Πανηγύρια και πανηγυράκια

Φυσικά και παρακολούθησα το Σάββατο το βράδυ τον διαγωνισμό τραγουδιού της Γιουροβίζιον όπως, σχεδόν, κάθε χρόνο. Δεν είμαι φανατική του θεσμού, δεν θυμάμαι, για παράδειγμα, τους νικητές των τελευταίων είκοσι χρόνων ούτε των δέκα ούτε των πέντε. Και από τις ελληνικές συμμετοχές, μόνο τις βαρβάτες. Την κάνω χάζι όμως για τρεις λόγους. Ο πρώτος είναι η διαδικασία της ζωντανής ψηφοφορίας (δείξτε μου έναν άνθρωπο που μπορεί να αντισταθεί σε αυτό, ειδικά μάλιστα όταν δεν τον αφορά άμεσα). Ο δεύτερος είναι η αναγνωρισιμότητα των συμμετοχών μέσω των χωρών που εκπροσωπούν. Αλλο «ο τάδε τραγουδιστής» που δεν τον έχεις ξανακούσει και άλλο «το τραγούδι της Λιθουανίας».

Ο τρίτος λόγος κι ο καλύτερος αφορά την επόμενη μέρα. Ειδικά μάλιστα στην εποχή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Είναι εκείνη η ημέρα που οι μισοί, τουλάχιστον, χρήστες ανασύρουν από μέσα τους την κυρία Ελισάβετ. Εκείνη που τραγουδούσε, στα πάλαι ποτέ «Παρατράγουδα», «Πού είναι ο Βάγκνερ, πού είναι ο Πουτσίνι;». Πού είναι ο Μότσαρτ, πού είναι ο Ροσίνι; Ενα «πιφ!», ένα «να πιάνεις τη μύτη σου» από την καλλιτεχνική μπόχα που μας έχει κατακλύσει. Δεν αντέχουν αυτή την υποβάθμιση της μουσικής που συντελείται επί σκηνής, αυτό το πανηγυράκι της υποκουλτούρας. Το οποίο όμως πανηγυράκι, όπως φαίνεται από τα γραφόμενα, έχουν παρακολουθήσει από την αρχή μέχρι το τέλος – σαν να μου φαίνεται ότι κρατούσαν και σημειώσεις. Είναι αυτή η αγωνία όμως, βρε παιδί μου. Να την καταθέσεις την κουλτούρα σου. Να την κάνεις ντεκλαρασιόν. Φέτος ειδικά είχαμε πολλές αναλύσεις περί του τι είναι ροκ, τι γκλαμ ροκ και τι το λουρί της μάνας από την κατηγορία «Εγώ δεν βλέπω ποτέ Γιουροβίζιον, αλλά φέτος έτυχε να δω». (Ασε που έπαιζε και το άλλοθι της «ποιοτικής» συμμετοχής της Γαλλίας με τη χαμένη μικρανιψιά της Πιαφ).

Απλώς να πω ότι δεν είναι ούτε ένας ούτε δύο ούτε τρεις οι σημαντικότατοι πνευματικοί μας άνθρωποι που δεν έχουν κανένα πρόβλημα να παραδοθούν – και να το παραδεχθούν – στη χαλαρωτική επίδραση ενός ελαφρού θεάματος. Και, επίσης, δεν έχουν καμία αγωνία να μοστράρουν την αγάπη τους π.χ. για την όπερα. Μην ξεχνάμε άλλωστε τι κοινό έχει η μαρμελάδα με την εξουσία και την κουλτούρα. Οσο πιο λίγη έχεις, τόσο πιο πολύ την απλώνεις.

Τι μου έμαθε η φετινή Γιουροβίζιον

Αυτό λοιπόν το «πανηγυράκι υποκουλτούρας» βοήθησε να δούμε, πίσω από τα στρας και τα κρόσσια, την πολυπολιτισμικότητα της σύγχρονης Ευρώπης πιο παραστατικά από δέκα αναλύσεις ειδικών και εκατόν δέκα κινητοποιήσεις ακτιβιστών. Να εκπροσωπεί την Ιταλία ένας τραγουδιστής με καταγωγή από την Αλβανία και το Κόσοβο, ο τραγουδιστής της Ελβετίας να είναι επίσης αλβανικής καταγωγής, η τραγουδίστρια του Ισραήλ από την Αιθιοπία, η αλβανική συμμετοχή να έχει ελληνικό ονοματεπώνυμο, ο εκπρόσωπος της Σουηδίας να είναι από το Κονγκό και να έχει ζήσει τρία χρόνια σε προσφυγικό καταυλισμό στην Ουγκάντα, ο χορευτής της Ολλανδίας πρόσφυγας από τη Συρία. Εξού και η Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες έκανε εύφημη μνεία στους διοργανωτές του «πανηγυρακίου» γι’ αυτήν την «ομπρέλα».

Από την άλλη, είδα να αποτυπώνεται στα σχόλια για την εμφάνιση του τραγουδιστή της Ιταλίας ο νεοσυντηρητισμός της εποχής μας. Σχεδόν πενήντα χρόνια από τότε που «τα έσπαγαν» επί σκηνής ο Τζάγκερ και ο Μπόουι, κάπως τους φάνηκε το πολύ μακιγιάζ, κάπως τα βαμμένα νύχια, κάπως το χωρίς μπλούζα. Πάντως, πριν από 23 χρόνια, η συμμετοχή και ο θρίαμβος στη Γιουροβίζιον της τρανσέξουαλ Ντάνα Ιντερνάσιοναλ δεν θυμάμαι να είχαν σοκάρει. Μήπως, εν τω μεταξύ, συντηρητικοποιηθήκαμε;

ΥΓ: Εμαθα επίσης ότι το ίδιο, περίπου, στρας φόρεμα με κρόσσια μπορεί να είναι one size. Από XXS έως XXL. Αλλά αυτό είναι μία άλλη ιστορία.