Επτά αλλαγές για τη συνεπιμέλεια

Στις 21 Μαΐου 2021, έπειτα από δύο θυελλώδεις συνεδριάσεις, ψηφίστηκε από τη Βουλή ο νόμος 4800/2021, με τον οποίο για πρώτη φορά από το 1983 άλλαξαν συνολικά 13 άρθρα του Αστικού Κώδικα, που αφορούν κρίσιμα και με μεγάλο – όπως αποδείχθηκε – κοινωνικό αποτύπωμα ζητήματα οικογενειακού δικαίου. Οι νέες ρυθμίσεις, οι οποίες καταλαμβάνουν και τις εκκρεμείς υποθέσεις επί των οποίων δεν έχει εκδοθεί αμετάκλητη δικαστική απόφαση, περιέχουν σημαντικές καινοτομίες που, παρά τις όποιες διαφωνίες και ενστάσεις, μένει να αξιολογηθούν στην πράξη. Και μέχρις ότου διαμορφωθεί ένα στέρεο νομολογιακό τοπίο, όλοι συμφωνούν, οι αποφάσεις θα πρέπει να λαμβάνονται αποκλειστικά και μόνο με γνώμονα το συμφέρον του παιδιού.

1.Για τη γονική μέριμνα
ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ: Η μέριμνα για το ανήλικο τέκνο είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων, οι οποίοι την ασκούν από κοινού και εξίσου.

ΤΙ ΙΣΧΥΕ: Στις παλαιότερες διατάξεις υπήρχε η πρόβλεψη για την άσκηση της γονικής μέριμνας μόνο από κοινού και όχι εξίσου.

2.Σε περίπτωση διαφωνίας
ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ: Κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας οι γονείς καταβάλλουν προσπάθεια για την εξεύρεση κοινά αποδεκτών λύσεων. Αν διαφωνούν αποφασίζει το δικαστήριο. Θεσπίζεται, μάλιστα, για πρώτη φορά ο θεσμός του οικογενειακού διαμεσολαβητή.

ΤΙ ΙΣΧΥΕ: Με τις προϊσχύουσες διατάξεις αποφάσιζε απευθείας το δικαστήριο.

3.Για την επιμέλεια του παιδιού
ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ: Με τον νέο νόμο υπάρχει ρητή πρόβλεψη ότι «κάθε γονέας υποχρεούται να διαφυλάσσει και να ενισχύει τη σχέση του τέκνου με τον άλλο γονέα, τους αδελφούς του, καθώς και με την οικογένεια του άλλου γονέα, ιδίως όταν οι γονείς δεν ζουν μαζί ή ο άλλος γονέας έχει αποβιώσει».

ΤΙ ΙΣΧΥΕ: Η πρόβλεψη αυτή δεν υπήρχε ρητά διατυπωμένη.

4.Για τη μεταβολή του τόπου διαμονής
ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ: Για να αλλάξει ο τόπος διαμονής του παιδιού, που επιδρά ουσιωδώς στο δικαίωμα επικοινωνίας του γονέα, με τον οποίο δεν διαμένει, απαιτείται προηγούμενη έγγραφη συμφωνία των γονέων ή προηγούμενη δικαστική απόφαση έπειτα από αίτηση ενός εκ των γονέων.

ΤΙ ΙΣΧΥΕ: Με το προηγούμενο καθεστώς για τη μεταβολή του τρόπου διαμονής απαιτείτο προηγούμενη συμφωνία των γονέων ή προηγούμενη οριστική δικαστική απόφαση έπειτα από αίτημα οποιουδήποτε από τους γονείς.

5.Για την καθιέρωση του τεκμηρίου της επικοινωνίας
ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ: Ο χρόνος επικοινωνίας του τέκνου με φυσική παρουσία με τον γονέα, με τον οποίο δεν διαμένει, τεκμαίρεται στο 1/3 του συνολικού χρόνου, εκτός αν ο γονέας αυτός ζητεί μικρότερο χρόνο επικοινωνίας ή επιβάλλεται να καθοριστεί μικρότερος ή μεγαλύτερος χρόνος για λόγους που αφορούν τις συνθήκες διαβίωσης ή το συμφέρον του παιδιού, εφόσον δεν διαταράσσεται η καθημερινότητά του.

ΤΙ ΙΣΧΥΕ: Με το προηγούμενο καθεστώς δεν υπήρχε η πρόβλεψη του ελάχιστου χρόνου επικοινωνίας.

6.Για την κακή άσκηση της μέριμνας
ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ: Προσδιορίζεται με ακρίβεια τι συνιστά κακή άσκηση γονικής μέριμνας. Ως τέτοια θεωρείται, μεταξύ άλλων, η υπαίτια μη συμμόρφωση προς αποφάσεις και διατάξεις δικαστικών Αρχών, η αδικαιολόγητη μη καταβολή διατροφής και η καταδίκη του γονέα, με οριστική δικαστική απόφαση, για ενδοοικογενειακή βία ή για εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας.

ΤΙ ΙΣΧΥΕ: Δεν υπήρχε ρητή πρόβλεψη του όρου της κακής άσκησης γονικής μέριμνας.

7.Για το άυλο-ψηφιακό συναινετικό διαζύγιο
ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ: Οι σύζυγοι μπορούν με έγγραφη συμφωνία ή κοινή ψηφιακή δήλωση να λύσουν τον γάμο τους. Η συμφωνία υποβάλλεται είτε με φυσική παρουσία είτε με ψηφιακή σύμπραξη πληρεξούσιου δικηγόρου.

ΤΙ ΙΣΧΥΕ: Στο προηγούμενο καθεστώς δεν προβλεπόταν το ψηφιακό συναινετικό διαζύγιο.