότητα.

Αλλά το μυαλό μου πάει και στον Ανδρέα Παπανδρέου που ήταν αντίθετος.

Ο Παπανδρέου δεν ήταν ευρωπαϊστής. Ούτε βιωματικά ούτε ιδεολογικά ούτε πολιτισμικά. Ηταν όμως ένα καλό προϊόν της αμερικανικής πολιτικής κουλτούρας, της οποίας κορυφαίο χαρακτηριστικό είναι ο πραγματισμός.

Τη δεκαετία του ’70 περιπλανήθηκε κι αυτός στις γνωστές περικοκλάδες της εποχής για «εξαρτημένη περιφέρεια», «αυτοδιαχειριστικό σοσιαλισμό» ή «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ, το ίδιο συνδικάτο».

Αλλά ταυτοχρόνως ο Παπανδρέου ήταν ένας έξυπνος και ρεαλιστής πολιτικός. Κατάλαβε κάποια στιγμή ότι οι αρλούμπες ήταν λάθος. Και τι έκανε; Αλλαξε το λάθος.

Δεν νομίζω ότι έγινε ποτέ ευρωπαϊστής με την κλασική έννοια του όρου. Αλλά υπηρέτησε τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της χώρας με σταθερότητα και συνέπεια έως το τέλος της πολιτικής του σταδιοδρομίας.

Ενδεχομένως δεν είχε την Ευρώπη στην καρδιά του. Αλλά λίγο ενδιαφέρει. Την έβαλε στη λογική του.

Πού τα θυμήθηκα αυτά;

Επειδή θεωρώ ότι ο Ανδρέας Παπανδρέου είναι ένα καλό παράδειγμα σήμερα για τον ΣΥΡΙΖΑ και (κυρίως) για το ΚΙΝΑΛ.

Κι ο μεν ΣΥΡΙΖΑ αριστερό κόμμα είναι και θα κανονίσει τα δικά του. Δικαιούται άλλωστε να μη θεωρεί παράδειγμα τον Παπανδρέου.

Αλλά το ΚΙΝΑΛ; Ολες οι δημοσκοπήσεις του λένε τα ίδια πράγματα και το ίδιο μήνυμα. Ολες οι δημοσκοπήσεις υποδεικνύουν ότι κάτι λείπει και ότι κάτι κάνει λάθος. Ολες οι δημοσκοπήσεις του ψιθυρίζουν ότι τα πράγματα δεν είναι όπως νομίζει κι ότι η κοινωνία δεν το ακούει.

Και η απάντηση; «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ, το ίδιο συνδικάτο»!

Ή, στη σημερινή εκδοχή, «προοδευτική διακυβέρνηση εναντίον της Δεξιάς». Ο Μητσοτάκης τους έχει πάρει στο Κέντρο ακόμη και τα κουφώματα κι εκείνοι υποδύονται τους αριστερούς.

Ενδεχομένως κάποιοι (οι πιο καιροσκόποι ή εκείνοι που πλήρωσαν προσωπικά την αποτυχία της διακυβέρνησης Γιώργου Παπανδρέου κι αισθάνονται ριγμένοι ή αδικημένοι…) να υπολογίζουν μέσα τους ότι με κάποιον τρόπο και κάποια στιγμή θα καταφέρουν να τα βρουν με τον ΣΥΡΙΖΑ για να επιστρέψουν πανηγυρικά στα πράγματα.

Φυσικά τίποτα δεν αποκλείεται, αλλά πολύ δύσκολο. Αλλωστε θα πρέπει να θυμούνται την άποψη του Λένιν πως σε κάθε συμμαχία μεταξύ δύο ο ένας κάνει το άλογο κι ο άλλος τον αναβάτη.

Δεν ξέρω αν παραδειγματίζονται από τον Ανδρέα Παπανδρέου. Ελπίζω τουλάχιστον να ακούσουν τον Λένιν.